Uzasadnienie
OSK 1514/04
Zaskarżonym wyrokiem z 15 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Rzeszowie z 7 kwietnia 2004 r., utrzymującą w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień Jarosław z 29 marca 2004 r. w sprawie powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej.
W uzasadnieniu tego wyroku podkreślono, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy powinien uzasadnić swoje rozstrzygnięcie przepisami ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205), a nie przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz.U. Nr 223, poz. 2217). Mogło to być uznane za rozpatrzenie wniosku o odbycie służby zastępczej, a do tego Szef WSZU nie jest organem właściwym. Wskazano, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy wyjaśnić czy treść pisma poborowego z 29 marca 2004 r. stanowi odwołanie czy wniosek o odbycie służby zastępczej. W zależności od zajętego przez skarżącego stanowiska pismu temu należy nadać właściwy bieg – albo jako odwołanie albo pismo to przekazać do rozpoznania jako wniosek do odbycia służby zastępczej.
W skardze kasacyjnej Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Rzeszowie zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że zaskarżona decyzja zawierała rozpatrzenie odwołania zawartego w piśmie z 29 marca 2004 r. Nie było wątpliwości, że pismo to jest odwołaniem, gdyż skarżący jasno w nim wskazuje, że odwołuje się od karty powołania. Poborowy nie korzystał z odroczenia służby i nie złożył przed doręczeniem mu karty powołania wniosku o przeznaczenie do służby zastępczej. W tym tylko zakresie powołano w zaskarżonej decyzji przepisy o służbie zastępczej.
Gdyby nawet podzielić stanowisko zaskarżonego wyroku o wadliwym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro wydane w tej sprawie decyzje są prawidłowe. Poborowy został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej zgodnie z obowiązującymi przepisami o powszechnym obowiązku obrony RP. Nie było więc przesłanek do wydania innej niż zaskarżona decyzji. Wadliwy jest również pkt II zaskarżonego wyroku o niepodleganiu wykonaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152). To rozstrzygnięcie jest niewykonalne. Decyzja została bowiem wykonana 7 maja 2004 r., gdyż z tym dniem poborowy został wcielony do czynnej służby wojskowej. Według art. 41 ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP wniesienie odwołania nie wstrzymuje powołania poborowego do zasadniczej służby wojskowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna na wstępie powołuje naruszenie przez zaskarżony wyrok przepisów postępowania. Wymienia bowiem naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określanego dalej skrótem ppsa. Jednocześnie jednak jako podstawę kasacyjną wskazuje art. 174 pkt 1 ppsa Jak wiadomo, przepis ten dotyczy prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono również przepisy prawa materialnego, skoro nawiązuje do regulacji zawartej w ustawie z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2002 r. Nr 21, poz. 205 ze zm.). Według dalszych twierdzeń zawartych w skardze kasacyjnej, zaskarżona decyzja pozostaje w zgodności ze wspomnianymi przepisami o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. To stanowisko należało podzielić z następujących względów.
Zaskarżona decyzja istotnie, w uzasadnieniu, nie formułuje bliższych rozważań co do istnienia przesłanek odbycia przez skarżącego zasadniczej służby wojskowej na tle przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 r., choć na tę ustawę się powołuje. Okoliczność ta nie przesądza jeszcze o wadliwości zaskarżonej decyzji.
Skarżący w swoim odwołaniu nie wskazywał bowiem na brak podstaw wydania względem niego karty powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 r., choć przepisy tej ustawy we wspomnianej karcie zostały powołane. Tego rodzaju twierdzeń i zarzutów nie przytoczono również w skardze. W odwołaniu natomiast (podobnie zresztą, jak i w skardze) sformułowane zostały twierdzenia uzasadniające skierowanie skarżącego do odbycia służby zastępczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o służbie zastępczej (Dz.U. Nr 223, poz. 2217). Z tego względu przedmiotem rozważań organu drugiej instancji były kwestie związane z zasadami i warunkami skierowania do odbywania takiej służby. Okoliczność ta nie przesądza również (bo nie może przesądzać) o ocenie w sensie negatywnym prawidłowości zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, przyjmując nawet, jak to uczynił Sąd w zaskarżonym wyroku, istnienie naruszenia art. 107 § 3 kpa, nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Naruszenie to nie mogło mieć bowiem, jak tego wymaga art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, istotnego wpływu na wynik sprawy. W tym zakresie należało więc podzielić stanowisko zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Aprobaty wymaga również zawarte w tej skardze twierdzenie o braku podstaw do kwestionowania pisma skarżącego z 29 marca 2004 r. jako odwołania. Wynika to wprost z brzmienia tego pisma "składam odwołanie od powołania mnie do czynnej służby wojskowej" i "w nawiązaniu do otrzymanej w dniu 29.03.04 karty powołania".
Wyrażona w art. 183 § 1 ppsa zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, nie obejmuje, według poglądów powszechnie przyjętych w literaturze, a także orzecznictwie, związania tego Sądu wnioskami skargi kasacyjnej co do sposobu wzruszenia zaskarżonego wyroku. Z tego względu, choć w niniejszej sprawie żądanie zawarte w skardze kasacyjnej ograniczało się do wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnymi w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, nie było przeszkody do uchylenia tego wyroku i rozpoznania skargi.
Przy istniejącej ocenie prawidłowości zaskarżonej decyzji, naruszeniu przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, braku naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 188 ppsa należało uchylić zaskarżony wyrok i oddalić skargę.