Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2004 r. oddalił skargę Ogólnopolskiej Izby [...] w Zielonej Górze na postanowienie Ministra Kultury z dnia 27 czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania.
W uzasadnieniu powyższego wyroku podano, iż decyzją z dnia 28 lutego 2003 r. Minister Kultury orzekł o zmianie zezwolenia na zbiorowe zarządzanie dla Stowarzyszenia Autorów ZAIKS, działając na wniosek tego Stowarzyszenia. Stowarzyszenie Autorów ZAIKS decyzję tą otrzymało w dniu 3 marca 2003 r. w dniu 19 marca 2003 r. wpłynęło pismo datowane 18 marca 2003 r. Ogólnopolskiej Izby [...], zwierające wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony a następnie pismo z dnia 25 marca 2003 r. - odwołanie od decyzji z dnia 28 marca 2003 r. Oba pisma wpłynęły do organu już po wydaniu decyzji z dnia 28 lutego 2003 r., w związku z czym Minister Kultury postanowieniem z dnia 27 czerwca 2003 r. orzekł o niedopuszczalności wniosku Ogólnopolskiej Izby [...] o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej tą decyzją. W związku z powoływaniem się w odwołaniu na to, że Ogólnopolska Izba wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie złożyła pismem z dnia 31 stycznia 2003 r. Minister Kultury stwierdził, że pismo to zawierało żądanie ogólnikowe i dotyczyło bieżącego informowania o postępowaniach administracyjnych i dopuszczenia do już toczących się i tych, które będą dopiero wszczynane, zaś wniosek o dopuszczenie do udziału w konkretnym postępowaniu został złożony dopiero w dniu 19 marca 2003 r.
W skardze na powyższe postanowienie Ogólnopolska Izba [...] zarzuciła naruszenie prawa podnosząc, że jest organizacją samorządu gospodarczego i z tego względu złożyła wniosek z dnia 31 marca 2003 r. lecz otrzymała odpowiedź, że nie może być on uwzględniony a więc złożyła wniosek kolejny z dnia 19 marca 2003 r. Zostało naruszone prawo procesowe, gdyż wydano decyzję bez rozpoznania wniosku z dnia 31 stycznia 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając, iż nawet, gdyby wniosek z dnia 31 stycznia 2003 r. pomimo, iż ogólnikowy, mógł być potraktowany jako wniosek o dopuszczenie do udziału w konkretnym postępowaniu, to i tak zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, bowiem wobec doręczenia Stowarzyszeniu Autorów ZAIKS decyzji Ministra Kultury w dniu 3 marca 2003 r. - termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy upływał w dniu 17 marca 2003 r.. natomiast wniosek Ogólnopolskiej Izby [...] został złożony w dniu 25 marca 2003 r. to jest po upływie terminu do jego wniesienia, który wynika z art. 128 (2 kpa w związku z art. 127 (3 kpa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Ogólnopolska Izba [...]reprezentowana przez radcę prawnego P. W., zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym "w szczególności art. 145 (1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", zwanej dalej ppsa, oraz art. 134 kpa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, iż sentencja zaskarżonego wyroku pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią jego uzasadnienia. Zgodnie ze wskazanym przepisem ppsa Sąd I instancji powinien uwzględnić skargę w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd natomiast stwierdzając, że wnosząca skargę kasacyjną była uprawniona do żądania ponownego rozpatrzenia sprawy, choć wniosek został złożony po terminie nie dostrzegł, że przepis art. 134 kpa zawiera normę odnoszącą się do wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania /takiej treści jest zaskarżone postanowienie/ oraz wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania /na co wskazuje Sąd I instancji/. Minister Kultury nie miał więc prawa wydać postanowienia o niedopuszczalności odwołania. a co najwyżej postanowienie o uchybieniu terminowi do jego wniesienia. Jednocześnie w skardze kasacyjnej wskazuje się na to, że nie został rozstrzygnięty wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Ogólnopolskiej Izby [...].
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.
Stosownie do art. 175 (1 ppsa skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z (2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.
W niniejszej sprawie wskazuje się w skardze kasacyjnej, iż jej podstawą jest naruszenie przepisów postępowania /art. 174 pkt 2 ppsa/ i podaje, iż naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jako naruszony przez Sąd zaskarżonym wyrokiem wymienia się art. 134 kpa, podczas, gdy przepisu tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie mógł naruszyć, gdyż był on stosowany wyłącznie przez organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną do tego Sądu decyzję, nie zaś Sąd, którego postępowanie normowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podnosi się w skardze kasacyjnej ponadto zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazując "w szczególności" przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa. Sformułowanie "w szczególności" powoduje, iż podstawy skargi kasacyjnej nie zostały sformułowane wystarczająco precyzyjnie, jak tego wymaga się od pełnomocnika będącego profesjonalistą.
Właśnie ze względu na powierzenie formułowania skarg kasacyjnych określonym profesjonalistom, Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości we własnym zakresie dochodzenia jakie były intencje wnoszącego skargę kasacyjną, oraz naruszenie jakich ewentualnie przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mógłby zarzucać.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jako przyczynę żądania uchylenia zaskarżonego wyroku podaje się, iż przepis art. 134 kpa zawiera dwie przesłanki powodujące niemożność rozpoznania odwołania a to:
1/ jego niedopuszczalność oraz 2/ złożenie odwołania z uchybieniem terminu.
Nie kwestionując faktu złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o odwołaniu, po terminie, strona prezentuje pogląd, że li tylko z tej przyczyny, że w zaskarżonym do sądu administracyjnego postanowieniu podano wadliwie, iż odwołanie było niedopuszczalne, miało to istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Takie rozumowanie należy uznać za błędne, bowiem niezależnie od tego, czy przyczyną wydania zaskarżonego postanowienia była okoliczność powodująca stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, czy też uchybienie terminu do wniesienia danego środka prawnego, to i tak istniała podstawa do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa. Takiej treści uzasadnienie powinien zawierać zaskarżony wyrok. Oddalenie zatem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie narusza prawa. Przepis art. 184 ppsa przewiduje przy tym, iż skarga kasacyjna podlega oddaleniu wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Dodatkowo, w związku z wywodami skargi kasacyjnej dotyczącymi wadliwości postępowania administracyjnego w kwestii wydania zaskarżonej decyzji pomimo złożenia wniosku o dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu, należy zauważyć, że samo złożenie takiego wniosku jeszcze nie powoduje, że podmiot, który jest uprawniony do żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony, z chwilą złożenia odpowiedniego wniosku staje sie uczestnikiem postępowania. Konieczne jest stosownie do art. 31 (2 kpa wydanie przez organ prowadzący postępowanie postanowienia rozstrzygającego ten wniosek. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału organizacji społecznej, która wniosek złożyła, służy zażalenie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.