Wyrok NSA z 14 stycznia 2005 r., OSK 1583/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 14 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Witolda K.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2004 r. sygn. akt IV SAB 481/03

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz, Sędziowie NSA Wojciech Chróścielewski, Edward Janeczko /spr./
Urszula Radziuk protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Witolda K. na bezczynność Wojewody M. w przedmiocie przejęcia majątku ziemskiego

Sentencja

1. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

OSK 1583/04 UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 czerwca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Witolda K. na bezczynność Wojewody M. w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z 20 grudnia 1946 r. Powiatowego Urzędu Ziemskiego w M. w części dotyczącej przejęcia na cele reformy rolnej nieruchomości o powierzchni 8,54 ha.

Według uzasadnienia tego wyroku nie było bezczynności Wojewody M., bo organ ten przed wniesieniem skargi na bezczynność /11 września 2003 r./ wydał 22 maja 2003 r. decyzję. Organ administracji nie pozostawał w bezczynności tylko dlatego, że wydana przez niego decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia merytorycznego, lecz rozstrzygnięcie procesowe - odmawiające wszczęcia postępowania.

W skardze kasacyjnej Witold K. zarzucając naruszenie:

1. art. 64, 104, 105 Kpa przez przyjęcie, że pismo Wojewody M. z 22 maja 2003 r. jest decyzją,
2. art. 37 Kpa przez przyjęcie, że nie zachodzi przewlekłość postępowania i pominięcie treści wyroku NSA z 2 kwietnia 2001 r., art. 171 i 172 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
3. art. 134 i 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa przez zaniechanie dokonania oceny decyzji z 22 maja 2003 r., wydanej z rażącym naruszeniem prawa procesowego, wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, rozpoznanie skargi kasacyjnej w trybie art. 182 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z zasądzeniem kosztów w kwocie 600 zł.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 2 kwietnia 2001 r. uchylił decyzje organów administracji stwierdzającą, że nieruchomość ziemska "M." o powierzchni 221,11 ha w całości podlega przepisom dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej w celu ustalenia czy część nieruchomości nie została przeznaczona na żaden z celów określonych w art. 1 tego dekretu. Te wskazania Sądu były wiążące. Tymczasem organy I instancji odmawiając skarżącemu przymiotu strony dwukrotnie odmówił wszczęcia postępowania. Taką odmowę zawiera pismo z 22 maja 2003 r. nazwanej decyzją. Przepisy nie przewidują w sprawach wszczynanych na wniosek strony wydawania odrębnych aktów orzekających o wszczęciu postępowania administracyjnego, zaś postępowanie uważa się za wszczęte w dniu doręczenia organowi żądania /art. 61 par. 3 Kpa/.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Art. 134 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określanego dalej skrótem p.p.s.a. zawiera generalną zasadę, według której Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może orzekać jednakże, jak wynika z brzmienia tego przepisu, w granicach danej sprawy.

Nie formułując w tym zakresie bardziej szczegółowych rozważań, trzeba podkreślić, że przedmiotem niniejszej sprawy jest bezczynność organu administracji, tj. Wojewody M. Ocena sądu administracyjnego a w konsekwencji i rozstrzygnięcie może przeto dotyczyć jedynie tego, czy wspomniana bezczynność istnieje czy nie. Wniesiona skarga z 11 września 2003 r. w sposób niewątpliwy wskazuje, że przedmiotem tej sprawy jest bezczynność organu administracji, co wyznacza jej granice. Taki przedmiot sprawy wynika nie tylko z tytułu skargi: "skarga na bezczynność organu administracyjnego", ale również z zawartego w skardze żądania w postaci zobowiązania organu administracji do wydania określonej decyzji. W takiej sytuacji sąd administracyjny rozpoznający skargę nie był uprawniony do dokonania oceny prawidłowości decyzji z 25 maja 2003 r. łącznie także z podnoszoną w skardze kasacyjnej kwestią dotyczącą związania organu administracji i sądu administracyjnego poprzednio wydanym wyrokiem z 2 kwietnia 2001 r.

Skargi na bezczynność organu dotyczą przepisy art. 149 w związku z art. 3 par. 2 pkt 8 p.p.s.a. Zestawienie treści tych przepisów pozwala na stwierdzenie, że bezczynność istnieje w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w przepisach Kpa /art. 35 i nast./ co w niniejszej sprawie dotyczy wydania decyzji. Uwzględnienie skargi jest natomiast wyłączone w przypadku wydania decyzji niezależnie od tego czy nastąpiło to w terminie określonym w Kpa. Nie ma natomiast znaczenia okoliczność jaki charakter ma wydana decyzja. Prawidłowość tej decyzji bowiem, jak już zaznaczono, nie podlega ocenie sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na bezczynność. Ocena ta bowiem może być dokonywana w innej sprawie w toku postępowania odwoławczego i ewentualnie wskutek skargi do sądu administracyjnego. Od decyzji z 25 maja 2003 r. wniesiono zresztą odwołanie i organ naczelny tę decyzję, decyzją z 10 lutego 2004 r. uchylił przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, przepisy Kpa nie przewidują w sprawach, w których postępowanie jest wszczęte na wniosek strony wydawania odrębnych rozstrzygnięć w zakresie wszczęcia postępowania. Wbrew jednak twierdzeniom tej skargi, o braku podstawy prawnej wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania, art. 157 par. 3 Kpa wydanie takiej decyzji przewiduje w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji na żądanie strony. W niniejszej zaś chodziło o stwierdzenie nieważności decyzji z 20 grudnia 1946 r.

Z przytoczonych względów, wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, skargę tę należało oddalić /art. 184 p.p.s.a./.