Uzasadnienie
OSK 1588/04
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 1 czerwca 2004 r. oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Białymstoku na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 26 sierpnia 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku umarzającą, na podstawie art. 105 § 1 kpa wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego przy ul.[...] w Białymstoku. Sprawa dotyczyła rzekomej samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń, znajdujących się w przyziemiu wsk. budynku, oznaczonych w projekcie budowlanym jako "pomieszczenia na potrzeby inwestora", a następnie, w toku realizacji budynku, adaptowanych na cele mieszkalne.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że na wniosek inwestora budynku Spółki z o.o. Lokum w Białymstoku – Prezydent Miasta Białegostoku w dniu 8 października 1997 r. wydał decyzję zatwierdzająca projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę – dotyczącą wykonania adaptacji pomieszczeń przyziemia w omawianym budynku – na lokal mieszkalny. Następnie, w dniu 17 października 1997 r. ten sam organ wydał decyzję zezwalającą inwestorowi na zmianę sposobu użytkowania omawianych pomieszczeń zarezerwowanych "na potrzeby inwestora" – na lokale usługowo-handlowe. Od decyzji tych nie zostały wniesione odwołania. Stały się więc ostateczne.
Inwestor, po wykonaniu robót adaptacyjnych, aktem notarialnym z dnia 10 lipca 1998 r. sprzedał pomieszczenia te, jako lokal mieszkalny małż. Szerszeń. Wprawdzie w późniejszym czasie, obydwie w/wsk. decyzje zostały wyeliminowane w obrotu prawnego w trybach nadzwyczajnych (w postępowaniu nadzorczym zakończonym decyzjami z dnia 27 grudnia 1999 r. stwierdzona została ich nieważność) jednakże w czasie wykonywania robót adaptacyjnych i dokonanej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń decyzje te pozostawały w obrocie prawnym.
W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, nie można skutecznie zarzucić inwestorowi, że działał w warunkach samowoli, a tym samym – nie zachodziły podstawy do ingerencji organu nadzoru budowlanego w trybie art. 71 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zmianami),
Jednocześnie Sąd wskazał, że wprawdzie decyzją z dnia 30 kwietnia 1998 r. Prezydent Miasta Białegostoku udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku – z wyłączeniem spornego lokalu i po uchyleniu w postępowaniu odwoławczym tej decyzji organ I instancji odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie całego budynku – wobec braków formalnych wniosku (ta decyzja utrzymana została w mocy przez organ odwoławczy, a skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego została oddalona) to po ponownym wystąpieniu przez inwestora z wnioskiem, uzupełnionym brakującymi wcześniej dokumentami, Prezydent Miasta Białegostoku decyzją z dnia 1 lipca 1999 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie om. budynku – bez zastrzeżeń i bez wyłączeń jakichkolwiek pomieszczeń w tym budynku. Ta decyzja utrzymana została w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia 22 lutego 2000 r., zaś skarga na tę decyzję, wniesiona przez Wspólnotę Mieszkaniową została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2000 r. w sprawie S.A./BK 430/00.
W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, organy administracji zasadnie umorzyły wszczęte z urzędu (w dniu 18 grudnia 2002 r.) postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń w przyziemiu budynku jako bezprzedmiotowe.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wspólnota Mieszkaniowa przy ul.[...] w Białymstoku, reprezentowana przez radcę prawnego J. P. – W..
W skardze zarzucono zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie art. 105 kpa "poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przyjmując, że w sytuacji, gdy zgłoszone żądanie strony skarżącej o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa nie zasługuje na uwzględnienie, organ nie jest obowiązany wydać decyzji merytorycznej".
Skarżąca wnosi o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, ewentualnie – o stwierdzenie nieważności decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 26 sierpnia 2003 r. wydanej w przedmiocie umorzenia postępowania – na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W uzasadnieniu skargi przytoczono tezy wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego wyrażające pogląd, że niedopuszczalne jest umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości w sytuacjach, gdy żądanie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 kpa nie zasługuje na uwzględnienie – w takich przypadkach organ jest obowiązany wydać decyzję merytoryczną. Zdaniem skarżącej umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 105 § 1 kpa rażąco naruszało prawo "tak więc zarzut naruszenia procedury administracyjnej przez organy administracji nie powinien budzić jakichkolwiek wątpliwości. Dlatego też WSA w Białymstoku niesłusznie oddalił skargę, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna wniesiona w sprawie niniejszej nie może być uwzględniona, gdyż nie odpowiada w pełni wymogom skargi kasacyjnej co do powołania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.
Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W myśl art. 174 pow. ustawy skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy przy tym wskazać, że zarzuty podnoszone w podstawach kasacji muszą być skierowane przeciwko wyrokowi Sądu, a nie przeciwko decyzji administracyjnej. Zarzut naruszenia przepisów postępowania musi więc wskazywać przepis postępowania sądowoadministracyjnego, a nie postępowania administracyjnego. Z kolei przepis art. 183 pow. ustawy stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 pow. ustawy (a w rozpoznawanej sprawie żadna z tych przesłanek nie wystąpiła), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez wskazane w skardze podstawy kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do korygowania, uzupełniania czy uściełania podstaw kasacyjnych.
W skardze kasacyjnej wniesionej w sprawie niniejszej podano jako podstawę kasacji przepis art. 105 § 1 kpa, a więc przepis postępowania administracyjnego, a nie sądowo-administracyjnego, przy czym w uzasadnieniu powołano tezy wyroków wydanych w sprawach prowadzonych na wniosek strony w trybie art. 155 kpa, które nie mają żadnego odniesienia do przedmiotowej sprawy, wszczętej z urzędu i prowadzonej w trybie zwykłym.
Tak sformułowana skarga kasacyjna, nie wskazująca podstaw kasacyjnych i nie zawierając wymaganego uzasadnienia, a więc pozbawiona niezbędnych elementów konstrukcyjnych, współkreujących istotę tego środka zaskarżenia – nie mogła być uwzględniona.
Z tych względów stosownie do art. 184 pow. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.