Uzasadnienie
Wyrokiem Z dnia 17.08.2004 r. 3/II SA/Gd 1751/03, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Waldemara K.-K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 28.11.2003 r. (...) w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, co następuje:
Organy prowadzące postępowanie otrzymały w dniu 4.11.2003 r. z Sądu Rejonowego w G. informację, o wniesieniu w dniu 8.12.1997 r. aktu oskarżenia do Sądu Okręgowego w G. w związku z postawieniem Waldemarowi K.-K. zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 265 par. 1 i in. d. Kk, opatrzoną datą 27.11.2003 r., że chodzi o przestępstwo z art. 266 par. 1 i 4, a nie art. 265 par. 1 i wobec tego wydały decyzję o zwolnieniu ze służby, uznając, że zachodzi przesłanka wymieniona w art. 25 ust. 1 pkt e ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej /Dz.U. 2004 nr 156 poz. 1041/. Waldemar K.-K. zarzucił w skardze naruszenie art. 107 par. 3 Kpa w zw. z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, art. 61 par. 4 Kpa, art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Kpa, art. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej, jednakże zarzut naruszenia art. 61 par. 4 i nie zapewnienie czynnego udziału jest bezzasadny, gdyż choć w aktach sprawy brak jest formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania to jednak akta te świadczą, iż miał on zapewniony udział w postępowaniu, tak samo gdy idzie o zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia postępowania. Ocena działania organów administracji dokonywana jest w świetle art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ i zgodnie z nim zaskarżona decyzja może być uchylona tylko wówczas, gdyby naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tzn. gdyby nie naruszono przepisów zapadłaby decyzja o innej treści. Podstawą materialnoprawną zaskarżonych decyzji był art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, zgodnie z którym funkcjonariusza zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. W sprawie taka okoliczność wystąpiła, bowiem przeciwko skarżącemu został wniesiony akt oskarżenia, czego on sam nie kwestionuje, co było obligatoryjną przesłanką zwolnienia ze służby. Niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze, zasada wyrażona w art. 134 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozwala na wszechstronne rozpatrzenie sprawy i zaskarżone decyzje są zgodne z prawem.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Waldemar K.-K., reprezentowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania i zarzucając wyrokowi, co następuje:
1/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 134 par. 1 oraz art. 141 par. 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie rozpatrzenie sprawy w jej granicach, tzn. pominięcie zarzutów 3-6 zawartych w skardze, tzn. zarzutu naruszenia art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Kpa, art. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej, art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, tj. zasady domniemania niewinności oraz art. 2 Konstytucji, tj. zasady ochrony praw nabytych, co wskazuje, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ustosunkował się do nich lecz potraktował je ogólnikowo i sumarycznie, a w efekcie w uzasadnieniu wyroku brak jest rozważań prawnych i wskazania przesłanek którymi Sąd się kierował przy ocenie skargi, co uniemożliwia kontrolę kasacyjną,
- art. 145 par. 1 pkt 1c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie uwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez organ w toku postępowania art. 61 par. 4 i art. 10 Kpa w zw. z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej;
2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 1 pkt 3 tej ustawy oraz art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż wszczęcie w 1997 r. przeciwko skarżącemu postępowania karnego z art. 266 d. Kk stanowiło przesłankę obligującą organ do zwolnienia skarżącego ze służby, co stoi w sprzeczności z uprawnieniem obywatela nie karanego za przestępstwo popełnione umyślnie do służby w Służbie Celnej oraz konstytucyjną zasadą dorozumienia niewinności,
- art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej i art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej tę ustawę w zw. z art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Kpa, art. 2 Konstytucji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że art. 25 ust. 1 pkt a w zw. z art. 3 ust. 1 stanowi przesłankę obligującą do zwolnienia ze służby w sytuacji, gdy akt oskarżenia wniesiono w grudniu 1997 r., co stanowi naruszenie konstytucyjnych zasad działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa, lex retro agit non agit i ochrony praw nabytych,
- art. 61 par. 4 i art. 1 Kpa w zw. z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej przez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, iż pomimo braku w aktach sprawy formalnego dowodu świadczącego o doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, spełniony został wymóg wynikający z art. 61 par. 4 i art. 10 Kpa, a przez to zapewniono skarżącemu prawo do uczestnictwa w toczącym się postępowaniu i wobec powyższego strona miała zapewnione w sposób należyty prawo udziału w postępowaniu w swojej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwaną dalej "p.p.s.a.". Stanowi on, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy wyznacza zaskarżona decyzja wydana przez organ administracji, zaś zarzuty stawia skarżący. W niniejszej sprawie granicami sprawy było zwolnienie Waldemara K.-K. ze służby celnej i w takich obracał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, natomiast skargę Waldemara K.-K. i rozpoznał biorąc pod uwagę nie tylko zarzuty postawione w skardze, ale także oceniając całokształt sprawy, co wyraźnie wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Z postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu wynika, że skarżącemu chodzi nie tyle o granice sprawy, ile o granice skargi. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 par. 1 p.p.s.a. miałoby miejsce wówczas gdyby Sąd ograniczył się tylko do granic skargi, a nie wtedy gdy poza nie wyszedł. Brak szczegółowego odniesienia się przez Wojewódzki Sąd do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, jak to zarzucono w skardze kasacyjnej, nie oznacza, że Sąd naruszył zasadę wynikającą z art. 134 par. 1 p.p.s.a., nadto jeżeli uznać, że jest to naruszenie art. 141 par. 4 p.p.s.a. to takie uchybienie mogłoby powodować uchylenie wyroku ale tylko wtedy, gdyby miało to istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd do wszystkich zarzutów skargi odniósł się, choć tego w sposób szczegółowy, odnosząc się do poszczególnych punktów, nie wyartykułował. Nie można więc uznać, że naruszony został art. 141 par. 4 p.p.s.a., a już na pewno nie w stopniu, o jakim mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Jeśli idzie o zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1c p.p.s.a. to należy stwierdzić, że ustawa nie posiada takiego przepisu. Punkt 1 par. 1 art. 145 dzieli się na litery i Naczelny Sąd Administracyjny przy tak przytoczonej podstawie musiałby się domyślać, o który przepis chodzi, ale nie jest do tego uprawniony, bowiem z mocy art. 183 par. 1 p.p.s.a. jest związany zarzutami skargi kasacyjnej, zatem nie może jej uzupełniać, interpretować, ani poprawiać. Ustanowiony art. 175 par. 1 p.p.s.a. przymus adwokacko-radcowski ma zapewniać prawidłowe przytaczanie podstaw kasacyjnych.
Wśród zarzutów dotyczących prawa materialnego znalazło się naruszenie art. 61 par. 4 i art. 10 Kpa w zw. z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej /Dz.U. 2004 nr 156 poz. 1641 ze zm./. Ten ostatni odsyła do przepisów Kpa, w związku z czym do tych przepisów należy się odnieść. Nie są to przepisy prawa materialnego, ale przepisy prawa procesowego, regulujące zasady postępowania przed organami administracji, zatem zarzut ten jest całkowicie chybiony.
Natomiast zarzut naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 2 pkt 3 tej ustawy i w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej /Dz.U. nr 120 poz. 1122/, przywołanej w podstawach skargi kasacyjnej jako ustawa nowelizująca, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, jest nietrafny.
Przede wszystkim podkreślić należy, że art. 25 ust. 1 pkt 8a nie pozostaje w związku z art. 2 pkt 3. Art. 2 określa wymagania dla osób, które mogą służyć w Służbie Celnej, zaś art. 25 reguluje zasady ustania stosunku służbowego.
Art. 25 ust. 1 został znowelizowany cyt. wyżej ustawą o zmianie ustawy o Służbie Celnej i pkt 8a został dodany tą nowelą. Jej art. 3 ust. 1 stanowi, że postępowania wszczęte i nie zakończone ostatecznie przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych. W sprawie Waldemara K.-K. przed dniem wejścia w życie tego przepisu żadne postępowanie na podstawie art. 25 ust. 1 się nie toczyło i przepis ten nie ma w sprawie zastosowania.
Natomiast nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu niewłaściwego zastosowania art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej. Miał on bowiem właśnie zastosowanie w sprawie, bowiem przeciwko skarżącemu został wniesiony akt oskarżenia, o umyślne popełnienie przestępstwa, ściganego z oskarżenia publicznego, a wobec tego zaistniała przesłanka do zwolnienia ze służby. Przy czym przepis ten nie pozostawia zwolnienia ze służby uznaniu organom służby celnej, ale obliguje do zwolnienia w przypadku zaistnienia przesłanej w nim wymienionych. Jakkolwiek akt oskarżenia został wniesiony przed dniem wejścia w życie tego przepisu to po jego wejściu w życie Waldemar K.-K. znalazł się w sytuacji jaką dyspozycja tego przepisu przewiduje. Wobec tego po dniu jego wejścia w życie powinno było zostać wszczęte postępowanie o zwolnienie ze służby, co też się stało. Nie można zatem powiedzieć, aby w wypadku skarżącego prawo zadziałało wstecz, nie został on bowiem zwolniony ze służby z datą wsteczną, tj. sprzed wejścia w życie art. 25 ust. 1 pkt 8a.
Z podanych powodów skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona i podlegała oddaleniu, na podstawie art. 184 p.p.s.a.