Postanowienie NSA z 17 maja 2005 r., OSK 1626/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 17 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ireneusza K.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2004 r. sygn. akt II SA 2916/03

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz (spr.), Sędziowie NSA Stanisław Nowakowski, Małgorzata Stahl
Justyna Nawrocka protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Ireneusza K. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 30 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 maja 2004 r., II SA 2916/03 oddalił skargę Ireneusza K. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 30 czerwca 2003 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że Szef Urzędu Ochrony Państwa, rozkazem personalnym z dnia 2 października 1998 r. na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa /Dz.U. 1999 nr 51 poz. 526 ze zm./, zwolnił mjr Ireneusza K. na własną prośbę ze służby w UOP, ustalając termin rozwiązania stosunku służbowego na dzień 30 października 1998 r. Z treścią tego rozkazu Ireneusz K. został zapoznany w dniu 8 grudnia 1998 r. Pismem z dnia 18 lutego 2002 r. wnioskodawca zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia ze służby, zaś pismem z dnia 17 marca 2003 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy jego zwolnienia ze służby, domagając się uchylenia rozkazu personalnego z dnia 2 października 1998 r. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2003 r. (...), utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia 3 czerwca 2003 r. (...), odmówił przywrócenia terminu do dokonania ww. czynności procesowej z uwagi na brak przesłanek umożliwiających pozytywne rozpatrzenie wniosku. W następstwie tego w dniu 30 czerwca 2003 r. Szef ABW wydał postanowienie (...), w którym na podstawie art. 134 Kpa stwierdził, że wniosek Ireneusza K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zwolnienia ze służby został wniesiony z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 par. 2 Kpa. W uzasadnieniu wskazał, że brak było podstaw do rozpatrzenia odwołania z uwagi na odmowę przywrócenia terminu do jego wniesienia.

Rozpoznając sprawę w wyniku skargi Ireneusza K. na postanowienie Szefa ABW z dnia 30 czerwca 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uznał zasadności skargi i ją oddalił. Sąd nie dopatrzył się błędnej interpretacji i zastosowania przepisów Kpa przez organ administracyjny w sprawie niniejszej. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 134 Kpa zostało, bowiem poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do faktu przekroczenia przez skarżącego terminu określonego w art. 129 par. 2 Kpa. Organ postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2003 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdzając, że nie wystąpiły ku temu przesłanki. Wskazał, że skuteczne zapoznanie Ireneusza K. z treścią rozkazu personalnego nastąpiło dnia 8 grudnia 1998 r., a wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony dopiero dnia 17 marca 2003 r., a więc ze znacznym uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia 3 czerwca 2003 r. Sam skarżący na rozprawie przyznał, że uchybił terminowi, lecz wskazał, że był wtedy chory i nie mógł złożyć wniosku w terminie. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma możliwości innej niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 Kpa.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Ireneusz K. domagając się jego uchylenia jako wydanego z naruszeniem art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnoszący ją podniósł, że Sąd nie wziął pod uwagę, że skarżący był przewlekle chory przez okres ponad pół roku, o czym informował Szefa UOP i w tym czasie ze względu na stan zdrowia nie mógł zapoznać się z rozkazem personalnym zwalniającym go ze służby. W tym czasie obok informacji o swojej chorobie przysłał do UOP stosowne dokumenty, które organ winien potraktować jako odwołanie. Z przepisów Kpa, jak również orzecznictwa w tym zakresie wynika, że w przypadkach niemożności złożenia odwołania w terminie organ winien termin ten przywrócić, gdy uchybienie to powstało ze względu na stan zdrowia. Organ nie wziął tego pod uwagę w prowadzonym postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, co następuje:

Art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, wprowadził dwojakiego rodzaju wymagania, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna. Po pierwsze powinna ona czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, wymienionym w art. 46 oraz art. 47 powołanej ustawy. Po drugie skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania szczególne właściwe tylko dla niej- jak podkreśla się w doktrynie mające charakter materialny- a mianowicie powinna zawierać: 1/ oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, 2/ przytoczenie podstaw kasacji i ich uzasadnienie, 3/ wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia, 4/ oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. O ile uzupełnienie wymogów wymienionych pierwszej kolejności, przewidzianych dla pism w postępowaniu sądowym stanowi brak, który może być uzupełniony w trybie art. 49 w związku z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to niespełnienie wymagań szczególnych przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej wymienionych w cytowanym art. 176 po wyrazie "oraz", nie podlega sanacji. Brak jednego z tych istotnych elementów skargi kasacyjnej sprawia, iż wniesione pismo nie może być uznane za ważnie wniesioną skargę kasacyjną, co przekreśla możliwość nadania jej dalszego biegu. Powoduje to, że skarga kasacyjna niespełniająca wymagań merytorycznych podlega odrzuceniu przez sąd na podstawie art. 178 wymienionej ustawy. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę zgodnie z art. 183 omawianej ustawy- poza kwestią nieważności postępowania, którą sąd z urzędu bierze pod uwagę- w granicach skargi kasacyjnej, nie może on domniemywać, ani podstawy prawnej, na której opiera się skarga kasacyjna, ani też zakresu zaskarżenia oraz jego kierunków. Istotne znaczenie ma więc zawarcie w skardze kasacyjnej, obok przytoczenia podstaw i ich uzasadnienia, wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia sądu I instancji z zaznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany orzeczenia. Nadto, w skardze kasacyjnej musi znaleźć się wyraźne wskazanie, czy dotyczy ona całego orzeczenia sądu I instancji, czy też jedynie jego części. Braki skargi kasacyjnej w omawianym zakresie uniemożliwiają rozpoznanie sprawy. Podkreślić tu należy, że w celu zapewnienia skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu- stawianego przez ustawę- ustawodawca w art. 175 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadził przymus adwokacko-radcowski dla jej sporządzenia. Wymogi, bowiem jakie stawia skardze kasacyjnej art. 176 ustawy sprawiają, że musi być ona sporządzona prze osoby profesjonalnie trudniące się obsługą prawną. Zakłada się, że osoby te z racji wykonywanego zawody znają - a przynajmniej powinny znać- zasady obowiązujące przy sporządzeniu skargi kasacyjnej. Przechodząc od tych ogólnych rozważań na grunt rozpatrywanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga kasacyjna wniesiona przez Ireneusza K. nie w pełni odpowiada wymaganiom stawianym tego rodzaju środkom zaskarżenia wymienionym w art. 176 ww. ustawy. W zasadzie z przesłanek wymienionych w art. 176 ustawy, o których wyżej mowa, a które mają charakter materialny- ponieważ dotyczą podstawowych elementów konstrukcyjnych skargi- skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie zawiera oznaczenie zaskarżonego wyroku, bez wskazania czy jest on zaskarżony w całości lub części oraz wniosek o uchylenie tego wyroku. Nie zawiera natomiast, skarga kasacyjna Ireneusza K., przytoczenia podstaw kasacyjnych, gdyż za taki nie można uznać postawienia zarzutu wydania zaskarżonego wyroku z naruszeniem 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 174 powołanej ustawy wskazuje podstawy, na jakich może być oparta skarga kasacyjna, którymi są: 1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać wyraźnie konkretną normę prawa materialnego czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu. W tym przypadku, jak zaznaczono, skarga kasacyjna Ireneusza K., poza tylko wskazaniem art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie podaje konkretnego przepisu prawa, który Sąd I instancji przy rozpoznawaniu skargi sądowoadministracyjnej naruszył. Tak sformułowana skarga kasacyjna, jako pozbawiona jednego z podstawowych elementów konstrukcyjnych jest niedopuszczalna i stąd na podstawie art. 178 i 180 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- podlega odrzuceniu.