Postanowienie NSA z 15 czerwca 2005 r., OSK 1647/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 15 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dróg Wojewódzkich w L.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 sierpnia 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 401/04 o odrzuceniu skargi

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 24 maja 2004 r., (...) w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

OSK 1647/04

Zarząd Dróg Wojewódzkich w L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 24 maja 2004 r. (...), którą ten organ uchylił decyzję Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. wydaną z upoważnienia Zarządu Województwa L. z dnia 6 sierpnia 2002 r., (...) w przedmiocie wymierzenia Janowi J. kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym na drodze wojewódzkiej i morzył postępowanie w pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2004 r., II SA/Lu 401/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja nie dotyczy sfery interesu prawnego Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. Skarżący nie występuje w sprawie jako organ działający w celu ochrony obiektywnego porządku prawnego lub uprawniony na podstawie innych ustaw do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie. Tym samym skarga jest niedopuszczalna na podstawie art. 58 par. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w związku z art. 50 par. 1 i par. 2 tej ustawy.

Postanowienie to zaskarżył w drodze skargi kasacyjnej Zarząd Dróg Wojewódzkich w L., działający za pośrednictwem pełnomocnika - radcy prawnego. Wniósł on o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości, a w przypadku gdyby Sąd uznał, że doszło tylko do naruszenia prawa materialnego wniósł on o uchylenie zaskarżonego postanowienia z poprzedzającą je decyzją SKO z dnia 24 maja 2004 r. Jako podstawę skargi wskazał naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 50 par. 1 i 32 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 510 Kc, a także niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, polegających na niewyjaśnieniu kto jest stroną postępowania. Wskazał także na inne naruszenia prawa materialnego przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w tym art. 13 ust. 2a i 40a ust. 1 ustawy o drogach publicznych, art. 27 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. - Prawo miarach, błędną interpretację art. 8 ustawy Prawo o miarach z dnia 21 grudnia 2001 r., oraz przekroczenie uprawnień przez ustalenie, że przepis art. 13 ust. 2a i art. 13 ust. 2b ustawy o drogach publicznych jest przepisem niewykonalnym, martwym i brak podstaw do umorzenia postępowania. Skarżący stwierdził, że jego skarga jest oparta o art. 185 i 188 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W obszernym uzasadnieniu, opisując stan faktyczny, podkreślił, że występuje w sprawie jako organ administracji publicznej I instancji. Droga wojewódzka na której poruszał się pojazd stanowi mienie Województwa L. i jest w zarządzie Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. Z kolei opłaty za przejazd pojazdem nienormatywnym i kary pieniężne z art. 13 ust. 2 ustawy stanowią dochody środka specjalnego zarządów dróg przeznaczonych na utrzymanie dróg. Zarząd posiada więc uprawnienia do działania w sprawie, gdy chodzi o naruszenie drogi- mienia i uniemożliwienie dochodzenia kary pieniężnej z tego tytułu. Dalsze zarzuty w skardze kasacyjnej dotyczyły błędów w zaskarżonej decyzji organu administracji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 50 par. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, powoływanej dalej jako p.p.s.a., sąd uznał skargę za nieuzasadnioną. Zgodnie z tym artykułem uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeśli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Na podstawie par. 2 uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy szczególne przyznają prawo do wniesienia skargi. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż status skarżącej jako strony mógł być jedynie rozważany na tle par. 1 art. 50 p.p.s.a. Brak jest bowiem przepisu szczególnego, który upoważniałby Zarząd Dróg Wojewódzkich w wyraźny sposób do wniesienia skarg w stosunku do decyzji dotyczących opłat za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Stąd też należało zważyć, czy Zarząd Dróg Wojewódzkich posiadał interes prawny w sprawie opłat za przejazd drogą wojewódzką. W skardze zarząd ten wyprowadzał wspomniany interes z trzech okoliczności, faktu iż występował w sprawie jako organ I instancji, iż wspomniana droga stanowiła mienie wojewódzkie będące w zarządzie Zarządu Dróg Wojewódzkich oraz, że wymierzone kary zasilały specjalne środki Zarządu.

Pierwszy z powoływanych argumentów przemawiałby jednak wyraźnie przeciwko traktowaniu Zarządu Dróg jako strony postępowania, mogącej złożyć skargę. W postanowieniu z dnia 24 stycznia 1997 r., IV SA 802/95 - ONSA 1997 Nr 4 poz. 179, Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że "organ..., który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie decyzji lub postanowienia, nie jest uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie". W uzasadnieniu podkreślił, że dopuszczenie takiej możliwości nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia: uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia i uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę takie rozstrzygnięcie. Takich uprawnień zaś nie przewidują przepisy /por. też uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03 - ONSA 2003 Nr 4 poz. 115/.

Z pozostałych okoliczności trudno też wyprowadzać interes prawny Zarządu Dróg Wojewódzkich. Jak się bowiem wskazuje w orzecznictwie interes prawny wnoszącego skargę przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku /por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 /ONSA 1997 Nr 2 poz.

89. Tymczasem droga wojewódzka stanowi własność województwa /por. art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych, wówczas Dz.U. 2000 nr 71 poz. 838 ze zm./ a nie zarządu dróg, który nie działa we własnym imieniu, lecz pełnił funkcję zarządcy drogi. Nie można też z tego interesu wyprowadzić uprawnienia do uzyskiwania środków finansowych z kar pieniężnych. Jest to bowiem interes faktyczny. Pojęcie interesu prawnego należy zaś ujmować w kategoriach obiektywnych. Istnieje on wtedy kiedy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieźć dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Skarżący nie wskazał takiego przepisu.

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie art. 32 p.p.s.a. Zgodnie z tym artykułem w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Dotyczy to jednak już toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, a nie uprawnienia do złożenia skargi, które wynika z art. 50 p.p.s.a. Należy też podkreślić, że nie ma zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, które posiada odrębną uregulowaną procedurę, art. 510 Kpc.

W powyższej sytuacji Sąd zwolniony był od rozpatrywania pozostałych zarzutów skargi odnoszących się w istocie do działania organu w postępowaniu administracyjnym.

Stąd Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 50 i art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.