Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 1 września 2004 r. II SA/Ol 434-436/04 odrzucił skargę Bogdana P., Romualda W. i Bogusława K. na uchwałę Rady Powiatu E. z dnia 18 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie "zmiany regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektóre inne składniki wynagrodzenia, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego".
Skarga została odrzucona na podstawie art. 58 par. 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, powołanej dalej jako Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wskazano w uzasadnieniu ww. postanowienia, skarga została odrzucona ponieważ uchwała Rady Powiatu E. z dnia 18 kwietnia 2003 r. (...), była już przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym w Olsztynie ze skarg tych samych osób co obecnie i została zakończona wydaniem wyroku z dnia 13 lutego 2004 r. 2/II SA 3739-3741/03.
Zdaniem Sądu, nie zmienia tej okoliczności fakt, iż obecnie skarżący żądają stwierdzenia nieważności ww. uchwały Rady Powiatu, tylko w części dotyczącej dodatków motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektóre inne składniki wynagrodzenia. "Niedopuszczalne jest bowiem przyjęcie stanowiska, że zaskarżenie tego samego aktu przez tych samych skarżących w części jest nową sprawą, w sytuacji gdy poprzednio akt ten został zaskarżony w całości".
Bogdan P., Romuald W. i Bogusław K., reprezentowani przez radcę prawnego Zbigniewa C., wnieśli skargę kasacyjną na wymienione na wstępie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 1 września 2004 r.., zarzucając mu:
- naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, tj. naruszenie art. 58 par. 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez bezzasadne przyjęcie, że sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona.
W konsekwencji podniesionego zarzutu wnosi się o:
- uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie,
- zasądzenie od Rady Powiatu w E. na rzecz każdego ze skarżących kosztów postępowania - zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący odwołują się do wyroku z dnia 13 lutego 2004 r., w którym /pkt I/ oddalono skargę w części dotyczącej uchwalenia wysokości dodatku mieszkaniowego i /pkt II/ w pozostałym zakresie skargę odrzucono. W tej części, w której skargę odrzucono, Sąd nie orzekał merytorycznie, gdyż uznał, że skarga jest przedwczesna ponieważ skarżący nie zwrócili się do organu z żądaniem usunięcia naruszenia prawa, co uniemożliwia Sądowi kontrolę legalności /art. 58 par. 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.
Uchybienie powyższe zostało przez skarżących usunięte i wobec podtrzymania przez organ negatywnego stanowiska, wnieśli kolejną skargę na tę część uchwały Rady Powiatu w sprawie której poprzednio skarga została odrzucona wyrokiem z dnia 13 lutego 2004 r.
Sąd odrzucając skargę postanowieniem z dnia 1 września 2004 r. uchylił się od merytorycznego rozpoznania skargi, czym dopuścił się obrazy wskazanego przepisu postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie ustawowej, określonej w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Bezspornym jest, że skarga Bogdana P., Romualda W. i Bogusława K. na uchwałę Rady Powiatu w E. z dnia 18 kwietnia 2003 r. (...) "w sprawie zmiany Regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektóre inne składniki wynagrodzenia, a także wysokość oraz szczegółowe zasady przyznawania i wypłacania dodatku mieszkaniowego", wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 lutego 2004 r. 2/II 3739-3741/03, została oddalona w części dotyczącej uchwalenia wysokości dodatku mieszkaniowego w pozostałym zaś zakresie została odrzucona. Wyrok ten jest prawomocny.
W uzasadnieniu wyroku przesądzono, że zaskarżona uchwała podjęta została w sprawie z zakresu administracji publicznej, a skarżący mają interes prawny w jej zaskarżeniu. Zaistniała jednak, jak Sąd zauważył, rozbieżność między treścią skierowanego do Rady Powiatu wezwania do usunięcia naruszenia, a złożoną skargą do sądu administracyjnego. Uchwala Rady Powiatu została zaskarżona do sądu w szerszym zakresie /skarga dotyczyła całej uchwały/, niż obejmowało to wezwanie Rady Powiatu do usunięcia naruszenia.
W tej sytuacji Sąd uznał, że pomimo możliwości jakie daje przepis art. 134 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie może objąć kontrolą legalności tej części uchwały, w której wcześniej nie wezwano Rady do usunięcia naruszenia. Wobec czego w tej części Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 par. 1 ust. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie wnosząc skargę (...) Bogdan P., Romuald W. i Bogusław K. skarżyli uchwałę Rady Powiatu E. z dnia 18 kwietnia 2003 r. w części dotyczącej dodatków motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektóre inne składniki wynagrodzenia, a więc w tej części, w której Sąd wyrokiem z dnia 13 lutego 2004 r. odrzucił skargę.
Wcześniej, pismem z dnia 26.05.2004 r. skierowanym do Rady Powiatu E., ww. wnieśli o uchylenie uchwały z dnia 18 kwietnia 2003 r. (...). Rada Powiatu w E. uchwałą (...) z dnia 25 czerwca 2004 r. odmówiła uchylenia ww. uchwały z dnia 18 kwietnia 2003 r.
Skargi na uchwałę Rady Powiatu w E. z dnia 18 kwietnia 2003 r. w niniejszej sprawie, jak i w sprawie 2/II SA 3739-3741/03, były wnoszone na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym /Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1592 ze zm./. Zgodnie z powyższymi przepisami z 2001 r. skargę na uchwałę podjętą przez organ powiatu może wnieść:
- każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą,
- jeżeli uchwała była podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej,
- po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia.
Wszystkie te warunki muszą być spełnione jednocześnie.
Przepisu art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił, co wynika z ust. 2 tego przepisu.
Bezskuteczne wezwanie organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia oznacza, w rozumieniu art. 51 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyczerpanie środków zaskarżenia, co otwiera drogę do wniesienia skargi na uchwałę do sądu administracyjnego. Brak takiego wezwania w konsekwencji powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 par. 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co miało miejsce w wyroku z dnia 13 lutego 2004 r.
Stosownie do art. 87 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, przeszkodą do wniesienia skargi na uchwałę, jest wcześniejsze orzeczenie sądu oddalające skargę na tę uchwałę, co może mieć np. miejsce, jeżeli skargę na tę samą uchwałę wnosi inna osoba.
Wykładnia powyższego przepisu wskazuje na to, że niedopuszczalne jest powtórne zaskarżenie uchwały tylko w przypadku, jeżeli sąd administracyjny orzekał wcześniej merytorycznie w sprawie tej uchwały i oddalił skargę. Regulacja tego przepisu, nie obejmuje odrzucenia skargi, gdyż w takim przypadku, sąd nie orzeka merytorycznie w sprawie.
Powyższe wskazuje na wadliwość zaskarżonego postanowienia, gdyż odrzucenie skargi na uchwałę rady powiatu z powodu nie wezwania jej do usunięcia naruszenia, nie stoi na przeszkodzie ponownemu zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego, gdyż nie jest to przypadek, o którym mowa w art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, w związku z czym, nie może mieć tu też zastosowania przepis art. 58 ust. 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odpowiednie zastosowanie ma powyższa zasada również w sytuacji takiej jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, kiedy powtórnie wniesiona skarga dotyczy tej części uchwały rady powiatu, w której wcześniej sąd odrzucił skargę, z powodu nie wezwania organu do usunięcia naruszenia, czego nie uwzględnił Sąd w zaskarżonym postanowieniu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekał, jak w sentencji postanowienia.