Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 września 2004 r. sygn. akt IV SA 3993/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi J. i J. małż. L. na uchwałę Rady Miasta Płocka z dnia 2 września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddalił skargę.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podał, iż skarżący wnieśli zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego pomiędzy ul. [...], ul. [...] i jej projektowanym przedłużeniem w kierunku zachodnim oraz ul. [...] w Płocku powołując się na to, że gdyby znali zamiary planistyczne gminy nie rozpoczęliby budowy domu mieszkalnego a ponadto nie mogą odpowiadać za błędy Urzędu Miasta w zakresie planowania przestrzennego.
W uzasadnieniu uchwały o odrzuceniu tego zarzutu podano, iż będące przedmiotem zarzutu poszerzenie ulicy [...] było już przewidywane w planie miejscowym obowiązującym w dacie przygotowywania projektu nowego planu dla danego terenu, przy czym ulica ta miała być poszerzona w większym stopniu. Głównym celem przebudowy tej ulicy i doprowadzenie jej do parametrów ulicy zbiorczej wiąże się z usprawnieniem obsługi komunikacyjnej Osiedla skarpa B i jego powiązań z centralną i zachodnią częścią miasta oraz z obszarami zamiejskimi. Szerokość ulicy wynika z wymogów określonych w przepisach. Ponadto przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. /art. 33/ przewidują, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego kształtuje sposób wykonywania prawa własności nieruchomości może więc ingerować w sferę prawa własności, ograniczając właściciela w korzystaniu z tego prawa w zakresie wynikającym z tego planu. Jeżeli uchwalenie planu będzie skutkowało niemożnością korzystania przez właściciela z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, przysługują mu roszczenia przewidziane w art. 36 ww. ustawy.
W skardze na powyższą uchwałę wniesionej przez J. i J. L. podniesiono, iż projektowane poszerzenie ulicy [...] spowoduje pomniejszenie ich działki na której wybudowali dom mieszkalny. Ponadto dotychczasowa szerokość tej ulicy będzie wystarczająca jeżeli wykona się na niej trwałą nawierzchnię. Rada Miasta Płocka wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest zasadna. Sąd miał na uwadze, iż procedura planistyczna została przez Radę Miasta Płocka przeprowadzona zgodnie z prawem jak też nie naruszono przepisów prawa materialnego.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podkreśla się, iż Rada Miasta Płocka nie nadużyła przyznanego jej władztwa planistycznego, działając zgodnie z potrzebami całej społeczności lokalnej. Przedmiotowa droga /ul. [...]/ już istnieje, zaś jej klasa została obniżona do parametrów ulicy zbiorczej przy obniżeniu do 20 m szerokości w stosunku do przewidzianej w planie dotychczasowym. Kwestia nadania drodze charakteru drogi zbiorczej o odpowiedniej szerokości w liniach rozgraniczających została przez Radę Miasta Płock uzasadniona wyczerpująco, z uwzględnieniem interesu ogółu mieszkańców gminy, względami celowościowymi i racjonalnymi, mieszczącymi się w granicach przysługującego jej uznania. Nie dopatrzył się Sąd w działaniu Rady Miasta Płock cech dowolności.
Skutki ewentualnego naruszenia prawa skarżących /w tym także obniżenie wartości ich nieruchomości/ ustawodawca reguluje art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto dopiero decyzja o pozwoleniu na budowę /przebudowę/ drogi określi położenie części przebudowywanej ulicy [...], jej szerokość, odległości od budynków, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi i ich usytuowanie /Dz. Nr 43, poz. 430/.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli J. i J. małż. L. reprezentowani przez radcę prawnego A. K., zaskarżając ten wyrok w całości oraz zarzucając:
1/ naruszenie prawa materialnego - art. 184 Konstytucji RP, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/, art. 1 ust. 2 pkt 5, art. 4 ust. 1 oraz art. 24 i 25 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jednolity Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ - poprzez błędne i niewłaściwe ich zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania - art. 106 (3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", oraz art. 278 (1 kpc w zw. z art. 106 (5 ppsa, art. 45 i art. 49 (1 ppsa - mające istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, iż istnieje rażąca sprzeczność pomiędzy treścią przepisów prawa określających zakres sądowej kontroli uchwał organów samorządu terytorialnego a treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Jednocześnie stwierdza się, że strona skarżąca "nigdy nie kwestionowała możliwości podjęcia tego rodzaju uchwały", jak też "nie podnosiła naruszenia przepisów dotyczących trybu jej podjęcia". Przedmiotem zarzutów jak i samej skargi była polemika dotycząca zakresu proponowanych zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego danego terenu. Samodzielność planistyczna na którą powołuje się Sąd I instancji, "nie może sprowadzać się do niekontrolowanej dowolności planistycznej, która mając możliwość wyboru wśród rozwiązań planistycznych takich, które polaryzują interesy prawne różnych podmiotów, czyni to w sposób arbitralny", z nierównym traktowaniem wszystkich zainteresowanych tymi rozwiązaniami stron oraz z naruszeniem uznaniowości przyjmowanych rozwiązań. Strona powoływała się w tym zakresie na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła Rada Miasta Płocka wnosząc o jej oddalenie zajmując stanowisko, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa, zaś podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty nie są uzasadnione a strona dąży jedynie do przedłużenia postępowania, w związku z czym zaskarżony wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.
W myśl art. 175 (1 ppsa skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z (2 i 3. Jak to przewiduje natomiast art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nieodpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.
Właśnie ze względu na powierzenie formułowania skarg kasacyjnych określonym profesjonalistom, Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości we własnym zakresie dochodzenia jakie były intencje wnoszącego skargę kasacyjną, oraz naruszenie jakich ewentualnie przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mógłby zarzucać.
Podnosząc zarzut naruszenia art. 184 Konstytucji RP, art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych i art. 1 ust. 2 pkt 5 ppsa skarga kasacyjna nie precyzuje natomiast w istocie w czym strona upatruje naruszenie tych przepisów i to jako przepisów prawa materialnego, zaskarżonym wyrokiem "poprzez ich błędne i niewłaściwe zastosowanie". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślając, że Sąd bada zgodność z prawem, a więc z ustawami, zaskarżonego aktu, strona eksponuje fakt, że nie podnosiła naruszenia prawa określającego tryb podjęcia zaskarżonej uchwały, ma natomiast zastrzeżenia takie jak "dowolność planistyczna", "arbitralność", "naruszenie uznaniowości’, "brak rozważenia rozwiązań alternatywnych". Zarzuty te mogą się odnosić ewentualnie do organu administracji /Rady Miasta Płocka/, a nie do Sądu I instancji, który wydał zaskarżony wyrok. Niezależnie od tego należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej uchwały dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest merytorycznie słuszna, oparta na zgromadzonym w aktach sprawy materiale, z którego jednoznacznie wynika, że sprawa rozwiązania planistycznego, którego dotyczy zaskarżona uchwała o odrzuceniu zarzutu, została przed podjęciem tej uchwały szczegółowo rozważona i w żadnym razie nie nosi cech "dowolności", "arbitralności" lub też przekroczenia granic "uznaniowości" jak to twierdzi się w skardze kasacyjnej.
Nie można również podzielić zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Przede wszystkim stosownie do art. 106 (3 ppsa sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, pod warunkiem, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Takim dowodem z dokumentu nie jest opinia urbanistyczna, którą zamierzała się posłużyć przed Sądem I instancji strona w sprawie, w której zaskarżona do tego Sądu jest uchwała o odrzuceniu zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tego rodzaju opinia ma bowiem walor stanowiska rzeczoznawcy, nie jest natomiast dowodem z dokumentu w rozumieniu art. 106 (3 ppsa. Ponadto w postępowaniu sądowo-administracyjnym w omawianym zakresie nie ma zastosowania art. 278 (1 kpc, którego naruszenie zarzuca się w skardze kasacyjnej. W związku z niezasadnością zarzutów w kwestii naruszenia wskazanych przepisów postępowania nie można również uznać za zasadne zarzucane w skardze kasacyjnej naruszenie art. 45 i 49 (1 ppsa, bowiem z uzasadnienia tej skargi wynika, że strona łącznie traktuje naruszenie art. 278 (1 kpc oraz art. 106 (3 i (5, 45 i 49 (1 ppsa.
Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.