Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2004r., sygn. akt IV SA 5104/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę T. J. i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 23 października 2003r., [...] wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej przywrócenie pierwotnego stanu wody.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 11 września 2001r., [...] Wójt Gminy Rusinów po rozpatrzeniu wniosku T. J., nakazał J. S. przywrócenie stanu pierwotnego wody na gruncie przez zlikwidowanie przetamowań przy przepuście pod drogą w sąsiedztwie działki nr [...], położonej w Grabowej oraz odtworzenie istniejącej bruzdy w rejonie zabudowań.
W stosunku do ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] toczyło się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Radomiu postępowanie nadzwyczajne zmierzające do stwierdzenia jej nieważności. Decyzją z dnia 6 sierpnia 2003r. organ ten odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, jednakże po ponownym rozpoznaniu sprawy uchylił własną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 11 września 2001r.
Decyzja ta została zaskarżona przez T. J. do sądu administracyjnego.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że jest ona zasadna. Nieważność decyzji z dnia 11 września 2001r. stwierdzono z powodu rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał się na utrwaloną linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego dotyczącą przesłanki "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd I instancji stwierdził, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą bowiem rażącego naruszenia prawa, w odróżnieniu od jego zwykłego naruszenia jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności w treścią zastosowanego przepisu, a przy tym nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o jego przekroczenie w sposób jasny i niedwuznaczny.
W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu fakt rażącego naruszenia prawa wywodzi z niewykazania przez organ I instancji podstaw uzasadniających zastosowanie art. 50 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo wodne (Dz.U. Nr 38, poz. 230 ze zm.). Takie działanie stanowiło w ocenie Sądu I instancji naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ przytoczono jedynie ogólne sformułowania, a nie odniesiono się konkretnie do postępowania przed organem I instancji. Błędna była w szczególności ocena Kolegium, iż w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy nowej ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne.
Przedstawione nieprawidłowości uzasadniały uchylenie decyzji wydanej w II instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. S., reprezentowany przez adwokata E. S.. Zaskarżył on w całości wyrok wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wnosząc o jego zmianę polegającą na oddaleniu skargi T. J., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W skardze kasacyjnej stawia się zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegający na przyjęciu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie doszło do rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy z materiału dowodowego sprawy wynika, że organ I instancji naruszył art. 50 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo wodne. Organ nie wyjaśnił bowiem przesłanek warunkujących wydanie decyzji nakazującej przywrócenie pierwotnego stanu wody, naruszając zasady wyrażone w art. 7, 77 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, a to zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, wypełnia znamiona rażącego naruszenia prawa.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono m.in. że Sąd I instancji błędnie przyjął, że zostały zbadane okoliczności wpływu zaistniałej zmiany na grunty sąsiedzkie, a w postępowaniu nieważnościowym nie jest przecież możliwe przeprowadzanie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. Wnoszący skargę kasacyjną zauważa, że opinia z dnia 10 kwietnia 2003r. T. G., którą powołuje Sąd i instancji w uzasadnieniu wyroku, została wydana na potrzeby postępowania egzekucyjnego, a nie na potrzeby postępowania w sprawie o przywrócenie pierwotnego stanu wody na gruncie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł uczestnik postępowania T. J.. Wniósł on o "odrzucenie skargi w całości i utrzymanie w mocy wyroku WSA w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2004r." Dalej przedstawił on dodatkowe okoliczności faktyczne rozpoznawanej sprawy, popierając stanowisko przyjęte w decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 11 września 2001r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd ten rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Stwierdziwszy, iż w sprawie nie występują takie okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, dochodząc do przekonania iż zarzuty te nie mają usprawiedliwionych podstaw.
Nie ma usprawiedliwionych podstaw główny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego błędną wykładnię. Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić dopiero wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. To zaś oznacza, że nie można skutecznie zarzucić organowi administracji orzekającemu w sprawie, iż ten dokonując oceny przesłanek zastosowania określonego przepisu prawa materialnego, w niniejszym przypadku art. 50 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.), rażąco naruszył prawo dochodząc do przekonania, że w tym konkretnym przypadku zostały spełnione przesłanki do zastosowania ww. przepisu Prawa wodnego skoro sam skarżący przyznał, iż wysypał niewielką, jego zdaniem, ilość ziemi w rejonie zabudowań (pismo z dnia 27 września 2001 r.), a z protokołu rozprawy z dnia 10 maja 2001 r. wynika, iż bruzda odprowadzająca wody istniała od dawna. Nie są to jedyne okoliczności przemawiające za spełnieniem przesłanek zastosowania w sprawie regulacji art. 50 Prawa wodnego z 1974 r. Wskazuje je expressis verbis sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zasadnie stwierdzając, że w tej sytuacji nie można skutecznie postawić organowi administracji orzekającemu w sprawie zarzutu rażącego naruszenia prawa, a to właśnie zrobiło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Radomiu. W tej sytuacji również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 50 Prawa wodnego z 1974 r. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Również usprawiedliwionych podstaw nie mają te wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, które dotyczą naruszenia przepisów art. 7, 10, 77 i 107 § 3 Kpa jako że tych przepisów sąd administracyjny nie stosował. Przepisy te były stosowane w postępowaniu przed organami administracji orzekającymi w sprawie, zaś podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Nie oznacza to, że sanacji ulegają uchybienia proceduralne mające miejsce w postępowaniu administracyjnym, ale żeby Naczelny Sąd Administracyjny mógł je kontrolować trzeba byłoby zarzucić sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ lub lit. c/ przez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia tych przepisów przez organ w toku postępowania administracyjnego. Takiego zarzutu w niniejszej skardze kasacyjnej nie postawiono, a sąd kasacyjny nie może go domniemywać. Zarzut jest bowiem tym elementem skargi kasacyjnej, który należy do wymagań stanowiących o jej istocie. Jest elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 przywoływanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.