Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 maja 2004 r. 6/II SA 189/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "R." Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 grudnia 2002 r. (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za brak zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej.
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 listopada 2002 r. nałożono na "R." Spółkę z o.o. w W. karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za brak w pojeździe należącym do tego podmiotu w dniu 6 listopada 2002 r. podczas przewozu po drodze krajowej nr 8 przez prowadzącego pojazd marki Mercedes (...) zaświadczenia o wykonywaniu przewozów drogowych na potrzeby własne jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka przyznała wykonywanie przewozu bez wymaganego zaświadczenia, ale podniosła, że była w trakcie jego załatwiania a stosowny wniosek w tym zakresie złożyła dwa dni wcześniej w Urzędzie miasta stołecznego Warszawy, który wyznaczył okres oczekiwania dwóch tygodni na odbiór tego dokumentu. W związku z tym podniesiono, iż w okresie przejściowym, kierowca mógł nie mieć tego dokumentu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 17 grudnia 2002 r. (...) na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371 ze zm./ Lp.1 ust. 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115 poz. 999/- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach decyzji organ odwoławczy nie uznał argumentów strony powołując się na dokonane w toku postępowania ustalenia jednoznacznie świadczące o braku w dniu kontroli wymaganego dokumentu. Wskazano, że ponieważ kontrolowany pojazd służył odwołującemu się do wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, to stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, mógł być wykonywany tylko po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego ich prowadzenie. Zaświadczenie takie przedsiębiorca powinien mieć od 1 stycznia 2002 r. kiedy weszła w życie ustawa o transporcie drogowym. Brak takiego zaświadczenia rodzi obowiązek wymierzenia kary pieniężnej o jakiej mowa w art. 92 ust. 1 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "R." Spółka z o.o. w W. podniosła argumenty z odwołania a także zarzuciła to, iż organ administracji pominął fakt, że sprawa zaświadczenia była w toku załatwiania.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględniając wniesionej skargi przede wszystkim wskazał na przepis art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ pozwalający na rozpoznanie skargi wniesionej przed 1 stycznia 2004 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Następnie podniósł, że podstawą materialnoprawna zaskarżonych decyzji są powołane przez organ - art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2 art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371 ze zm./ Lp.1 ust. 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115 poz. 999/.
Zauważono, że stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewozy drogowe na własne potrzeby mogą być wykonywane tylko po uzyskania zaświadczenia potwierdzającego ich prowadzenie. Zaświadczenie takie przedsiębiorca powinien mieć od 1 stycznia 2002 r., kiedy weszła w życie ustawa o transporcie drogowym. Przepis art. 87 ust. 2 stanowi zaś, iż podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne przedsiębiorcy kierowca pojazdu samochodowego, oprócz dokumentów określonych w ust. 1, jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli, zaświadczenie lub jego wypis. Natomiast ust. 3 tego przepisu przewiduje, że przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wyposażenie kierowcy wykonującego przewóz w wymagane dokumenty. Przejazd po drogach krajowych pojazdem służącym do wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia podlega karze zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy a jej wysokość ściśle określa Lp. 1 pkt 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r.. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym, które to przepisy jak podkreślił Sąd I instancji prawidłowo zastosował organ. Jak konkludował Sąd I instancji również strona przyznała, że wystąpiła z wnioskiem o wymagane zaświadczenie dwa dni przed kontrolą, zatem nie może przerzucać swojego zaniedbania na przeszkody w uzyskaniu zaświadczenia, leżącego po stronie organu wydającego dokument. Kontrola przeprowadzona była bowiem dnia 6 listopada 2002 r., zaś przedsiębiorca mógł podjąć starania o jego uzyskanie na długo przed tą datą.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku złożyła "R." Spółka z o.o. w W. i zaskarżając go w całości zarzuciła mu:
- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371 ze zm./ przez błędna jego wykładnie polegającą na uznaniu, iż uzyskanie zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej jest warunkiem wyłącznym i obligatoryjnym,
- naruszenie prawa materialnego tj. art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przez błędną jego wykładnie poprzez uznanie, że przewóz drogowy na potrzeby własne był wykonywany bez wymaganego zaświadczenia, pomimo wcześniejszego zgłoszenia przez skarżącą prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne zgłoszono wniosek uchylenia zaskarżonego wyroku i uchylenia zaskarżonych decyzji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę kasacyjna wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia.
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego -uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim /art. 175 par. 1-3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika skarżącej Spółki z o.o. "R." w Warszawie oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt 1 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia prawa materialnego. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 174 pkt 1 cytowanej ustawy skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd /porównaj wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2004 r. OSK 121/04 - ONSAiWSA 2004 Nr 1 poz. 11/.
Pełnomocnik skarżącej wskazując na naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię zarzucił wyrokowi Sądu I instancji naruszenie art. 33 ust. 1 i art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371 ze zm./.
Przepis art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym statuuje zasadę, że przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Wykładnia powyższego przepisu ustawy o transporcie drogowym nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, iż przewozy drogowe na własne potrzeby jako działalność pomocnicza w stosunku do podstawowej działalności mogą być prowadzone dopiero po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego takie zgłoszenie. Dokonanie wyłącznie zgłoszenia przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej i nie uzyskanie zaświadczenia potwierdzającego takie zgłoszenie nie uprawnia do prowadzenia przewozów drogowych na własny rachunek. Jak wynika z art. 87 ust. 2 omawianej ustawy o transporcie drogowym, podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne przedsiębiorcy kierowca pojazdu samochodowego, oprócz niezbędnych dokumentów określonych w ust. 1 tego przepisu, jest obowiązany mieć przy sobie i okazać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, zaświadczenia lub jego wypisu, o którym mowa w art.
- Dlatego też posiadanie przedmiotowego zaświadczenia jest warunkiem wyłącznym i obligatoryjnym do dokonywania przewozów drogowych na potrzeby własne jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Skarżąca Spółka co jest okolicznością niesporną w dniu przeprowadzonej kontroli pojazdu marki Mercedes (...) tj. 6 listopada 2002 r. zaświadczenia o wykonywaniu przewozów drogowych na potrzeby własne nie posiadała. Działanie sformalizowane strony polegające na złożenie na dwa dni przed tą kontrolą wniosku o wydanie przedmiotowego zaświadczenia, było niewystarczające i nie powoduje zmiany sytuacji prawnej strony bowiem jest to w okolicznościach tej sprawy tożsame z brakiem takiego zaświadczenia.
Natomiast wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia powoduje obowiązek wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Wysokość tych kar określa załącznik do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115 poz. 999/. Skoro skarżąca Spółka nie legitymowała się przedmiotowym zaświadczeniem pozwalającym na wykonywanie przewozów drogowych na własne potrzeby to zasadnie ukarano ją karą pieniężną.
W tym stanie rzeczy należy podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, iż organy orzekające prawidłowo zastosowały przepisy art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2 i art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Brak jest zatem podstaw do uznania by Sąd I instancji dokonał wadliwej wykładni tychże przepisów.
Z przytoczonych wyżej względów należało dojść do wniosku, że skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Dlatego też na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.