Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 20 lutego 2003 r. w przedmiocie pozwolenia na szczególne korzystanie z wód. Decyzją tą Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu Nowodworskiego z dnia 31 grudnia 2002 r. o udzieleniu [...] spółka cywilna pozwolenia na szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru piasku z Wisły (km 552,3- 553,0) w miejscowości [...], gmina Czosnów.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że zdaniem Sądu prowadzenie działalności komercyjnej w zakresie wydobywania z dna rzeki piasku wymaga pozwolenia wodnoprawnego także wówczas gdy działalność ta może pozostawać w związku z utrzymaniem wód, a więc wkraczać w zakres zadań administratora wód, co może oznaczać, że działalność ta, za zgodą administratora wód, jest niejako także realizacją jego obowiązków. Z tego względu Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że pozwolenie wodnoprawne nie mogło być wydane (art. 124 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne; Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) i postępowanie należało umorzyć.
Oddalając skargę Sąd nie podzielił także zarzutu skarżącego Towarzystwa, iż naruszone zostały przepisy o właściwości organów, ponieważ organem właściwym w tej sprawie jest starosta, co wynika z art. 140 ust. 1 Prawa wodnego. Pozwolenie wodnoprawne na wykonywanie urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią, którego wydanie należy do wojewody (art. 140 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego), dotyczy bowiem urządzeń wodnych, zaś art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. e Prawa wodnego zalicza do urządzeń wodnych obiekty budowlane oraz roboty na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią lub w wodach. Robotami w rozumieniu tego ostatniego przepisu nie jest wydobywanie piasku z dna rzeki w celach komercyjnych, gdyż przepis ten dotyczy robót w znaczeniu robót budowlanych w rozumieniu Prawa budowlanego.
Sąd podzielił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowisko skarżącego, co do tego, że organ odwoławczy, prowadząc z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie na podstawie art. 136 k.p.a., dopuścił się uchybienia, gdyż nie powiadomił o tym skarżącego Towarzystwa. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ dotyczyło dołączenia do akt sprawy wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przedstawienia opisu działalności objętej pozwoleniem wodnoprawnym "w języku nietechnicznym", a z tymi dokumentami strona mogła się zapoznać w postępowaniu sądowym.
W skardze kasacyjnej Towarzystwo wskazało jako podstawy kasacyjne naruszenie art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. e i art. 140 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarzut naruszenia wskazanych przepisów Prawa wodnego sprowadza się do tego, że Sąd wadliwie przyjął, iż robotami w wodach w rozumieniu art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. e są roboty w znaczeniu robót budowlanych określone w Prawie budowlanym. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną wydobywanie piasku z dna rzeki jest objęte zakresem robót wymienionych w art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. e, co oznacza, że organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest wojewoda a nie starosta, stosownie do przepisu art. 140 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego. Drugi zarzut sprowadza się do tego, że skoro organ nie zawiadomił skarżącego o dodatkowym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 136 k.p.a., to tym samym Towarzystwo nie brało udziału w postępowaniu bez swojej winy co uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., to zaś obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zasadniczy zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej, dotyczący właściwości organu, sprowadza się do tego, iż zdaniem skarżącego organem właściwym do załatwienia sprawy w pierwszej instancji był wojewoda, ponieważ stosownie do przepisu art. 140 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne na wykonywanie urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią wydaje wojewoda. Skoro zaś przepisy dotyczące urządzeń wodnych stosuje się do robót w wodach (art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. e Prawa wodnego), to obejmuje to również wydobywanie piasku z dna rzeki, tym bardziej gdy wydobywanie piasku ma służyć także zabezpieczeniu przed powodzią. To stanowisko nie jest trafne. Analizując przepis art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. e Sąd trafnie przyjął, iż roboty w wodach, o których mowa w tym przepisie odnoszą się do robót o charakterze robót budowlanych, za czym przemawia wymienienie tych robót w jednym punkcie z obiektami budowlanymi oraz rodzaje pozostałych urządzeń i obiektów wymienionych w art. 9 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego. Dodatkowo należy podnieść, że za stanowiskiem przyjętym przez Sąd przemawia także to, że w art. 122 ust. 1 Prawa wodnego odrębnie wymieniono wymóg uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód (art. 122 ust. 1 pkt 1) oraz na wykonywanie urządzeń wodnych (art. 122 ust. 1 pkt 3), przy czym zgodnie z art. 37 pkt 7 Prawa wodnego szczególnym korzystaniem z wód jest wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych minerałów, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu. Skoro zaś wydobywanie z wód pisaku zaliczone jest do szczególnego korzystania z wód (art. 122 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 37 pkt 7 Prawa wodnego), to nie można stosować do wydobywania piasku przepisów o urządzeniach wodnych, których wykonywanie objęte jest odrębną kategorię pozwoleń wodnoprawnych (art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego).
Tak więc zarzut, iż w tej sprawie starosta nie był organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego nie jest trafny.
Nie można podzielić także drugiego zarzutu podniesionego w skardze kasacyjnej co do naruszenia przez Sąd art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wprawdzie Sąd nie wskazał jaki przepis postępowania administracyjnego został naruszony przez organ odwoławczy na skutek tego, że nie zawiadomił skarżącego o tym, iż zwrócił się w trybie art. 136 k.p.a. do organu pierwszej instancji o uzupełnienie materiału dowodowego, to jednak w żadnym razie nie powodowało to sytuacji, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. polegającej na tym, że skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu Przepis ten odnosi się do takich przypadków gdy strona nie brała udziału w postępowaniu, o czym nie można mówić w odniesieniu do skarżącego w tej sprawie. Skarżący brał udział w postępowaniu i na skutek odwołania skarżącego została wydana zaskarżona decyzja. Można jedynie mówić, że organ nie zapewnił skarżącemu czynnego udziału w toku podejmowania określonych czynności dowodowych i zapoznania się z dodatkowymi materiałami dowodowymi przed wydaniem zaskarżonej decyzji, co mogło być zakwalifikowane jako naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a., które podlegało ocenie co do ewentualnego wpływu tego naruszenia na wynik postępowania. Skarżący nie twierdził jednak nawet, że uniemożliwienie mu zapoznania się z dodatkowymi materiałami dowodowymi (wypisem i wyrysem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dodatkowym opisem zamierzonej działalności) wpłynęło na wynik sprawy oraz możliwość prezentowania stanowiska przez skarżącego. Nie było więc podstaw do stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.