Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt II SA/Rz 334/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270, z 2002r. ze zm. zwana dalej P.p.s.a.) odrzucił skargę Z. G. na uchwałę Rady Miasta Leżajska z dnia 30 grudnia 2003r. nr XIII 14/03 w sprawie zmiany uchwały Rady Miejskiej w Leżajsku nr IX/86/03 z dnia 30 października 2003r. dotyczącej przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości.
Sąd podał, że Rada Miasta Leżajska odpowiadając na skargę wniosła o jej oddalenie oraz podniosła, że ze względu na zmieniające się przepisy dotyczące scalania i podziału w dniu 29 sierpnia 2003r. został uchwalony przez Radę Miejską w Leżajsku miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nr 29A/2000 dla obszaru objętego scaleniem i podziałem stosownie do art. 102 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami. W dniu 30 października 2003r. na posiedzeniu Rada Miasta Leżajska podjęła uchwałę nr IX/86/03 w przedmiocie przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości. Z. G. w dniu 12 listopada 2003r wystąpiła do Rady Miejskiej w Leżajsku o uchylenie tej uchwały. Dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że w dniu 27 listopada 2003r. Z. G. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie na uchwałę nr IX/86/03. Skarga ta jako przedwczesna została postanowieniem Sądu odrzucona. Z kolei Rada Miasta Leżajsk w dniu 30 grudnia 2003r. uchwałą nr XI/114/03 zmieniła uchwalę z dnia 30 października 2003r. dotyczącą przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości ale jedynie w zakresie terminu wejścia jej w życie.
Na tę uchwałę Z. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę z dnia 10 marca 2004r., w której skarży uchwalę z dnia 20 października 2003r.Nr IX/86/03 dotyczącą przystąpienia do scalenia i podziału nieruchomości, jak też uchwałę Nr XI/114/03 z dnia 30 grudnia 2003r., która nie wprowadza żadnych zmian do uchwały wcześniejszej poza terminem.
Przedstawiając stanowisko prawne na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że stosownie do art. 101 ust. l i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Sąd dalej podaje, że do wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 kpa.) i wyjaśnia, iż termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia - gdy odpowiedź została doręczona przed upływem 2 miesięcznego terminu przewidzianego w art. 35 § 3 kpa - a jeżeli odpowiedzi nie doręczono, termin do wniesienia skargi biegnie od dnia upływu tego dwu miesięcznego terminu, jednakże gdy spóźniona odpowiedź na wezwanie została doręczona przed upływem terminu do wniesienia skargi, termin ten liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie co obrazuje przytoczone przez sąd pierwszej instancji rzecznictwo.(postanowienie SN z dnia 21 stycznia 1998 r. OSNAPiUS Nr 21/98, poz 618;uchwała 7 sędziów NSA z dnia 4 maja 1998 r. sygn akt FPS 1/98 - ONSA Nr 3/1998r., poz 78).
Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca została wezwana do wykazania, iż doręczyła organowi gminy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa a skarżąca na wezwanie odpowiedziała, iż zwróciła się do organu o usunięcie naruszenia prawa w ten sposób że przesłała kopię skargi z dnia 10 marca 2004r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Radzie Miasta w Leżajsku. Dodatkowo zaznaczyła, że pismem z dnia 8 kwietnia 2004r. została przez przewodniczącego Rady Miasta Leżajsk powiadomiona o sesji z dnia 27 kwietnia 2004r. na której miała być przedstawiona pod obrady jej skarga.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie została poprzedzona wezwaniem skierowanym do organu i skargę odrzucił.
Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną sporządzoną przez adwokata złożyła skarżąca Z. G.. Skarżąca zarzuca w niej:
- bezpodstawne odrzucenie skargi w sytuacji gdy została ona wniesiona po spełnieniu wymaganej przesłanki przez wnioskodawczynię, co do skutecznego zaskarżenia uchwały organu samorządu gminy, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142 poz. 1591 ze zm.). i wnosi o:
- uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i przekazanie sprawy temu Sądowi celem merytorycznego rozpoznania skargi;
- zasądzenie od uczestnika na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego w zakresie sporządzenia skargi kasacyjnej
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawia jaki interes prawny ma skarżąca aby wzruszyć uchwały rady gminy oraz wyraża przekonanie, że to Sąd pierwszej instancji miał obowiązek wezwać skarżącą o uzupełnienie skargi poprzez dołączenie dowodu spełnienia warunku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skoro z urzędu przesłał odpis skargi do uczestnika celem rozpatrzenia wraz z pismem przewodnim. Pełnomocnik podkreśla, że nieprawdą jest jak to przyjął Sąd w Rzeszowie, że to skarżąca przesłała kopię skargi do Rady Miasta Leżajska, gdyż uczynił to Sąd działając z urzędu.
W tej sytuacji, zdaniem pełnomocnika, skarżąca czuła się zwolniona z podejmowania dalszych kroków działając w zaufaniu do czynności i zarządzeń Sądu. Wysłanie przez skarżącą kopii skargi wraz z pismem przewodnim z dnia 13 marca 2004r. do Rady Miasta celem nadania biegu tj. według rozumienia skarżącej celem spełnienia wymogu z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Pełnomocnik uważa za rzecz oczywistą, iż w takiej sytuacji skarżąca w sposób uzasadniony czuła się zwolniona z dalszych działań zwłaszcza, że otrzymała od Rady Miasta pismo, iż jej skarga przesłana przez WSA będzie rozpoznawana ponownie na sesji, czyli traktowana jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Gdyby chodziło tylko o zajęcie stanowiska w samym postępowaniu administracyjno - sądowym to odpowiedź do WSA sporządziłoby biuro Rady, a sama skarga nie byłaby ponownie rozpatrywana na sesji Rady Miasta.
W tych okolicznościach przyjęcie przez WSA w Rzeszowie, iż skarżąca nie spełniła wymogu z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma, zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną, podstaw faktycznych a w konsekwencji brak było też podstaw prawnych do odrzucenia skargi o uchylenie uchwały nr IX/86/03 bowiem o nią w rzeczywistości chodziło, gdyż uchwała nr XII 114/03 w istocie zmieniała tylko datę wejścia w życie poprzedniej uchwały.
W uzupełniającym piśmie do skargi kasacyjnej, pełnomocnik skarżącej podnosi, że w aktach sprawy jest pismo z którego wynika, że pismem z dnia 12 listopada 20003r skarżąca wprost wystąpiła do RM Leżajska o "uchylenie kolejnej uchwały z 29.10.2003r." Podkreśla przy tym, że chodzi tu o uchwałę z 30 października 2003r., gdyż tylko ta uchwała jest w istocie przedmiotem zaskarżenia, a pismo to stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Znaczenie tego pisma zostało natomiast – jak uważa skarżąca – pominięte przez Sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuję:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstaw
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że Sąd pierwszej instancji ograniczył się jedynie do rozważenia skargi co do uchwały z dnia 30 grudnia 2003 r., natomiast skarżąca wyraźnie wniosła skargę na uchwałę z dnia 20 października 2003 r. i z dnia 30 grudnia 2003 r. Odrzucenie skargi na uchwałę z dnia 30 października 2003 r. jakie miało miejsce z tej przyczyny, że skarżąca wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wniosła przedwcześnie nie zamyka jej drogi do zaskarżenia tej uchwały w terminie późniejszym. Odrzucenie skargi nie powoduje przecież powagi rzeczy osądzonej co postanowienia odrzucającego skargę. Obowiązkiem Sądu było więc dokonać rozeznania co do tego czy wezwanie skierowane przedwcześnie nie mogło być jednak skuteczne do ponowienia zaskarżenia tej uchwały.
Nie zostało także wyjaśnione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jaki charakter miało pismo z dnia 12 listopada 2003 r. kierowane przez skarżącą do Rady Miasta i jeżeli by je uznać za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w zaskarżonej uchwale, to ustaleń będzie wymagało czy skierowanie skargi było w terminie.
Nie ma natomiast w sprawie sporu co do tego, że skarżąca odrębnego wezwania do usunięcia naruszeń prawa co do uchwały z dnia 30 grudnia 2003 r. nie kierowała ograniczając się do przesłania organowi gminy odpisu skargi jak przyjmuje Sąd albo w ogóle nie kierowała – jak twierdzi – pełnomocnik wnoszący skargę kasacyjną, a skierowała jedynie kopię skargi i to po wystąpieniu już ze skargą do sądu administracyjnego. Sąd ma obowiązek przekazać organowi skargę o ile ta została wniesiona, zamiast za pośrednictwem organu, bezpośrednio do sądu administracyjnego (art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej P.p.s.a.), stąd zarzut w tym względzie jest oczywiście bezpodstawny. Także fakt przyjęcia przez organ pisma (kopii skargi) i skierowanie do rozpoznania na sesji rady gminy nic w sprawie nie zmienia.
Natomiast wezwanie organu przez doręczenie mu kopii skargi miałoby ewentualnie sens (w zależności od oceny samego pisma) o ile by ta kopia doręczona została przed wniesieniem skargi do sądu a nie po jej wniesieniu.
Z tych więc względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.