Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 26 lipca 2004 r. II SA/Ka 516/03 odrzucił skargę E. i R. N. na uchwałę Rady Gminy Brenna z dnia 31 stycznia 2003 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia zarzutu ww. złożonego do projektu planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Brenna.
Pismem z dnia 20 listopada 2002 r. E. i R. N. złożyli zarzut do projektu planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Brenna twierdząc, iż projekt planu narusza ich interes prawny przez to, że nie przewidziano w nim drogi gminnej na stok [...], na którym posiadają swoją nieruchomość, składającą się z dwu działek nr [...], zabudowanych budynkiem jednorodzinnym. Brak wytyczenia na tym terenie drogi gminnej, powoduje konieczność korzystania z drogi dojazdowej wytyczonej na gruncie skarżących, która przebiega w odległości 1,5 m od ich budynku.
Uchwałą Nr [...] z dnia 31 stycznia 2003 r. Rada Gminy w Brennej oddaliła zarzut E. i R. N. którzy przedmiotową uchwałę zaskarżyli do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucając skargę postanowieniem z dnia 26 lipca w uzasadnieniu postanowienia stwierdził m.in., iż pismo z dnia 20 listopada 2002 r. w istocie było protestem, a nie zarzutem do projektu planu. Na uchwałę oddalającą protest, nie przysługuje zaś skarga do sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu, skarżący nie wykazali, że projekt planu narusza ich interes prawny. Skarżący nie zarzucają, iż postanowienia projektu planu, powodują brak dostępu ich nieruchomości do drogi publicznej, bowiem dostęp taki mają na podstawie ustanowionego prawa służebności przechodu, przejazdu i przegonu bydła przez [...], co wynika z odpisu Księgi wieczystej Kw [...]. Przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ani też ustawy – Prawo budowlane, nie przewidują uprawnienia właściciela w postaci doprowadzenia przez organ gminny drogi publicznej do jego nieruchomości. Zdaniem Sądu, intencją skarżących jest obrona przed ustanowieniem na ich nieruchomości służebności drogowej na rzecz działek sąsiednich. Ustanowienie takiej służebności może nastąpić na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Projekt planu, który nie przewiduje drogi publicznej, nie może zatem uszczuplić, czy zmodyfikować zakresu prawa własności, podlegającej ochronie z mocy art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Prawo to może być jedynie ograniczone na mocy orzeczenia sądu powszechnego o ustanowieniu służebności.
E. N. i R. N., reprezentowani przez adwokata A. B., na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego interpretację, a w szczególności przepisu art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym,
- naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi D(z.U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako ppsa, przez przyjęcie, że pismo skarżących z dnia 22 listopada 2002 r. stanowiło protest, a nie zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W związku z powyższym, w skardze kasacyjnej wnosi się: o uchylenie zaskarżanego postanowienia i przekazanie sprawy do merytorycznego rozstrzygnięcia Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, "iż pismo skarżących z dnia 22 listopada 2002 r. w istocie stanowiło protest do projektu planu", tak można by twierdzić gdyby skarżący, nie zamieszkiwali na terenie objętym projektem planu i nie byli właścicielami nieruchomości położonej na tym terenie.
Mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową, która na określonym terytorium, stanowi podstawową jednostkę samorządu terytorialnego – gminę. Zaspakajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, należy do zadań własnych gminy, które obejmują między innymi: sprawy ładu przestrzennego, gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do wyłącznej właściwości rady gminy należy uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), powołanej dalej jako ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości na danym terenie.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się "linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi".
Skarżący jako członkowie wspólnoty samorządowej i jako właściciele nieruchomości położonej na terenie gminy, objętym projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mają prawo do tego, aby organy gminy przez nich wybierane w bezpośrednich wyborach, wykonywały zadania publiczne zgodnie z obowiązującym prawem, a w szczególności aby projekt planu, zawierał wszystkie elementy przewidziane w ustawie. Jeżeli tak nie jest, to skarżący jako członkowie wspólnoty samorządowej, mają podstawę do tego aby twierdzić, że został naruszony ich interes prawny, co daje im legitymację do wniesienia zarzutu, zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Powyższe nie przesądza o tym, czy zarzut skarżących (pismo z dnia 20 listopada 2002 r.) był uzasadniony i czy powinien być uwzględniony przez Radę Gminy Brenna.
Należy również zwrócić uwagę na to, że zaskarżona uchwała Rady Gminy w Brennej z dnia 31 stycznia 2003 r. praktycznie nie posiada uzasadnienia faktycznego i prawnego, a co jest wymagane zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Sąd pierwszej instancji orzekając w niniejszej sprawie, powinien również sprawdzić, czy organy Gminy Brenna dochowały wszystkich wymogów procedury planistycznej, określanych w art. 18 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, nie mógł jednak tego wykonać bowiem nie dysponował kompletem akt sprawy, które zostały uzupełnione dopiero na żądanie Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ponownie rozpoznając sprawę, jest związany wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 powyżej powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji.