Wyrok NSA z 1 czerwca 2005 r., OSK 1714/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 czerwca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Jana K.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2004 r. sygn. akt II SA 89/03

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Barbara Adamiak, Jan Paweł Tarno /spr./
Urszula Radziuk protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Jana K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 18 grudnia 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy

Teza

Pracownik, który otrzymał odprawę w związku z przejściem na rentę /emeryturę/, a następnie podjął zatrudnienie, które ustało w związku z "ponownym" przejściem na emeryturę /rentę/, kolejnej odprawy nie otrzyma.

Analogiczna sytuacja występuje w przypadku odprawy przysługującej policjantowi na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./. W obu wymienionych reżimach prawnych, zarówno osobie, która ponownie podjęła służbę, jak i osobie, która ponownie podjęła pracę, może przysługiwać jedynie odprawa uzupełniająca, jeżeli w dacie kolejnego zwolnienia posiada ona staż uprawniający do odprawy w wyższej wysokości.

Sentencja

1. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

OSK 1714/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 lipca 2004 r., II SA 89/03 oddalił skargę Jana K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z 18 grudnia 2002 r., nr 105 w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy.

W uzasadnieniu swego orzeczenia Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego, że po przywróceniu go do służby uzyskał ponowne prawo do odprawy w sytuacji kolejnego zwolnienia ze służby, mimo że nie zwrócił odprawy wcześniej pobranej, gdyż, jak stwierdził, nie był informowany o konieczności jej zwrotu. Sąd stwierdził, że odprawa pieniężna przysługująca policjantowi na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ z tytułu zwolnienia ze służby ma charakter jednorazowy. Natomiast jeżeli w dacie kolejnego zwolnienia policjant posiada staż pracy uprawniający go do odprawy w wyższej wysokości, to przysługuje mu odprawa uzupełniająca. W rozpatrywanej sprawie jednak sytuacja taka nie występowała, bowiem już w momencie pierwszego zwolnienia skarżącemu wypłacono odprawę w pełnej wysokości.

Skargą kasacyjną z dnia 1 października 2004 r. zaskarżono powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 114 ust. 1 pkt 1 i art. 115 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji przez przyjęcie, że mimo spełnienia warunków tam określonych odprawa nie przysługuje,
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

• art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, poprzez umorzenie postępowania w pierwszej instancji w sytuacji kiedy strona żądała rozpoznania sprawy co do istoty, gdyż zdaniem skarżącego ich uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy,
• art. 9 Kpa przez brak pouczenia strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały zdaniem organu zasadniczy wpływ na prawa strony tj. prawo skarżącego do odprawy z tytułu zwolnienia ze służby, w razie zwrócenia odprawy pobranej w 1990 r.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia wniesiono o: 1/ uchylenie zaskarżonego wyroku i zobowiązanie organu do wypłaty odprawy w wysokości 6-miesięcznego uposażenia wraz z dodatkiem o charakterze stałym, 2/ zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa sądowego w kwocie 1.000 zł, względnie o: 3/ uchylenie zaskarżonego wyroku I przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, 4/ zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skarżący przyznał, że odprawa wypłacona w 1990 r. była nienależna i powinna zostać przez stronę zwrócona. Jednakże wymóg zwrotu odprawy, o którą organ się nie upomniał, należy rozpatrywać osobno, a osobno wymagalność odprawy w wyniku ponownego zwolnienia rozkazem z dnia 30.03.2000 r. Poza tym organ mógł to świadczenie nienależne zaliczyć na poczet bieżących należności. Ponadto ustawa o Policji nie wskazuje w żadnym miejscu na kryterium jednorazowości świadczenia, bądź obowiązek kumulowania wypłaconych wcześniej świadczeń. Interpretacja taka pozostaje w sprzeczności z treścią art. 114 i 115 cyt. ustawy

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie są trafne.

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu /art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres.

Zarzut naruszenia przez WSA w Warszawie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. art. 114 ust. 1 pkt 1 i art. 115 w związku z art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ jest chybiony. Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że odprawa przysługująca policjantowi z tytułu zwolnienia ze służby ma charakter jednorazowy. Świadczenie to co do zasady jest podobne bowiem do odprawy emerytalnej lub rentowej przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę /art. 92 par. 1 Kp/. W tej materii Sąd Najwyższy wielokrotnie już prezentował stanowisko, że pracownik, który otrzymał odprawę w związku z przejściem na rentę /emeryturę/, a następnie podjął zatrudnienie, które ustało w związku z "ponownym" przejściem na emeryturę /rentę/, kolejnej odprawy nie otrzyma /por. wyrok SN z 25.06.1993 r. I PR 5/93 - nie publ., uchwała SN z 2.03.1994 r., I PZP 4/94 - OSNAPU 1994 nr 2 poz. 2; OSP 1994 z. 11 poz. 219 i inne. Analogiczna sytuacja występuje w przypadku odprawy przysługującej policjantowi na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy o policji. W obu wymienionych reżimach prawnych, zarówno osobie, która ponownie podjęła służbę, jak i osobie, która ponownie podjęła pracę, może przysługiwać jedynie odprawa uzupełniająca, jeżeli w dacie kolejnego zwolnienia posiada ona staż uprawniający do odprawy w wyższej wysokości.

Odnośnie zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji prawa procesowego w postaci wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów Kpa, należy stwierdzić, że zarzutu naruszenia przepisów Kpa w ogóle nie można skutecznie postawić wyrokom wojewódzkich sądów administracyjnych, bowiem przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postępowanie sądowoadministracyjne jest regulowane przepisami przytoczonej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. W ich świetle sądy administracyjne jedynie oceniają działania organów administracji stosownie do przepisów Kpa, ale same ich nie stosują w postępowaniu toczącym się przed nimi. Sąd I instancji prawidłowo ocenił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji, który działając jako organ odwoławczy, stosując wymienione przepisy Kpa, uchylił wcześniejszą decyzję w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy i umorzył postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości, bowiem odprawa w pełnej wysokości została już wcześniej skarżącemu wypłacona.

Wobec powyższego, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną należało oddalić.