Uzasadnienie
OSK 1719/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 lipca 2004 r., II SA 1228/03 oddalił skargę Sławomira S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z 20 lutego 2003 r., (...) o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zwolnienia ze służby, zakończonego ostateczną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z 20 października 2000 r. nr 1165. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że podstawę materialnoprawną decyzji stanowił przepis art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, zgodnie z którym wznawia się postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z przepisu tego wynika, że wskazana w nim podstawa wznowienia postępowania administracyjnego zachodzi wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie następujące przesłanki: nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał zaskarżoną decyzję.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa w celu zmiany podstawy prawnej decyzji o zwolnieniu z Policji z art. 41 ust. 2 pkt 7 na art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. 2000 nr 101 poz. 1092 ze zm./. Jako okoliczność uzasadniającą ten wniosek wskazał wydanie przez Wojewódzką Komisję Lekarską w Łodzi w dniu 16 października 2001 r. orzeczenia o trwałej niezdolności do służby. Wskazał również na fakt, że w orzeczeniu tym stwierdzono także o inwalidztwie istniejącym od października 2000 r. Skarżący uznał, że skoro inwalidztwo istnieje od października 2000 r. to również od tej daty istnieje trwała niezdolność do służby.
Sporne jest zatem w sprawie czy nową okolicznością lub nowym dowodem, o których mowa w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa jest fakt stwierdzenia przez Komisję Lekarską u skarżącego inwalidztwa trwającego od października 2000 r., czy też tą okolicznością lub nowym dowodem jest orzeczenie Komisji Lekarskiej stwierdzające o trwałej niezdolności do służby od 16 października 2001 r. Należy w związku z tym rozważyć, czy są to nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, tj. w dniu zwolnienia skarżącego ze służby w Policji w październiku 2000 r. zgodnie z art. 26 powołanej ustawy o Policji i rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych /Dz.U. nr 79 poz. 349 ze zm./. o zdolności do służby orzekają komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w trybie dwuinstancyjnym. Zgodnie zaś z art. 41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o Policji policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Jedynie prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, stanowiące obligatoryjną przesłankę zwolnienia policjanta ze służby, stanowić może zatem zgodnie z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa nową okoliczność bądź nowy dowód w sprawie, nie zaś fakt stwierdzenia inwalidztwa. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że skarżący zwolniony został ze służby w Policji w październiku 2000 r., zaś prawomocne orzeczenie o trwałej niezdolności do służby wydano w listopadzie 2001 r., a więc po okresie ponad roku od wydania decyzji o zwolnieniu ze służby. Wynika więc z tego w sposób jednoznaczny, że organ nie mógł zmienić decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa., ponieważ w dniu wydania tej decyzji nie istniały nowe dowody nieznane organowi w dniu wydania decyzji.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Sławomira S. zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
- art. 106 par. 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 227, 233 i 328 par. 2 Kpc,
- art. 7, 8 i 145 par. 1 pkt 5 Kpa przez błędne ich zinterpretowanie.
Mając powyższe na względzie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje stanowisko podniósł, że wyrok zaskarżony kasacją jak i poprzedzające go decyzje organów Policji są wadliwe. Przede wszystkim Sąd podzielił stanowisko Komendanta Głównego Policji, że jedynie prawomocne orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej o trwałej niezdolności do służby stanowiące obligatoryjną przesłankę zwolnienia policjanta ze służby, stanowić może nową okoliczność w sprawie, nie zaś fakt stwierdzenia inwalidztwa.
Konstatacji takiej Sąd dokonał z naruszeniem reguł prawidłowej oceny dowodów i naruszeniem przepisów art. 7, 8 i 145 par. 1 pkt 5 Kpa.
Przede wszystkim Sąd nie odniósł się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności do faktu, że skarżący został skierowany przez pracodawcę z urzędu w dniu 10.05.2000 r. na Komisją Lekarską celem przeprowadzenia badań lekarskich, w związku z zamiarem podjęcia decyzji o zwolnieniu ze służby. Pierwsze badania przed Komisją rozpoczęły się w dniu 27.09.2000 r., tj. przed upływem 12 miesięcy nieprzerwanej niezdolności do pracy skarżącego. Należy przy tym podkreślić, że skarżący nie ze złej woli, lecz w związku ze swoim stanem zdrowia, udokumentowanym zwolnieniami lekarskimi, rozpoczął te badania 27.09.2000 r. Zatem pracodawca, biorąc pod uwagę słuszny interes strony powinien wstrzymać się z decyzją o zwolnieniu ze służby do czasu wydania orzeczenia przez Komisję Lekarską. Nie można bowiem przerzucać ciężaru przewlekłości toczącego się postępowania przed Komisją Lekarską na skarżącego się.
Dlatego należy stwierdzić, że ustalenia dotyczące nieistnienia okoliczności faktycznych z art. 145 par. 1 ust. 5, w chwili wydawania decyzji są błędne. Nieprawidłowa jest także interpretacja przez Sąd art. 145 par. 1 ust. 5 Kpa, która doprowadziła do jego niezastosowania. Przepis ten mówi o istotnych dla sprawy okolicznościach faktycznych lub nowych dowodach istniejących w dniu wydawania decyzji. Literalne brzmienie przepisu nie wskazuje na konieczność równoczesnego istnienia zarówno faktów jak i dowodów jej potwierdzających. Dla zastosowania dyspozycji art. 145 par. 1 ust. 5 wystarczające jest zatem zaistnienie jednego z wymienionych w nim elementów. Tymczasem treść uzasadnienia skarżonego wyroku wskazuje na to, że elementy te zostały potraktowane przez Sąd jako przesłanki kumulatywne.
Ponadto Sąd przyjął, że jedynie prawomocne orzeczenie Komisji Lekarskiej o trwałej niezdolności do służby stanowi nową okoliczność, bądź nowy dowód w sprawie. Całkowicie nieuzasadnione jest utożsamianie daty uprawomocnienia się tego orzeczenia z momentem powstania okoliczności, uprawniających do orzeczenia całkowitej niezdolności do służby. Niezdolność do pracy /służby/ jest okolicznością obiektywną, wynikającą ze stanu zdrowia Orzeczenie Komisji Lekarskiej stwierdzające ową niezdolność ma charakter jedynie deklaratoryjny, tzn. potwierdzający istnienie stanu niezdolności do pracy, a stan ten powstał w październiku 2000 r.
Sąd orzekający przyjął ponadto, że nie ma zastosowania art. 145 par. 1 pkt 5 ze względu na ponad roczny upływ czasu od wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby, a uprawomocnieniem się orzeczenia Komisji Lekarskiej.
Jedynym terminem, jakim według Kpa ograniczona jest strona żądająca wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa jest termin miesięczny z art. 148 par. 1 Kpa, którego zachowanie przez skarżącego nie było w niniejszej sprawie kwestią sporną. Skarżący dowiedział się o nowej okoliczności faktycznej istotnej dla sprawy w dniu wydania i orzeczenia Komisji Lekarskiej, a więc 6.11.2001 r. Wniosek o wznowienie postępowania w oparciu o te okoliczności złożył 3.12.2001 r., a więc w przepisanym terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 174 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 par. 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim /art. 175 par. 1-3 p.p.s.a/. Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna nie odpowiada przedstawionym wymaganiom. Jeśli chodzi o zarzut pierwszy, to nie wykazano, w jaki sposób uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wziąwszy pod uwagę fakt, że co do zasady sąd administracyjny orzeka na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy /art. 133 p.p.s.a./ nie budzi wątpliwości konstatacja, że art. 106 par. 3 tej ustawy dotyczy możliwości i trybu przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów. Ani w toku postępowania sądowoadministracyjnego, ani w skardze kasacyjnej strona skarżąca nie podnosiła, z jakich to dokumentów należało przeprowadzić postępowanie uzupełniające i dla wyjaśnienia jakiż to istotnych wątpliwości było to niezbędne. Jest zatem rzeczą oczywistą, że Sąd I instancji nie naruszył tego przepisu.
Drugi z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów w ogóle nie został sprecyzowany w kontekście podstaw kasacyjnych wskazanych w art. 174. W tej sytuacji NSA nie miał możliwości ustalenia, czy w tym zakresie przedmiotowa skarga kasacyjna opiera się na którejś z podstaw kasacyjnych.
W tej sytuacji skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zostały sprecyzowane i uzasadnione w sposób wystarczający dla oceny, czy są one trafne.
Z tych względów, działając na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną należało oddalić.