Wyrok NSA z 13 lipca 2005 r., OSK 1729/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 13 lipca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stefana P.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Bk 39/04

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz /spr./, Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka, Stanisław Nowakowski
Urszula Radziuk protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Stefana P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia 19 listopada 2003 r. (...) w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów 1/oddala skargę kasacyjną, 2/przyznaje r.pr. Jolancie H. kwotę 242,96 /dwieście czterdzieści dwa i 96/100/ zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponoszonych przez Skarb Państwa.

Uzasadnienie

OSK 1729/04

Starosta K. decyzją z dnia 25 września 2003 r. (...) odmówił "ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta K. Stefana P. nr 1/3 części własności do działek nr 2139, 490 na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. (...) z dnia 29 czerwca 1966 r." - stwierdzającego nabycie spadku po zmarłej 9 czerwca 1966 r. Walerii P., po której spadek dziedziczy Stefan P., jednak z wyłączeniem gospodarstwa - natomiast Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. decyzją z dnia 19 listopada 2003 r. (...) uchylił tę decyzję i odmówił "wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta K. na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w K. (...) z dnia 29 czerwca 1966 r. polegającej na ujawnieniu Stefana P. jako współwłaściciela do 1/3 części działek stanowiących gospodarstwo rolne pozostałe po Walerii P. oznaczonych w postanowieniu Sądu Powiatowego w K. (...) z dnia 16 sierpnia 1965 r. numerami: 263/2, 620/2 i 1412", Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zaś wyrokiem z dnia 20 maja 2004 r. II SA/Bk 39/04 oddalił skargę Stefana P. Organ odwoławczy dokonał nowej identyfikacji działek objętych wnioskiem skarżącego, lecz uznał, że uwzględnienie wniosku byłoby równoznaczne z rozstrzygnięciem sporu o własność, podczas gdy ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji i przez żądanie wprowadzenia zmian ewidencyjnych nie można dochodzić ani udowadniać praw właścicielskich.

Podzielając to stanowisko sąd stwierdził, że skarżącemu nie chodzi tylko o odnotowanie zmian dotyczących rodzaju użytków gruntowych, lecz żądanie zmiany charakteru działek, z mocą wsteczną na dzień otwarcia spadku /9 czerwca 1966 r./, w istocie ma prowadzić do zmiany postanowienia spadkowego przez wyłączenie tych działek ze szczególnego reżimu ustawowego dziedziczenia gospodarstw rolnych, jak to wprost wynika z pisma skarżącego z dnia 9 sierpnia 2003 r. do Starostwa Powiatowego w K. Sąd stwierdził zatem wprost, że "wniosek skarżącego jedynie werbalnie dotyczy zmiany charakteru działek /czego z mocą wsteczną i tak nie można dokonywać/ a merytorycznie zmierza do zmiany układu stosunków własnościowych dotyczącego tych działek", zasadnie więc odmówiono dokonania zmian ewidencyjnych.

W skardze kasacyjnej - sporządzonej i wniesionej przez ustanowionego z urzędu radcę prawnego - Stefan P. zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a/ art. 133 par. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału i w konsekwencji poczynienie sprzecznych z treścią zebranego materiału ustaleń, że skarżący swoimi działaniami dążył do zmiany w ewidencji gruntów w zakresie osoby właściciela oraz niewzięcie pod uwagę wszystkich dowodów zgromadzonych w aktach sprawy jak chociażby zaświadczeń z Urzędu Miasta K. z 2002 r. informujących o przeznaczeniu wskazanych działek w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta K. według stanu na dzień 9 czerwca 1966 r. b/ art. 134 par. 1 i art. 106 powołanej ustawy poprzez to, że nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, nie przeprowadził z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w zakresie ustalenia o dokonanie jakich zmian w ewidencji występował skarżący, tym bardziej, że skarżący występował bez pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata.

2. naruszenie prawa materialnego, poprzez: niewłaściwe zastosowanie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. 2000 nr 100 poz. 1086 ze zm./ oraz par. 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. /Dz.U. nr 38 poz. 454/ w sprawie ewidencji gruntów i budynków polegające na przyjęciu, że organy administracji zasadnie odmówiły dokonania zmian w ewidencji gruntów, o które wnosił skarżący.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że istotą żądania skarżącego było, aby organ ewidencyjny naprawił swoje zaniedbania i wprowadził do ewidencji zmiany wynikające z planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K., zatwierdzonego uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z dnia 20 czerwca 1963 r. (...), oddzielnie określając charakter każdej działki według stanu na dzień otwarcia spadku po Walerii P. W świetle planu /czego dowodzą zaświadczenia wydane przez Urząd Miasta K./, działki o dawnych numerach 263/2 oraz 1412 były przeznaczone na cele zabudowy wysokiej, uzbrojenie terenów, zabudowę jednorodzinną i użyteczności publicznej, a nie na cele bezpośrednio związane z produkcją rolną, jak zaś wyjaśnił Sąd najwyższy w uchwale z dnia 17 maja 1967 r. III CZP 36/67 /OSNC 1968 nr 2 poz. 16/:

"Przeznaczenie nieruchomości lub jej części, która jest lub może być użytkowana na cele produkcji rolnej, w zatwierdzonym miejscowym planie szczególnym, określonym w art. 17 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planach zagospodarowania przestrzennego /Dz.U. nr 7 poz. 47/ na inne cele nie związane z produkcją rolną, podobnie jak objęcie takiej nieruchomości lub części uchwałą o wyznaczeniu terenów budowlanych na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarze wsi /Dz.U. nr 5 poz. 30/, pozbawia tę nieruchomość bądź odpowiednią jej część charakteru nieruchomości rolnej w rozumieniu par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. /Dz.U. nr 45 poz. 304/".

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono zatem, że sąd naruszył przepisy postępowania, gdyż nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy błędnie przypisując skarżącemu zamiar ujawnienia się w ewidencji jako właściciel; ponadto naruszył także przepisy prawa materialnego, gdyż oddalił skargę na decyzję odmowną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Nawet przyjmując, że skarżącemu chodziło wyłącznie o określenie charakteru każdej z działek wchodzących w skład nieruchomości spadkowej - i zakładając, że zmian ewidencyjnych można dokonywać w odniesieniu do przeszłości - także wówczas wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony.

Jak stanowił par. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych - według pierwotnego brzmienia ogłoszonego w Dz.U. nr 45 poz. 304 - nieruchomości nie uważa się za rolną, jeżeli "stosownie do przepisów o planach zagospodarowania przestrzennego przeznaczona została na inne cele, nie związane bezpośrednio z produkcją rolną" i w tym przepisie skarżący upatruje uzasadnienie prawne swojego wniosku, ponadto powołując uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 1967 r. III CZP 36/67.

Jednak właśnie uchwała Sądu Najwyższego - rozstrzygająca zagadnienie prawne dotyczące statusu nieruchomości rolnej przeznaczonej pod zabudowę w miejscowym planie ogólnym - przeczy stanowisku skarżącego, gdyż utratę charakteru rolnego uzależnia od rodzaju planu i ten wskutek odnosi wyłącznie do miejscowego planu szczególnego, wyjaśniając, że "ani plan regionalny, ani nawet miejscowy plan ogólny nie przesądza jeszcze o przeznaczeniu określonych terenów.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 i art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.