Uzasadnienie
OSK 1757/04
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 lipca 2004 r. sygn. akt II S.A./Po 985/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia 15 marca 2002 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Starosty Żagańskiego z dnia 7 lutego 2002 r., zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę "Zakładu Składowania i Recyklingu Odpadów Komunalnych i Przemysłowych – z wyłączeniem odpadów niebezpiecznych w Szprotawie obręb Karłowice usytuowanego na części działki [...] (bez docelowej drogi dojazdowej, decyzja na jej budowę wydana zostanie na podstawie odrębnego wniosku inwestora).
Powyższa decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana na wniosek inwestora zastępczego – Wrocławskiego Ośrodka Usług Ekologicznych [...]. z siedzibą we Wrocławiu, działającego na podstawie udzielanego pełnomocnictwa na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Polkowicach, dla którego zostało wydane w/w pozwolenie na budowę. Odwołanie od decyzji Starosty Żagańskiego z dnia 7 lutego 2002 r. złożył Polski Klub Ekologiczny Okręg Lubuski z siedzibą w Nowej Soli. Odwołanie podpisał Prezes Okręgu mgr inż. Wiesława Kowal. W odwołaniu zarzuca się, iż zaskarżona decyzja została wydana po upływie terminu ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, który był ustalony do dnia 3.12.2001 r. Poza tym, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 3 grudnia 1998 r. została wydana na wniosek Wrocławskiego Ośrodka Usług Ekologicznych "[...]" Sp. z o.o. i nic nie wskazuje, aby w tym przypadku wnioskodawca działał w imieniu [...] Sp. z o.o., który w decyzji o pozwoleniu na budowę jest inwestorem. Jak z powyższego wynika w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, inwestor nie dysponował ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co jest wymagane zgodnie z art. 32 ust.4 prawa budowlanego.
Wcześniej na wniosek Wrocławskiego Ośrodka Usług Ekologicznych [...] Sp. z o.o. została wydana przez Burmistrza Miasta Szprotawa decyzja Nr 144 z dnia 3 grudnia 1998 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu "dla inwestycji Zakładu składowania oraz recyklingu odpadów komunalnych i przemysłowych wraz z drogą dojazdową przewidzianą do realizacji w gm. Szprotawa obręb wsi Karłowice działka nr [...] Okres ważności decyzji do 3.12.,2001 r.
Wojewoda Lubuski w uzasadnieniu decyzji z dnia 15 marca 2002 r. stwierdził, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zgodnie z art. 32 ust.4 Prawa budowlanego, wniosek o wydanie pozwolenia na budowę powinien być złożony w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W toku całego postępowania administracyjnego z upoważnienia inwestora bezpośredniego działał inwestor zastępczy tj. W.O.W.E. "[...] Sp. z o.o. z Wrocławia na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Prezesa [...]Sp. z o.o. Ł. G. do reprezentowania firmy we wszystkich sprawach mających związek z uzgodnieniami, uzyskaniem warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, pozwoleniem na budowę oraz pełnienia funkcji inżyniera kontraktu w/w inwestycji.
Pismem z dnia 15.04.2002 r. Polski Klub Ekologiczny Zarząd Główny złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, skargę na wcześniej powołaną decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia l5 marca 2002 r. Skargę podpisał Wiceprezes Polskiego Klubu Ekologicznego prof. dr hab. Zbigniew Witkowski.
W skardze podtrzymuje się ten sam zarzut, co wcześniej w odwołaniu, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana dla innego podmiotu niż decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej ostatniej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 lipca 2004 r. uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując w uzasadnieniu, iż organ drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, które pozwoliłoby mu ustosunkować się do zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy merytorycznie, ograniczając się jedynie do funkcji kontrolnej. W istocie nie wyjaśniono, jaką rolę w procesie inwestycyjnym spełniała Spółka [...], a w szczególności, czy w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, działała w imieniu własnym, czy na wniosek Spółki [...]. Decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, nie można przenieść na inny podmiot, tak jak to jest możliwe w przypadku decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w imieniu [...] Sp. z o.o. wniósł radca prawny T. S., zarzucając:
- – na podstawie art. 183 § 2 ust.2 w zw. z art. 25 § 1 i art. 34 oraz art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powoływanej dalej jako p.p.s.a., nieważność postępowania – w związku z brakiem zdolności sądowej oraz procesowej osoby podpisującej skargę.
Zarzut nieważności postępowania wynika z faktu działania w postępowaniu sądowo-administracyjnym w imieniu Polskiego Klubu Ekologicznego w Krakowie przez prof. dr hab. Zbigniewa Witkowskiego bez należytego umocowania (art. 35 ppsa) oraz braku reprezentacji organu Stowarzyszenia, uprawnionego do jego reprezentacji (art. 28 § 1 ppsa).
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd nie podał motywów uznania skarżącego za stronę w rozumieniu podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 50 § 1 ppsa w związku z art. 29 ppsa). Na podstawie wyciągu z rejestru stowarzyszeń z KRS można ustalić, że organem uprawnionym do reprezentacji Stowarzyszenia Polski Klub Ekologiczny w Krakowie, jest Zarząd Główny. Prof. dr hab. Zbigniew Witkowski jest członkiem Zarządu Głównego i pełni funkcję wiceprezesa. Jednocześnie art. 24 Statutu Polskiego Klubu Ekologicznego stanowi, iż Zarząd Główny reprezentuje Klub jako całość i działa w jego imieniu. Zarząd Główny składa się z 7-9 członków (art.23 § 1 statutu). W postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie zostało wykazane umocowanie w formie dokumentu osoby, która złożyła podpis na skardze. Takim dokumentem powinien być odpis uchwały, podjętej w tym względzie przez Zarząd Główny Polskiego Klubu Ekologicznego. Z materiałów sprawy nie wynika, aby Prof. dr hab. Z.Witkowski był pełnomocnikiem strony w postępowaniu sądowo-administracyjnym, nie znalazł też zastosowania art. 37 czy art. 44 ppsa.
Skarga kasacyjna w związku z powyższym zarzuca naruszenie art. 58 § 1 ust.3 ppsa, ponieważ podpisanie skargi przez osobę nieuprawnioną przesądza o niedopuszczalności takiej skargi. Sąd pominął też w swoich rozważaniach, iż w postępowaniu administracyjnym, na prawach strony został dopuszczony Okręg Lubuski omawianego Stowarzyszenia. Bowiem odwołanie od decyzji pierwszej instancji podpisała Wiesława Kowal – Prezes Polskiego Klubu Ekologicznego Okręg Lubuski. Osobowość prawną posiada Polski Klub Ekologiczny, jak i Okręg Lubuski tego Stowarzyszenia, jednak zgodnie ze Statutem tych organizacji, do prowadzenia wspólnego statutowego celu, wymagane jest współdziałanie uprawnionych organów w przepisanej formie. Skarżący zatem i w tym miejscu nie wykazał, aby posiadał umocowanie jako organ Stowarzyszenia.
Podnosząc w skardze kasacyjnej brak legitymacji skargowej określonej w art. 50 ppsa wnosi się na podstawie art. 189 ppsa o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz odrzucenie skargi i utrzymanie w mocy decyzji Wojewody Lubuskiego z dnia 15 marca 2002 r.
- W przypadku nie uwzględnienia przez Sąd zarzutu nieważności postępowania, strona skarżąca na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa zarzuca naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art., 106 § 3 i 4 w w związku z art. 113 § 1 ppsa, w zakresie pominięcia dowodu uzupełniającego z dokumentów, którego przeprowadzenie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Podnosząc ten zarzut skarżący wnosi na podstawie art. 176 ppsa o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ogranicza się do uznania zarzutu Polskiego Klubu Ekologicznego, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana na wniosek Spółki [...] i uznaje, że z materiału dowodowego nie wynika, jaką rolę ta Spółka w procesie inwestycyjnym pełniła. Pominięcie przez Sąd akt sprawy dotyczącej decyzji nr 144 z dnia 3 grudnia 1998 r. stanowi uchybienie procesowe, co zdaniem skarżącego, wynika z art., 144 § 4 ppsa.
Skarżący wnosi o dopuszczenie dowodu z dokumentów, które wcześniej nie były w jego posiadaniu i które załącza na okoliczność, że ustalenia Sądu są sprzeczne z okolicznościami faktycznymi i stanem prawnym spraw.
Zdaniem skarżącego z powołanych dokumentów wynika, że Spółka [...]na żadnym etapie postępowania nie występowała samodzielnie ale w imieniu Spółki "[...]
- Skarżący wnosi też o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.
[...] – Wrocławski Ośrodek Usług Ekologicznych – Sp. z o.o. w piśmie z dnia 12.10.2004 r. wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku, potwierdzając w uzasadnieniu argumentację przedstawioną w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna została oparta na przesłance nieważności postępowania, określonej w art. 183 § 2 pkt 2 ppsa.
Jak wynika z odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego, Polski Klub Ekologiczny z siedzibą w Krakowie jest stowarzyszeniem. Zgodnie z art. 10 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 79, 855), sposób reprezentowania stowarzyszenia powinien być określony w statucie stowarzyszenia. Stowarzyszenie Polski Klub Ekologiczny reprezentuje Zarząd Główny, co wynika z art. 24 Statutu tego stowarzyszenia, jak i z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego.
W związku z powyższym, odwołanie od decyzji pierwszej instancji, czy też skarga do sądu administracyjnego, powinny być podpisane przez wszystkich członków Zarządu Głównego, który w myśl statutu jest organem uprawnionym do działania w imieniu Polskiego Klubu Ekologicznego (art. 28 § 1 ppsa).
Polski Klub Ekologiczny jako strona postępowania (skarżący), mógł też działać przed sądem przez pełnomocnika, ale wówczas musiałby on (pełnomocnik) legitymować się pełnomocnictwem udzielanym przez Zarząd Główny. Organ stowarzyszenia lub jego pełnomocnik obowiązani są wykazać swoje umocowanie w sprawie przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29, 37 § 1 ppsa). Jak wynika z akt sprawy, ani odwołanie od decyzji Starosty Żagańskiego z dnia 7 lutego 2002 r., ani też skarga do sądu administracyjnego (pismo z dnia 15.O4.2002 r.), nie spełniały powyższych wymogów, gdyż zostały podpisane przez osoby, nie mające właściwego umocowania w sprawie. Powyższe braki, określane jako brak legitymacji procesowej rodzą poważne konsekwencje. Jeżeli odwołanie od decyzji pierwszej instancji zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony, organ drugiej instancji powinien umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Bez wyjaśnienia tej kwestii, sąd pierwszej instancji nie mógł rozpatrywać skargi, gdyż jest to przesłanka do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 5 ppsa). Ponieważ sąd pierwszej instancji wydając zaskarżony wyrok nie dostrzegł, że skarga została podpisana przez osobę nieuprawnioną i którego to braku nie uzupełniono, stanowi to przesłankę nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 ppsa).
W ocenie Sądu, wskazana w skardze kasacyjnej podstawa nieważności postępowania jest uzasadniona, co czyni zbędnym rozpatrywanie zarzutu II opartego na przepisie art. 174 pkt 2 ppsa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 i art., 203 pkt 2 ppsa orzekł, jak w sentencji.