Postanowienie NSA z 20 lipca 2005 r., OSK 1798/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 20 lipca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 sierpnia 2004 r. sygn. akt III SA/Kr 626/04

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Joanna Runge-Lissowska (spr)
Maria Połowniak protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi R. S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową postanawia oddalić skargę kasacyjną

Uzasadnienie

OSK 1798/04

Postanowieniem z dnia 23.08.2004 r. sygn. akt II SA/Kr 626/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę R. S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie z dnia 26.04.2004 r. nr [...] w przedmiocie związku schorzenia ze służbą wojskową. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że w związku z wejściem w życie z dniem 1.01.2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej przed 1.01.2004 r. Powołując się na uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27.10.1999 r. sygn. akt III ZP 9/99 stwierdzającą, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sporze ze skargi żołnierza na orzeczenie Wojskowej Komisji Lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową, Wojewódzki Sąd uznał, że skarga R. S. jest niedopuszczalna.

Skargę kasacyjną na to postanowienie wniósł R. S., reprezentowany przez adwokata, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi i zarzucając postanowieniu: 1) naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez oczywiście błędne przyjęcie, iż skarga wniesiona przez R. S. w czerwcu 2004 r. jest wniesiona przed dniem 1.01.2004 r., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2. naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 100 w/w ustawy – Przepisy wprowadzające... poprzez przyjęcie, iż ocena prawna wyrażona w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27. 10.1999 r. wiąże Wojewódzki Sąd w tej sprawie, co miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy;
3. naruszenie prawa materialnego, a szczególnie art. 45 i 184 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącego prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia jego sprawy przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd, a w konsekwencji uznanie, że orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Krakowie nie podlega kontroli właściwego sądu. W uzasadnieniu skargi podniesiono następująco: zaskarżone postanowienie narusza prawo procesowe już tylko z tego względu, że Wojewódzki Sąd błędnie przyjął, że skarga wniesiona dnia 16.06.2004 r. jest wniesiona przed dniem 1.01.2004 r., co miało oczywisty wpływ na wynik, gdyż doprowadziło do bezzasadnego zastosowania przepisu przejściowego art. 97 § 1 cyt. ustawy – Przepisy wprowadzające, co w tej sprawie jest absolutnie nieuprawnione. Istotne wątpliwości budzi stanowisko Sądu, który przyjął, że ocena prawna wyrażona w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.10.1999 r. jest w tej sprawie wiążąca, które to stanowisko jest sprzeczne z art. 100 tejże ustawy. Prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż skoro ocena prawna wyrażona w uchwałach NSA powziętych przed dniem 1.01.2004 r., nie wiąże wojewódzkich sądów rozpoznających sprawy wniesione przed tym dniem, to tym bardziej nie wiąże w sprawach skarg wniesionych po tym dniu, a skarżący wniósł skargę w czerwcu 2004 r. Naruszenie zasady zawartej w art. 100 miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do stwierdzenia niedopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej – i do odrzucenia skargi. Odrzucenie zaś pozbawiło skarżącego prawa do sprawiedliwego rozpoznania sprawy na orzeczenie organu administracji publicznej przez właściwy, niezależny i bezstronny sąd, co narusza art. 45 Konstytucji RP, zaś w świetle art. 184 Konstytucji jest jednoznaczne, że to właśnie sądy administracyjne są powołane do kontroli działalności administracji publicznej, w tym organów administracji wojskowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jako podstawę skargi kasacyjnej przewiduje naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego naruszenia przepisów postępowania dopatruje się skarżący, stawiając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu zarzut naruszenia art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Istotnie zgodzić się należy ze skarżącym, iż wniósł on skargę po dniu 1.01.2004r.,bowiem dnia 18.06.2004 r. (data stempla na kopercie) i wobec tego art. 97 § 1 – Przepisów wprowadzających, na które powołał się Wojewódzki Sąd, nie miał w jego sprawie zastosowania, co stanowi niewątpliwie naruszenie tego przepisu. Jednakże nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że naruszenie to miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Przepis ten wskazuje bowiem tylko na właściwość wojewódzkich sądów administracyjnych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, przy czym właściwość tę określa się zgodnie z przepisami cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu... Stosownie do jej art. 13 § 1 i § 2 wojewódzkie sądy rozpoznają wszystkie sprawy z wyjątkiem tych, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu, przy czym właściwy jest ten wojewódzki sąd, na którego obszarze działania ma siedzibę organ administracji, którego działalność została zaskarżona.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w Krakowie, której orzeczenie zostało zaskarżone, ma siedzibę na obszarze działania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i ten Sąd był właściwy do rozpoznania skargi R. S.. Mylne uznanie przez Wojewódzki Sąd w Krakowie, iż R. S. wniósł skargę przed dniem 1.01.2004 r. i wobec tego podstawą do określenia właściwości jest art. 97 §1 § 1 Przepisów wprowadzających, nie miało żadnego wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż ten Sąd właściwy był do rozpoznania sprawy. Zarzut ten zatem nie jest trafny.

Wojewódzkiemu Sądowi postawiony został też zarzut naruszenia art. 100 cyt. ustawy – Przepisy wprowadzające przez stwierdzenie, iż zgodnie z tym przepisem nie powinien był Sąd czuć się związany oceną prawna wyrażoną w uchwale Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 27.10.1999 r. Stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoim rozstrzygnięciu powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27.10.1999 r. III ZP 9/99, nie zaś na jakąkolwiek uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego sprzed dnia 1.01.2004 r. Podkreślić należy, że art. 183 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu... zawiera zasadę związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej co oznacza, że Sąd ten może się poruszać tylko w ramach zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej i nie jest uprawniony ani zobligowany do jej uzupełniania, poprawiania lub interpretowania, gdyż z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania, jak przepis ten stanowi. Właściwemu przytoczeniu podstaw skargi kasacyjnej służy przymus adwokacko-radcowski nałożony art. 175 § 1 tej ustawy.

Art. 100 ustawy – Przepisy wprowadzające... zawiera zasadę dotyczącą uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nie Sądu Najwyższego, a na pogląd wyrażony w uchwale tego Sądu powołano się w zaskarżonym orzeczeniu. W tej sytuacji zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd art. 100 Przepisów wprowadzających... nie jest zasadny.

Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej to stwierdzić należy, że art. 45 składa się z dwóch ustępów, regulujących dwa różne stany prawne. W skardze zarzucono naruszenie art. 45, przy czym z uzasadnienia zdaje się wynikać, iż chodzi o art. 45 ust.

1. W świetle tego co powiedziano wyżej o zasadzie wynikającej z art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu... tak postawiony zarzut można uznać za niespełniający wymogów formalnych, określonych art. 174 tej ustawy. Jednakże stwierdzić trzeba, że to, iż Sąd Administracyjny uznał się za niewłaściwy w sprawie nie oznacza, że rozstrzygnięciem swym przepis ten naruszył, gdyż nie pozbawia to skarżącego prawa do sądu. Jeżeli idzie zaś o zarzut naruszenia art. 184 Konstytucji, to możnaby o naruszeniu mówić wówczas, gdyby Sąd rozpoznając sprawę kierował się innym kryterium aniżeli zgodność z prawem. To zaś w sprawie nie miało miejsca.

Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.