Uzasadnienie
OSK 1802/04
Wyrokiem z dnia 21.07.2004 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1986/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi L. G. uchylił decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 24.07.2002 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania. L. G. domagał się wymeldowania b. żony H. G. z lokalu przy [...] w Żorach, zaś Prezydent Miasta Żory odmówił anulowania czynności zameldowania, a uchylenia tej decyzji domagał się L. G.. W trakcie postępowania odwoławczego okazało się, że L. G. zbył prawo do tego lokalu aktem notarialnym przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej na rzecz W. L.-D., która w trakcie postępowania przed organem I-ej instancji zapoznała się z aktami, wniosku L. G. nie podtrzymała, ani nie złożyła odwołania. W tej sytuacji Wojewoda uznał, że L. G. utracił przymiot strony w postępowaniu. Wojewódzki Sąd podkreślił trafność oceny Wojewody co do legitymacji L. G., jednak stwierdził, że istotną w sprawie jest kwestia czy nabywca lokalu wstąpił w prawa L. G. do toczącego się postępowania. Sąd uznał, że Wojewoda nie odniósł się do tej kwestii, nie wyjaśnił w jakim charakterze W. L.-D. brała udział w postępowaniu, a tym samym, że przedwczesne było uznanie, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 105 § 1 kpa do umorzenia postępowania w sprawie.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła H. G., reprezentowana przez adwokata, domagając się jego uchylenia i odrzucenia skargi L. G., bądź uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpatrzenia i zarzucając naruszenie prawa poprzez: a) rozpoznanie merytoryczne skargi pomimo, iż podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako pochodzącą od osoby nieuprawnionej do jej wniesienia, b) błędne przyjęcie, że nie zaistniały dostateczne podstawy do umorzenia postępowania przez Wojewodę Śląskiego w oparciu o przepis art. 105 kpa, c) błędne przyjęcie, że zaistniała sytuacja nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących charakteru udziału W. L.-D. w postępowaniu administracyjnym oraz, że rzeczywiście istniejące pewne ułomności uzasadnienia decyzji zmuszają Wojewódzki Sąd do uchylenia z urzędu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że L. G. utracił prawa strony w postępowaniu wobec zbycia lokalu, zatem jego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 cyt. ustawy, a nadto, że okoliczności sprawy świadczą, że W. L.-D. uczestniczyła w postępowaniu jako strona.
W. L.-D. odpowiadając na skargę podkreśliła, że się z nią zgadza.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podstawy skargi kasacyjnej określa art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej "ppsa". Są nimi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - art. 174 pkt. 1 oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 174 pkt 2. Zgodnie z tym przepisem przytoczenie podstaw kasacyjnych powinno polegać na podaniu czy chodzi o naruszenie prawa materialnego, czy procesowego, w jaki sposób, a w ramach tak określonej podstawy wskazanie konkretnego przepisu konkretnego aktu prawnego. Przytoczenie podstaw kasacyjnych w sposób odbiegający od zasad wskazanych w art. 174 uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ustosunkowanie się do skargi w sposób oczekiwany przez skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny jest bowiem związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania, o czym przesądza art. 183 § 1 ppsa. Związanie granicami skargi oznacza, iż Naczelny Sąd nie jest uprawniony ani zobligowany do poprawiania, uzupełniania, bądź interpretowania skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie określa, o którą podstawę wymienioną w cyt. art. 174 idzie, choć ze stwierdzenia, że podniesione naruszenia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy należy sądzić, że chodzi o podstawę o której mowa w p-kcie 2-gim tego przepisu. Nad takim ujęciem podstaw kasacyjnych, choć nie całkiem formalnie odpowiadającym zasadom art. 174. należałoby przejść do porządku dziennego, gdyby nie inne poważniejsze mankamenty.
Jeżeli idzie o podstawy ujęte w p-ktach b i c to takie przytoczenie podstaw zupełnie je dyskwalifikuje. Art. 174 nie ma takich podstaw jak błędne przyjęcie, że nie zaistniały podstawy do umorzenia postępowania, czy że zaistniała sytuacja, nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności. Nie wskazano bowiem jaki przepis i jakiego aktu Wojewódzki Sąd naruszył. Pod punktem b wymieniono co prawda art. 105 kpa, ale tylko jako odniesienie do działania organu. W p-kcie a, jakkolwiek samo sformułowanie zarzutu również odbiega od zasady określonej art. 174 pkt 2 ppsa, wskazany został art. 58 § 1 tej ustawy z uzasadnieniem, że przepis ten został przez Wojewódzki Sąd naruszony przez to, że skarga została rozpoznana merytorycznie choć powinna podlegać odrzuceniu. Jednak chociaż w tym punkcie wskazano przepis aktu prawnego, to jednak zostało to również uczynione w sposób uniemożliwiający Naczelnemu Sądowi ustosunkowanie się co do meritum. Wymagałoby to bowiem od Sądu interpretacji tej podstawy, (uzasadnienie także mówi o art. 58 § 1), do czego Sąd nie ma uprawnień, jak to już omówiono wyżej.
Art. 58 § 1 ppsa składa się z 6-ciu punktów, z których każdy określa inną podstawę do odrzucenia skargi. Konieczne zatem jest wskazanie, o którą podstawę odrzucenia skargi idzie, natomiast jeśli rzeczywiście zachodziła każda z wymienionych w tym przepisie przyczyn, to w uzasadnieniu skargi należy to wykazać.
W niniejszej sprawie uzasadnienie nie wyjaśnia, aby w sprawie istniały wszystkie określone w § 1 art. 58 podstawy do odrzucenia skargi, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zobowiązany do domyślania się, o którą w istocie przesłankę skarżącemu chodziło. Gdyby jednak uznać, że skarżący miał na myśli pkt 8 § 1 art. 58, to i tak zarzut nie jest zasadny, bowiem badanie legitymacji strony musi się odbyć na podstawie przepisów prawa materialnego w sytuacji, gdy nie jest oczywiste, że wnoszący skargę nie ma przymiotu strony. Skoro tak Sąd nie może skargi odrzucić jako niedopuszczalnej. Jeśli zatem skarżącemu chodziło o to, że Sąd nie badał legitymacji L. G. do wniesienia skargi, a zatem czy jest on podmiotem, o którym mowa w art. 50 ppsa, to taki zarzut powinien w skardze kasacyjnej zostać postawiony.
Po to art. 175 § 1 ppsa ustanawia przymus adwokacko-radcowski przy sporządzaniu skargi kasacyjnej, aby zapewnić takie przytoczenie podstaw kasacyjnych, które nie będzie ich dyskwalifikować w świetle art. 174 ppsa lub czynić nieusprawiedliwionymi z przyczyn w istocie formalnych.
Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ppsa.