Wyrok NSA z 5 maja 2004 r., OSK 185/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 5 maja 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. B.

Od orzeczenia

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2003r. sygn. akt II SA 2317/02

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędziowie NSA Edward Janeczko, Zygmunt Niewiadomski (spr.)
Agnieszka Kwiatkowska protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi

Sentencja

1. oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 14 października 2003r. (sygn. akt II SA 2317/02) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2002r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] sierpnia 2001r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi z dnia [...] października 1973r. wydanego na rzecz M. M. w odniesieniu do nieruchomości rolnej oznaczonej działkami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]o pow. 9,82 ha, położonej w N. powiat B., na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. W uzasadnieniu Sąd powołał się na regulację art. 63 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw, stosownie do której do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie w/w ustawy nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowania toczące się w tych sprawach, podlegają umorzeniu.

Skargę kasacyjną od w/w wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego adw. A. S., pełnomocnik J. B., żądającej w postępowaniu administracyjnym stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji ze względu na to, iż uwłaszczenie na rzecz M. M. nastąpiło z pominięciem spadkobierców po jego żonie L. M., w tym z pominięciem skarżącej. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i zmianę decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, pełnomocnik skarżącej, zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. art. 8, 45 ust. 1, 64 i 78 Konstytucji RP w związku z pominięciem dyrektywy bezpośredniego stosowania Konstytucji i pozbawienie skarżącej prawa do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy oraz ochrony własności. Pełnomocnik wniósł jednocześnie o skierowanie w trybie art. 193 Konstytucji pytania prawnego co do zgodności podstawy prawnej rozstrzygnięcia podjętego w sprawie tj. wyżej przywołanego art. 63 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw z art. 45 ust. 1w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Co prawda zarzut niekonstytucyjności przepisu art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 107, poz. 464 ze zm.) stanowi podstawę kasacji, określoną w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), a to w związku z tym, że strona skarżąca twierdzi, iż to nie niekonstytucyjne - jej zdaniem - przepisy art. 63 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy stanowić winny podstawę prawną zakwestionowanej decyzji, nad czym Sąd wyrokując w sprawie przeszedł do porządku, ale przedmiotowa decyzja winna być wydana wprost na podstawie przepisów Konstytucji tj. art. 45 ust. 1, art.. 64 i art. 78 w myśl dyrektywy bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8).

Żaden z przywołanych przepisów Konstytucji nie może stanowić materialnoprawnej podstawy wydania zakwestionowanej decyzji. Art. 45 ust. 1 Konstytucji stanowi, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny i bezstronny i niezawisły sąd. Prawo skarżącej do takiego rozpatrzenia sprawy w niniejszej sprawie miało miejsce, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w sprawie, czyniąc to na podstawie obowiązującego prawa. Konkretnych zarzutów w tej mierze nie postawiła zresztą sama strona skarżąca kwestionując brak materialnoprawnej ochrony własności (art.

64. w związku z regulacja art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r., wykluczającą możliwość nadzwyczajnego wzruszenia decyzji w przedmiotowej sprawie. W tym miejscu trzeba podnieść, iż prawo własności, mimo że konstytucyjnie chronione nie jest prawem absolutnym i jest chronione w granicach obowiązujących ustaw i tylko w drodze ustawy może być ograniczone. Taką ustawa była m. in. ustawa z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 ze zm.) tworząca podstawę do podjęcia kwestionowanego przez skarżącą rozstrzygnięcia, od którego zgodnie z wymogiem art. 78 Konstytucji przysługiwało wówczas odwołanie do wojewódzkiej komisji do spraw uwłaszczenia. Czym innym jest natomiast możliwość wzruszenia rozstrzygnięcia administracyjnego w trybie nadzwyczajnym, czego domaga się strona skarżąca. Wzruszenie rozstrzygnięcia administracyjnego w tym trybie jest obwarowane szeregiem warunków określonych w przepisach Kpa, a z mocy niektórych ustaw, nie tylko tej przywołanej w skardze kasacyjnej, w ogóle niedopuszczalne, co trudno byłoby uznać za naruszenie prawa do konstytucyjnie gwarantowanego prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego czy też sądowej kontroli rozstrzygnięć administracyjnych, a jeżeli tak to orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 przywołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.