Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 września 2004 r. Sygn. akt IV SA 2563/02 i 5095/02 oddalił skargę J. N. i W. N. na uchwałę Nr 694 Rady Gminy Warszawa-Ursynów z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu zawartego pomiędzy ulicami: [...] i Grzegorzewskiej – Szolc Rogozińskiego w gminie Warszawa – Ursynów (Dz. Urzędowy Woj. Mazowieckiego Nr 99, poz. 2119).
Jak wynika z akt sprawy, skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 42, poz. 1591 z późn. Zm.), po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Skarżący w skardze wskazali, iż zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny, który wynika z tego, że są współwłaścicielami działki nr 2/22 obręb 1-10-29, objętej postanowieniami tej uchwały. Powyższa działka została zwrócona skarżącym decyzją Starosty Powiatu Warszawskiego, która stała się ostateczna w dniu 8 stycznia 2002 r.
W zaskarżonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego działka skarżących jest przeznaczona pod usługi zdrowia. Celem skargi, jak oświadczają skarżący, nie jest zmiana tego przeznaczenia lecz jedynie stworzenie warunków do realizacji ich praw właścicielskich i możliwości zagospodarowania działki zgodnie z tym przeznaczeniem, temu celowi mają służyć zaproponowane zmiany, wprowadzone przez stwierdzenie nieważności wskazanych postanowień uchwały.
Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 września 2004 r. uznał skargę za niezasadną. W ocenie Sądu, Rada Gminy Warszawa-Ursynów uchwalając zaskarżoną uchwałę, nie dopuściła się takich naruszeń prawa, które dawałyby podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę kasacyjną wniósł J. N., reprezentowany przez adwokata P. R., zarzucając:
- "naruszenie przepisów art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 3 i art. 4 ust. 1 ustawy z 7.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym przez błędną ich wykładnię, która polegająca na przyjęciu, że przepisy § 14 oraz § 15 ust. 6,7 i 8 uchwały Rady Gminy Warszawa-Ursynów nr 694 z dnia 12.03.2002 r. są zgodne z w/w przepisami ustaw.
- naruszenie art. 113 i art. 114 ustawy z 27.05.2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 13.05.1998 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. Nr 66, poz. 436) polegające na uznaniu, że w miejscu w którym w planie zagospodarowania przestrzennego ustalono strefę usług zdrowotnych (UZ) strefa ta mogła powstać mim o, że jest to niezgodne z w/w przepisami ustaw,
- naruszenie uchwały nr XXIV/259/2000 Rady Miasta St. Warszawy z 26.6.2000 r. w sprawie ustaleń wiążących gminy warszawskie przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w zakresie ustaleń dotyczących systemu przyrodniczego miasta na obszarze Gminy Warszawa-Ursynów poprzez ustalenie w planie zagospodarowania przestrzennego linii rozgraniczających strefy usług zdrowotnych (UZ) i strefy zieleni parkowej usług zdrowotnych (ZPUZ) w sposób niezgodny z powołaną wyżej uchwałą nr XXIV/259/2000".
Wskazując na powyższe, w skardze kasacyjnej wnosi się o:
- "zmianę zaskarżonego wyroku poprzez stwierdzenie nieważności uchwały Nr 694 Rady Gminy Warszawa-Ursynów z dnia 12.03.2003 r. w części dotyczącej terenu usług zdrowotnych (UZ) i terenu zieleni parkowej przy usługach zdrowia (ZPUZ) ewentualnie
- uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu".
Rada Miasta Stołecznego Warszawy w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wnosi o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) powołanej dalej jako ppsa, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie była skargą wnoszoną na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, lecz na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, co nie jest bez znaczenia przy rozpoznawaniu sprawy przez Sąd pierwszej instancji. Warunkiem wniesienia skargi w trybie art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, jest uprzednie wezwanie organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, uchwałą zatwierdzającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, może mieć miejsce tylko wówczas, jeżeli skarżący wykaże, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Nie można bowiem żądać ochrony prawnej własności ponad to, co przewiduje art. 64 Konstytucji RP i w ślad za nim art. 140 kc oraz art. 3 i 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Bowiem wszystkie w/w przepisy ustawowe wprowadzają ograniczenie własności w ramach dopuszczalnych prawnie granic przewidzianych w ust. 3 art. 64 Konstytucji RP. Nie można zatem skutecznie wywodzić naruszenia art. 140 kc w związku z art. 3 i 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, skoro wszystkie te przepisy z natury swej ograniczają prawo własności, a tym samym naruszają interes prawny właściciela, jednak w granicach dopuszczonych przez prawo. Nie wiadomo dlaczego wskazane w pkt 1 skargi kasacyjnej przepisy § 14 i 15 zaskarżonej uchwały, w przeciwieństwie do innych, skarżący odbiera jako "przepisy ograniczające prawo własności skarżącego od strony podmiotowej". Przecież z punktu widzenia właściciela nieruchomości, który uważa, że uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, narusza jego interes prawny, wszystkie zawarte tam przepisy dotyczące jego nieruchomości, mogą być odbierane jako podmiotowe ograniczenia własności, bo taki jest charakter tego prawa (prawa własności).
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z istoty swej ingeruje w wykonywanie prawa własności nieruchomości, znajdujących się na terenie objętym planem.
Postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w ramach określonych postanowieniami art. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, oprócz ustaleń dotyczących przeznaczenia poszczególnych terenów wprowadzają różne ograniczenia i warunki związane z planowanym zagospodarowaniem. Teren objęty planem tworzy pewną zwartą całość, opartą na określonych założeniach – koncepcji autorskiej. Zrozumiałym więc jest pewne, wzajemne uzależnienie planów realizacyjnych poszczególnych inwestorów, zajmujących nieruchomości graniczące z sobą.
planu w celu realizacji jego podstawowych założeń. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, prawa indywidualne poszczególnych właścicieli nieruchomości, muszą także uwzględniać uprawnienia właścicielskie przysługujące innym podmiotom, postanowienia planu muszą godzić te interesy, niekiedy wzajemnie sprzeczne. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stosownie do postanowień art. 1ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, musza uwzględniać szereg różnych czynników tam wymienionych, z których uwzględnienie prawa własności, jest jednym z wielu.
Ochrona interesów osób trzecich wynikająca z przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym i przepisów Prawa budowlanego, jest również ograniczeniem podmiotowym własnych uprawnień właścicielskich na rzecz takich samych uprawnień innych podmiotów, którzy są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych w sąsiedztwie. Jest to więc pewna zasada, która przy realizacji inwestycji nakazuje poszanowanie interesów również i innych podmiotów, dotyczy ona wszystkich bez wyjątku.
Zarzut dotyczący naruszenia art. 113 i 114 Prawa ochrony środowiska, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, jest o tyle nietrafny, że przepisy te weszły w życie zbyt późno, aby mogły być uwzględnione przy sporządzaniu zaskarżonego planu. Natomiast powołane tam również rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1998 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, zostało wydane na podstawie art. 50 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, co zgodnie z ustawową delegacją, miało służyć w celu wydawania decyzji administracyjnych określających dopuszczalny poziom hałasu przenikającego do środowiska (art. 51 ust. 2 w/w ustawy), a nie do celów planistycznych. Aby uznać powyższy zarzut za uzasadniony, po pierwsze, należałoby ustalić dopuszczalne normy, a jak wynika z powyższego, w dacie sporządzania projektu planu, takich norm w odniesieniu do prac planistycznych nie było. Po drugie, należałoby znać wielkość natężenia hałasu w strefie oznaczonej symbolem UZ w planie, a dokładniej w miejscu lokalizacji konkretnego obiektu (szpitala) w tej strefie. A po trzecie, ustalenie natężenia hałasu będzie konieczne i istotne w dacie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, czy też pozwolenia na budowę, kiedy już będzie znany rodzaj i typ zamierzenia oraz dokładna jego lokalizacja i nie wykluczone wówczas, że będzie konieczna zmiana organizacji ruchu na okolicznych drogach. Jednak w tej chwili, są to obawy "na wyrost", nie mające na razie żadnego pokrycia w faktach. Podobny charakter ma zarzut zawarty w pkt 3 skargi kasacyjnej, nie można bowiem dowodzić naruszenia uchwały nr XXIV/259/2000 Rady Miasta St. Warszawy z dnia 26 czerwca 2000 r., bazując jedynie na wzrokowym porównaniu kserokopii dwu mapek, wykonanych w dużej skali (niskiej jakości technicznej), mając jednocześnie wątpliwości, czy same te mapki mogą być przesądzającym w sprawie dokumentem, bowiem stanowią one tylko załączniki do uchwał, które zawierają część opisową. W oparciu o takie materiały, jak przedstawił Sądowi na rozprawie skarżący, nie sposób ustalić precyzyjnie przebiegu linii rozgraniczających tereny o różnych funkcjach z uwzględnieniem położenia i granic poszczególnych nieruchomości, wymagających ustaleń geodezyjnych w terenie.
Z powyżej omówionych względów, skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Wszystkie zarzuty zawarte w skardze, zostały przez Sąd pierwszej instancji rozpatrzone i właściwie omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Należy ponadto zwrócić uwagę, że większość zarzutów tam zawartych dotyczyła kwestii, które na obecnym etapie, kiedy to skarżący nie poczynili jeszcze żadnych kroków w kierunku realizacji jakiejkolwiek inwestycji, na omawianym terenie, miała charakter wysoce abstrakcyjny, chociaż dotyczyły one już kwestii, które mogą być brane pod uwagę dopiero na etapie przygotowania projektu budowlanego.
Jeżeli więc, nie chodziło tu o zmianę przeznaczenia terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, to zarzuty te i obawy z tym związane, należy uznać za nieuzasadnione i przedwczesne.
O naruszeniu interesu prawnego skarżących, który powinien podlegać ochronie prawnej w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, będzie można mówić wtedy, kiedy prawomocną decyzją organy administracji publicznej uniemożliwią im na działce stanowiącej ich własność, realizację inwestycji zgodnej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł, jak w sentencji.