Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2004 r. II SA 451/03, oddalił skargę Arkadiusza S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 grudnia 2002 r. (...), wydaną przedmiocie uposażenia.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 grudnia 2002 r. Minister Obrony Narodowej - na podstawie art. 138 par. 1 Kpa, art. 18 ust. 1 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693/ - utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w G. z dnia 18 listopada 2002 r., na mocy której przyznano Arkadiuszowi S. uposażenie należne w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Zwolnienie to nastąpiło z dniem 30 września 2002 r.
W zaświadczeniu o wysokości uposażenia i innych należnościach pieniężnych otrzymanych przez żołnierza, które zostało wystawione dla celów ewidencyjno-finansowych oraz zaopatrzenia emerytalno-rentowego, Komenda Portu Wojennego w G. wykazała połowę stawki uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego. Nie wykazała jednocześnie dodatków o charakterze stałym do uposażenia zasadniczego.
W związku z powyższym do podstawy wymiaru uposażenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu ze służby Wojskowe Biuro Emerytalne w G. przyjęło jedynie uposażenie zasadnicze według stopnia wojskowego oraz połowę uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego, co znalazło wyraz w decyzji z dnia 18 listopada 2002 r. W jej uzasadnieniu Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w G. podał, że skarżący pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych od miesiąca lipca do września 2002 r., tj. ostatniego miesiąca pełnienia służby. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, żołnierzowi zawieszonemu w czynnościach służbowych w związku z wszczętym postępowaniem dyscyplinarnym, postępowaniem przed organem właściwego samorządu zawodowego albo postępowaniem karnym, zawiesza się od najbliższego terminu płatności wypłatę połowy uposażenia według stanowiska służbowego oraz wypłatę dodatków. Dlatego skarżący w okresie zawieszenia otrzymał 100% uposażenia zasadniczego według stopnia wojskowego i 50% uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego. Z tych samych powodów nie otrzymywał dodatków stałych do uposażenia zasadniczego, co znalazło wyraz w wydanym zaświadczeniu, które następnie stanowiło podstawę decyzji z dnia 18 listopada 2002 r. ustalającej wysokość uposażenia należnego Arkadiuszowi S. w okresie roku po zwolnieniu ze służby.
Uzasadniając swoją decyzję organ II instancji stwierdził ponadto, iż stosownie do postanowień art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, poprzez uposażenie należy rozumieć uposażenie wypłacone żołnierzowi w ostatnim miesiącu służby. Z uwagi na zawieszenie skarżącego w obowiązkach służbowych uposażenie to było niższe, skutkiem czego uposażenie należne wymienionemu przez okres roku po zwolnieniu ze służby nie odpowiadało uposażeniu, jakie żołnierz otrzymałby, gdyby nie był zawieszony w obowiązkach służbowych.
W skardze na powyższą decyzje Arkadiusz S. wskazał na naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy. Zdaniem skarżącego uposażenie należne na ostatnio zajmowanym stanowisku, to uposażenie związane ze stopniem wojskowym, grupą uposażenia wynikającą z etatu jednostki, wysługą lat służby i dodatkami o charakterze stałym, gdyż czym innym jest uposażenie wypłacone, które wynika wyłącznie z operacji kasowej. Nadto skutki zastosowania wobec skarżącego środka zabezpieczającego, który został następnie uchylony, nie mogą wpływać na wysokość emerytury.
Oddalając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał się na treść art. 37 ust. 1 i 2 ustawy o uposażeniu żołnierzy stanowiący, iż żołnierzowi, który został zawieszony w czynnościach służbowych albo tymczasowo aresztowany, zawiesza się od najbliższego terminu płatności wypłatę połowy uposażenia zasadniczego oraz wypłatę dodatków o charakterze stałym.
W razie umorzenia zaś postępowania karnego lub dyscyplinarnego albo uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, żołnierz otrzymuje zawieszoną część uposażenia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia, w którym uposażenie stało się wymagalne, choćby umorzenie lub uniewinnienie nastąpiło po zwolnieniu ze służby wojskowej.
Skarżący pozostawał zawieszony w czynnościach służbowych do ostatniego dnia służby. Zwolnienie skarżącego, które nastąpiło na skutek dokonanego przez niego wypowiedzenia stosunku służbowego, miało miejsce jeszcze przed ukończeniem prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego.
Uznając, iż w niniejszej sprawie wysokość uposażenia skarżącego została ustalona w prawidłowy sposób - Sąd I instancji - powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w wyroku z dnia 8 maja 1998 r. III RN 26/98 - OSNP 1999 nr 5 poz. 154, w którym stwierdzono, że uposażenie przysługujące żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, pełnionej jako służba stała, ustala się z uwzględnieniem uposażenia i dodatków przysługujących w ostatnim miesiącu służby oraz na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w wyroku z dnia 2 grudnia 1996 r. II SA 1271/96, gdzie uznano, że uposażenie wypłacone w ostatnim miesiącu służby jest uposażeniem należnym na ostatnio zajmowanym stanowisku.
Ponadto Sąd zaznaczył, że gdyby skarżący nie wypowiedział stosunku służbowego, to dalej otrzymywałby uposażenie zaniżone, aż do momentu uchylenia zaskarżonego wobec niego środka w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych. Nielogiczne byłoby przyjęcie, że poprzez zwolnienie z wojska żołnierz miałby prawo do uposażenia wyższego, od tego jakie pobierałby pozostając w służbie.
Nie można też - zdaniem Sądu - podzielić stanowiska skarżącego, iż zawieszenie w czynnościach służbowych skutkujące obniżeniem uposażenia żołnierza, wywoła nieodwracalne i niekorzystne skutki w zakresie świadczeń emerytalnych.
Arkadiusz S. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając mu naruszenie prawa materialnego tj. ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, przez błędną jej wykładnię polegającą na tym, że świadczenia pieniężne wymienione w art. 18 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, ustala się według wysokości uposażenia i dodatków faktycznie wypłaconych żołnierzowi w ostatnim miesiącu służby, co oznacza utożsamienie świadczeń wypłaconych ze świadczeniami należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku, a ponadto, że do uposażenia wypłacanego przez okres 12 miesięcy po zwolnieniu ze służby ma zastosowanie art. 37 ust. 2 powołanej ustawy oraz błędną interpretację art. 37 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, przez wyrażenie poglądu, iż przyczyną wypłacenia uposażenia w zmniejszonej wysokości był brak rehabilitacji karnej skarżącego oraz przyjęcie, że nie do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej byłoby przyznanie żołnierzowi zwolnionemu ze służby uposażenia należnego w okresie 12 miesięcy po zwolnieniu ze służby, w pełnej wysokości, a więc innego niż w ostatnim miesiącu służby.
W uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej, pełnomocnik skarżącego stwierdził m.in., iż zgodnie z art. 37 ust. 3 pkt 3 wymienionej ustawy, po rehabilitacji karnej wypłaca się zawieszone uposażenie żołnierza, a przecież nie można stosować zawieszenia do świadczeń wypłacanych po zwolnieniu ze służby i dlatego przepis ten nie może być stosowany w przedmiotowej sprawie.
Reasumując pełnomocnik zaznaczył, że zarówno wykładnia prawa materialnego, jak i wykładnia celowościowa przemawia za rozstrzygnięciem, w którym uznano by tymczasowość skutków zawieszenia w czynnościach służbowych w stosunku do wysokości uposażenia wypłacanego żołnierzowi po zwolnieniu ze służby.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał prawidłowej wykładni powołanych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /t.j. Dz.U. 2002 nr 76 poz. 693/.
Świadczenia należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, o których stanowi art. 18 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, to świadczenia, których może domagać się żołnierz za ostatni miesiąc służby. Tak jak to wskazano w uzasadnieniu wyroku sądu I instancji pogląd ten ugruntowany jest w orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W niniejszej sprawie skarżący mógł domagać się za ostatni miesiąc służby tj. wrzesień 2002 r., uposażenia o mniejszej wysokości w związku z zastosowaniem wobec niego art. 37 ust. 1 cyt. ustawy. Sytuacja faktyczna i prawna jakiej się znalazł, spowodowała, że należne uposażenie za ostatni miesiąc służby było stosownie do tego przepisu zmniejszone. Wbrew temu co się twierdzi w skardze kasacyjnej, sąd I instancji nie utożsamił świadczeń należnych na ostatnio zajmowanym stanowisku ze świadczeniami faktycznie wypłaconymi, które przecież mogły być jeszcze niższe, jeżeli skarżący miał określone zobowiązania pieniężne podlegające potrąceniu z uposażenia.
Należy przy tym dodać, że sam fakt, iż w związku ze zwolnieniem ze służby upadło zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych, nie ma znaczenia dla wysokości świadczeń otrzymanych na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy, bowiem nie uległa zmianie należna wysokość uposażenia za ostatni miesiąc służby. Taka zmiana mogłaby nastąpić w przypadku określonym w art. 37 ust. 3 ustawy o uposażeniu żołnierzy, tj. w przypadku umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia żołnierza. W takiej bowiem sytuacji zawieszona cześć uposażenia podlega wypłacie, a więc następuje zmiana wysokości uposażenia za ostatni miesiąc służby. Ponieważ stosownie do powołanego wyżej przepisu może to nastąpić nawet gdy już zwolniono żołnierza ze służby, to w takim przypadku istnieje podstawa do zmiany wysokości uzyskiwanego świadczenia określonego w art. 18 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Taka interpretacja tego przepisu jest zgodna z wykładnią systemową i celowościową, na którą zasadnie zwrócił uwagę sąd I instancji.
Z tych wszystkich względów należy uznać, iż Sąd nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego i w związku z tym skarga kasacyjna jako nie zawierająca usprawiedliwionej podstawy na mocy art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu.