Uzasadnienie
Decyzją z dnia 12 marca 2001 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatowego w Rypinie z dnia 5 lutego 2001 r. dotyczącą sprzeciwu w sprawie zgłoszenia przez A. S. w dniu 17 stycznia 2000 r. budowy, na bazie rozpoczętej budowy boiska sportowego, placu na maszyny rolnicze na działce nr w G.. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy decyzją z dnia 27 października 2000 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rypinie z dnia 25 września 2000 r. nakazującą A. S., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126), rozbiórkę boiska sportowego zrealizowanego na terenie tej działki w warunkach samowoli budowlanej. W związku z tym decyzja organu I instancji jest zgodna z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, a działanie inwestora mające na celu wykorzystanie istniejącej samowoli budowlanej jako placu na maszyny rolnicze jest niedopuszczalne.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku złożył A. S., zarzucając, że uzyskał od Wójta Gminy [...] decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie placu na maszyny rolnicze. Z treści decyzji wynika, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tak więc zgłoszony przez Starostę Rypińskiego sprzeciw, w którym organ stwierdził, że sporny obiekt narusza obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy [...], który ustala wokół jeziora Długie 100 metrową strefę ochronną, jest nieuzasadniony, ponieważ realizacja obiektu jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wskazał nadto, że maszyny rolnicze, takie jak kosiarka, pług, siewnik w żadnym stopniu nie zanieczyszczają środowiska.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 3 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w myśl art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art.
- W rozumieniu ustawy roboty budowlane to budowa, a także prace polegające na montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanegp). Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego pod pojęciem obiektu budowlanego należy rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury.
Zdaniem Sądu placu na maszyny rolnicze o wymiarach 35,5 na 12,10 m nie można zakwalifikować do kategorii obiektów małej architektury, ponieważ art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego odnosi się jedynie do niewielkich obiektów, np. piaskownice, huśtawki, śmietniki. Wielkość placu - powierzchnia przekraczająca 400 m2 wraz z ogrodzeniem, nie pozwala na przyjęcie, że jest to obiekt małej architektury, a ponieważ nie jest budynkiem to należy uznać go za budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Przedmiotowy obiekt nie zalicza się również do kategorii obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną, uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, enumeratywnie wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a których budowa wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Sąd podkreślił, że wyliczenie obiektów w art. 29 Prawa budowlanego ma charakter wyczerpujący, co oznacza, że tylko wymienione w tym przepisie roboty budowlane mogą być prowadzone bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Placu postojowego na maszyny rolnicze nie można zakwalifikować do którejkolwiek kategorii obiektów wymienionych w tym przepisie. Za taką interpretacją przepisów Prawa budowlanego przemawia także zmiana art. 29 ust. 1 tej ustawy, dokonana ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718), w którym zwolniono od uzyskania pozwolenia na budowę inwestycję polegającą na budowie miejsc postojowych, jednakże wyłącznie dla samochodów osobowych do 10 stanowisk (art. 29 ust. 1 pkt 10).
Zdaniem Sądu orzekającego wobec stwierdzenia, że inwestor zgłosił w trybie przepisu art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego zamiar budowy obiektu budowlanego, w stosunku do którego wymagane jest pozwolenie na budowę, właściwy organ powinien wnieść w drodze decyzji sprzeciw, uzasadniając go koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę. Takie uzasadnienie byłoby wystarczające, bez potrzeby wykazywania przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W tej sytuacji rozstrzygnięcie organu administracji uznać należy za zgodne z prawem, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia, ponieważ istotne znaczenie miała charakterystyka obiektu, którego realizacja wymagała pozwolenia na budowę.
W uzupełnieniu wywodów Sąd wskazał, że gdyby nawet obiekt, który zamierzał zbudować skarżący podlegał tylko obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, to istnienie na działce, na której miała być prowadzona inwestycja, obiektu, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki uzasadniałoby wniesienie przez organ administracji sprzeciwu (art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożył zastąpiony przez adwokata A. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji Starosty Powiatowego w Rypinie z dnia 5 lutego 2001r. i zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 29 Prawa budowlanego.
Skarżący wskazał, że Sąd uznał plac na maszyny rolnicze za budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, na którą wymagane jest pozwolenie na budowę pomijając fakt posiadania przez skarżącego gospodarstwa rolnego o powierzchni około 9 ha. Nie wziął też pod uwagę, że na działce nr 6/6, na której ma znajdować się plac na maszyny rolnicze stoi już budynek mieszkalny tzw. siedlisko. Zgodnie zatem z art. 29 ust. l pkt 1 pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej zabudowy siedliskowej. Plac na maszyny o powierzchni 180 m2, a nie jak stwierdził Sąd ponad 400 m2, jest obiektem uzupełniającym istniejącą już w gospodarstwie skarżącego zabudowę siedliskową.
Poza tym Sąd nie wziął pod uwagę, że skarżący dysponuje decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zezwalającą na budowę placu na maszyny rolnicze oraz pisma Wójta Gminy [...] zaświadczającego, że skarżący posiada w Gminie [...] gospodarstwo rolne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami kasacyjnymi wskazanymi w skardze kasacyjnej, a z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania sądowego.
W rozpoznawanej sprawie jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 29 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. Sąd orzekający trafnie ustalił, że budowa placu na maszyny rolnicze wymaga pozwolenia na budowę. Wniosek ten Sąd wyprowadził w wyniku analizy charakteru przedmiotowego obiektu. Słusznie bowiem stwierdził, że nie jest on obiektem małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, a że nie jest budynkiem, jest wiec budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Obiektu tego, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie można zaliczyć do kategorii obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną, uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, ponieważ art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego zawiera wyczerpujące wyliczenie obiektów i tylko wymienione w tym przepisie roboty budowlane mogą być prowadzone bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Placu postojowego na maszyny rolnicze nie można jednak zakwalifikować do żadnej z kategorii obiektów wymienionych w tym przepisie.
Zasadnie Sąd orzekający przyjął, że w sytuacji gdy inwestor zgłosił na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego zamiar budowy obiektu budowlanego, w stosunku do którego wymagane jest pozwolenie na budowę, właściwy organ powinien zgłosić sprzeciw, wskazując na konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Należy więc podzielić stanowisko Sądu, że zgłoszenie przez organ sprzeciwu było zgodne z prawem, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia, ponieważ istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy miało ustalenie charakteru obiektu i przesądzenie kwestii, czy jego realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę na ogólnych zasadach.
W kwestii postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na które wskazał skarżący, w przedmiocie uchylenia sprzeciwu w sprawie budowy boiska sportowego, należy stwierdzić, że wyrokiem z dnia 25 listopada 2000r., NSA uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 18 grudnia 2000r. podając w uzasadnieniu, że została ona wydana z naruszeniem prawa tj. art. 155 kpa, który przy spełnieniu ustawowych przesłanek, pozwala na uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu Sąd sformułował wskazania co do dalszego postępowania, a także stwierdził, że w razie orzeczenia, w trybie art.155 k.p.a. o uchyleniu lub zmianie decyzji w sprawie sprzeciwu, będzie zachodziła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. do wznowienia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia 23 czerwca 2003r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody Pomorskiego, w której organ ten odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 14 lipca 2000r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatowego w Rypinie zgłaszającej sprzeciw w sprawie budowy boiska sportowego na działce nr 6/6 w miejscowości Gulbiny. Od tej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 czerwca 2003r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. S.. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2004r. WSA w Warszawie (sygn.akt. 7/IV SA 3024/03) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał na przepisy, które zostały naruszone, a nadto podkreślił, że organy administracji związane są oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2002, syg. akt IV SA 296/01, a której nie wzięły pod uwagę rozpoznając ponownie sprawę.
W tej sytuacji postępowanie prowadzone w trybie 155 kpa, we wskazanych wyżej sprawach, nie stanowiło przeszkody w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy, dotyczącej sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych
Mając powyższe na uwadze na mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.