Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 września 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 2525/03 oddalił skargę M. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 18 sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej, utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gliwicach z dnia 28 maja 2002 r. Nr [...] orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - następstwa przewlekłego lub ostrego zatrucia rozpuszczalnikami wymienionymi w poz. 1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm./. Organy obu instancji uznały, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, a przede wszystkim orzeczenia lekarskie: Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Sosnowcu i Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu wykazało, że pomimo istnienia narażenia zawodowego na czynnik szkodliwy /opary rozpuszczalników/, brak jest podstaw do łączenia przyczynowo-skutkowego występującej u skarżącej choroby - czerwienicy złośliwej, z czynnikami środowiska pracy. Nie stwierdzono więc rozpoznania choroby zawodowej w rozumieniu przepisu (1 pkt 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów wymienionego rozporządzenia wskazując, że miejsce pracy było jedynym miejscem, gdzie była narażona na czynniki szkodliwe i skoro organ stwierdził istnienie tego narażenia i jednocześnie nie wykluczył związku przyczynowego stwierdzonej choroby z długoletnią pracą w narażeniu na czynnik szkodliwy, to winien był rozpoznać chorobę zawodową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za nieuzasadnioną podkreślając, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym a nie medycznym, przy czym placówki służby zdrowia nie orzekają w kwestii uznania choroby zawodowej stwierdzają tylko stan chorobowy i jego przyczyny, zaś kwalifikacji prawnej schorzenia dokonuje inspektor sanitarny uwzględniając faktyczne zagrożenie występujące w miejscu pracy, narażające na dane schorzenie. Pierwszą i niezbędną przesłanką do uznania wniosku o stwierdzenie choroby zawodowej jest więc stwierdzenie przez placówkę służby zdrowia u badanego jednostki chorobowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. Ustalenie takiego schorzenia jest podstawą do orzekania w przedmiocie choroby zawodowej przez inspektora sanitarnego na podstawie ustaleń dochodzenia epidemiologicznego, dającego podstawę do przyjęcia, czy schorzenie to zostało wywołane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Umieszczenie określonego schorzenia w wykazie chorób zawodowych ma ten skutek, że jeżeli u pracownika lekarz - orzecznik wyspecjalizowanej placówki diagnostycznej stwierdzi wymienione tam schorzenie spowodowane pracą w warunkach narażenia na czynnik szkodliwy, a inspektor ustali, że pracownik wykonywał pracę w warunkach narażenia na czynnik szkodliwy, to taką chorobę należy zakwalifikować jako chorobę zawodową.
W toku postępowania administracyjnego bez żadnej wątpliwości potwierdzono, że skarżąca pracowała w warunkach narażenia na czynnik szkodliwy /opary rozpuszczalników - ksylen, toluen, aceton, terpentyna, butanol, benzen/, jednakże rozpoznanie danej jednostki chorobowej wymaga wiadomości specjalistycznych, zaś w przeprowadzonym prawidłowo postępowaniu, po uzyskaniu orzeczeń lekarskich dwóch placówek, nie rozpoznano u skarżącej choroby zawodowej pod postacią następstw przewlekłego lub ostrego zatrucia rozpuszczalnikami organicznymi, lecz schorzenie - czerwienicę prawdziwą, jednocześnie wskazując, że brak podstaw do łączenia występujących u skarżącej schorzeń z czynnikami środowiska pracy.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach postępowanie administracyjne przeprowadzono nie naruszając zarówno prawa procesowego jak też prawa materialnego /wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r./.
Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku wniosła M. K. reprezentowana przez adwokat J.P., zaskarżając ten wyrok w całości oraz zarzucając "na podstawie art. 174" ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:
1/ naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia polegające na nieuwzględnieniu faktu, że dolegająca skarżącej "czerwienica prawdziwa" ma podłoże zawodowe, albowiem w środowisku pracy był obecny czynnik szkodliwy, 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, przez niewłaściwą jego wykładnię i uzależnienie stwierdzenia choroby zawodowej od pozanormatywnych, sprzecznych z prawem przesłanek a nadto przyjęcie, że schorzenie - czerwienica prawdziwa, występujące u skarżącej jest wywołane innymi czynnikami niż zawodowe, podczas gdy na te inne czynniki chorobotwórcze nie była ona narażona.
Sąd doszedł do błędnego przekonania, że wymieniona choroba jako następstwo przewlekłego lub ostrego zatrucia rozpuszczalnikami nie uzasadnia uznania tej jednostki chorobowej za schorzenie zawodowe albowiem nie zostało ono w taki sposób zakwalifikowane przez placówki medyczne, podczas gdy czynnik szkodliwy, który mógł wywołać tą chorobę występował tylko w pracy skarżącej.
W skardze kasacyjnej wnosi się o "zmianę wyroku w ten sposób, że Sąd uchyli zaskarżoną decyzję i przekaże sprawę organowi II instancji do ponownego rozpoznania". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał, że bezspornym jest fakt pracy skarżącej w warunkach eksponowania jej na działanie czynnika szkodliwego a więc nie ulega wątpliwości, że warunki pracy skarżącej miały wpływ na wystąpienie zachorowania na chorobę będącą następstwem przewlekłego lub ostrego zatrucia rozpuszczalnikami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "ppsa", skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.
Stosownie do art. 175 (1 ppsa skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z (2 i 3. W myśl art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.
W niniejszej sprawie zarzuca się "na podstawie art. 174" ppsa:
1/ naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia nie podając jednak żadnego przepisu ppsa, który miałby być w ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną naruszony, 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego "a w szczególności Rozporządzenia Rady Ministrów z 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych" "przez niewłaściwą jego wykładnię", 3/ sprzeczność z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 1998 r. sygn. akt III RN 36/98, przy czym zarzut ten został zamieszczony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
Powierzenie formułowania skarg kasacyjnych określonym profesjonalistom powoduje, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ustalania we własnym zakresie, jakie były intencje wnoszącego skargę kasacyjną, naruszenie jakich ewentualnie przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłaby zarzucać lub też które przepisy powołanego w skardze kasacyjnej aktu normatywnego strona uznaje za zastosowane w wyniku przyjęcia błędnej ich wykładni, ewentualnie niewłaściwie zostały zastosowane.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.