Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. i M. małż. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2002 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego dobudowanego do budynku inwentarskiego na terenie nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. [...]. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny:
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego w Łodzi utrzymał w mocy decyzję Nr [...] z dnia 22.02.2002 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w Łodzi nakazującą J. i M. małż. W. i A. S. rozbiórkę budynku mieszkalnego wyżej opisanego – dobudowanego do budynku gospodarczego bez pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i ocenę prawną organu pierwszej instancji, że inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej realizując sporny budynek mieszkalny po 1 stycznia 1995 r.
Zgodnie z ustaleniami organów inwestorzy rozpoczęli roboty budowlane w 1993 r. a zakończyli budowę domu w 1997 r. Ustalenia te znajdują pełne potwierdzenie w oświadczeniach uczestników połączonych z ustaleniami organów podczas wizji lokalnych i wykonaną na wizjach dokumentacją fotograficzną. Ustalenia faktyczne dotyczące zakończenia budowy spornego budynku mieszkalnego po 1995 r. wykluczają w ocenie organu zastosowanie w sprawie przepisów ustawy prawa budowlanego z 1974 r. w oparciu o treść art. 103 ust. 2 prawa budowlanego ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Należało więc orzec rozbiórkę przedmiotowej samowoli budowlanej.
Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego złożyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Łodzi inwestorzy małż. W. domagając się jej uchylenia z powodu naruszenia art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. Podtrzymywali swoje twierdzenia, że budynek został wybudowany i już zamieszkały na piętrze przed 1 stycznia 1995 r. W sprawie zdaniem skarżących winny mieć zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974 r.
Przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zgodnie z właściwością określoną art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271). Sąd meriti nie dopatrzył się zarzucanych skargą uchybień i nie stwierdził naruszenia prawa materialnego tj. art. 48 prawa budowlanego przez jego zastosowanie. Jak podkreślono w uzasadnieniu wyroku podstawowym problemem w sprawie było ustalenie, czy przedmiotowy budynek mieszkalny wzniesiony samowolnie przez inwestorów został ukończony w 1994 r. jak twierdzą skarżący, czy też budowa była kontynuowana po 1 stycznia 1995 r. Okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie w sprawie, bowiem przesądza, które przepisy prawa budowlanego mają zastosowanie w sprawie, tj. czy prawa budowlanego z 1974 r. czy też prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przepisu art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. przewidującego obowiązkową rozbiórkę każdej samowoli budowlanej nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życia ustawy tj. przed 1 stycznia 1995 r. Do obiektów takich stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawy "prawo budowlane" z 1974 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu, że budowa spornego budynku mieszkalnego prowadzona była jeszcze po dniu 1 stycznia 1995 r. i dotychczasowy stan budynku potwierdza, że prace budowlane nie zostały jeszcze zakończone. Fakty te wynikają z prawidłowej oceny przez organ zebranego materiału dowodowego. Skoro budowę prowadzono po 1 stycznia 1995 r. i niesporny jest fakt braku pozwolenia na budowę, to nakaz rozbiórki tej samowoli budowlanej na podstawie art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. należy zdaniem Sądu uznać za zgodny z prawem. Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do braku dostatecznego wyjaśnienia sprawy stwierdzając, że organ zgromadził wyczerpująco materiał dowodowy.
Przede wszystkim Sąd podniósł, że twierdzenia skarżącej Janiny Wilmańskiej o zakończeniu robót budowlanych w 1994 r. nie zostały potwierdzone ustaleniami organów podczas przeprowadzanych wizji i sporządzonej dokumentacji fotograficznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli inwestorzy J. i M. małż. W..
Skarżący zgłosili zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegający na nieuwzględnieniu naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, przez zaniechanie zawieszenia postępowania pomimo śmierci jednej ze stron tj. S. S..
Skarżący wnosili o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że S. i A. małż. S. brali udział w postępowaniu administracyjnym jako współwłaściciele działki, na której zrealizowano samowolę budowlaną. 27 maja 1997 r. zmarł Stanisław Siedlecki a organ administracyjny nie zawiesił prowadzonego postępowania, choć fakt ten był mu znany.
Zgodnie z postanowieniem spadkowym Sądu Rejonowego w Łodzi z dnia 18 listopada 1999 r. (sygn. V NS II 3027/99) spadkobiercami S. S. są: żona A. S. oraz dzieci J. W., T. J. i E. S..
Wobec braku zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 kpa po śmierci S. S. i jego kontynuowania spadkobiercy T. J. i E. S. bez swej winy nie brali udziału w postępowaniu. Stanowi to przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny winien więc stwierdzić naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro tego nie uczynił skarga kasacyjna jest zasadna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem zarzutów skargi kasacyjnej w myśl art. 174 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.) może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej biorąc z urzędu wyłącznie pod rozwagę nieważność postępowania.
W sprawie niniejszej przesłanek nieważnościowych określonych art. 183 § 2 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził.
Skarga kasacyjna zawiera tylko jeden zarzut a mianowicie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. przez nieuwzględnienie przesłanki wznowieniowej związanej ze śmiercią jednej strony w toku postępowania administracyjnego i brakiem zawieszenia tego postępowania przez organ. Skutkiem zaniechania organu dwóch spadkobierców strony nie brało udziału w postępowaniu. W związku z treścią zarzutu tak sprecyzowanego należy przede wszystkim podkreślić, że zgodnie z utrwalonym już stanowiskiem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie podstawy kasacyjne wraz z ich uzasadnieniem dotyczyć powinny naruszenia przepisów prawa materialnego czy procesowego przez Sąd.
Sprzecznie z powyższymi wymogami zarzut skargi kasacyjnej oparty jest na nieuwzględnieniu faktu, iż po śmierci S. S. w toku postępowania administracyjnego organ nie zawiesił postępowania na podstawie art. 97 § 1 kpa. do czasu ustalenia jego następców prawnych. W świetle materiałów sprawy faktem są podnoszone okoliczności, iż po śmierci strony organ nie zawiesił toczącego się przed nim postępowania na podstawie art. 97 § 1 kpa i skutkiem tego uchybienia nie brali udziału w postępowaniu wszyscy następcy prawni zmarłego S. S.. Należy jednak w tym miejscu wyjaśnić, że na przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, dającą stronie, która bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu, prawo żądania wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, może powoływać się wyłącznie ta strona, która nie brała udziału w postępowaniu. Wynika to jednoznacznie z treści art. 147 kpa stanowiącego, iż wznowienie postępowania z przyczyny art. 145 § 1 pkt 4 Kpa następuje tylko na żądanie strony. Oznacza to, iż niedopuszczalne jest uwzględnienie z urzędu bez wniosku strony, przesłanki wznowieniowej wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
W sprawie niniejszej żaden z następców prawnych S. S., który nie brał udziału w postępowaniu kontynuowanym po jego śmierci i zakończonym zaskarżoną decyzją ostateczną nie zgłosił wniosku o wznowienie tego postępowania. Nie złożył też skargi do sądu administracyjnego opartej na zarzucie zaistnienia przesłanki wznowieniowej. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny nawet w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanki wznowieniowej nie mógł z tego powodu uchylić zaskarżonej decyzji – bowiem prawo takiego żądania służyło tylko stronom, które nie brały udziału w postępowaniu, tj. T. J. i E. S..
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie może uwzględnić zarzutu skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. przez Sąd pierwszej instancji, ponieważ skarżący W. nie mogą skutecznie powoływać jako podstawy skargi kasacyjnej zarzutu, który służy wyłącznie innym stronom w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Brak usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej uzasadnia jej oddalenie z mocy art. 184 p.p.s.a.
EL