Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2003 r. (sygn. akt II SA 2027/01) Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie oddalił skargę K. M. K. na uchwałę Nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] listopada 2001 r. o odrzuceniu zarzutu do wyżej wymienionego projektu zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. przeznaczającego działkę Nr [...] w K., której skarżący jest współwłaścicielem, pod urządzenia obsługi komunikacyjnej (przystanek autobusowy). Sąd nie podzielił zarzutów K. M. K. o naruszeniu prawa przez Radę Gminy K. ogólnie twierdząc, że skarżący nie wykazał naruszenia prawa materialnego ani procedury planistycznej, zaś samo naruszenie prawa własności przez przedmiotowy projekt - zmianę planu, nie stanowi dostatecznej podstawy do uwzględnienia skargi. Jeżeli zatem Rada prawa nie naruszyła, a skarżący miał zapewnioną pełną ochronę swojego interesu prawnego, na tym etapie przygotowywania projektu zmian planu, w tym otrzymał wyciąg z uchwały Rady o nieuwzględnieniu zarzutu wraz z odpowiednim - zdaniem Sądu - uzasadnieniem, to skargę należało oddalić. Sytuacji tej nie zmienia - podkreślił Sąd - fakt, iż skarżący złożył skargę do Sądu na wcześniejsze rozstrzygnięcie Rady w kwestii przeznaczenia przedmiotowej działki.
Skargę kasacyjną ma ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, wniósł K. M. K., sam - jako sędzia sądu powszechnego - sporządzając skargę.
Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, strona skarżąca zarzuciła naruszenie przez Sąd orzekający w sprawie:
- art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przez jego zastosowanie oraz art. 24 ust. 1 tej samej ustawy przez jego niezastosowanie w związku z art. 7 i art. 77 § 1 kpa, w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, albowiem Sąd naruszył ciążący na nim obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co znalazło wyraz w lakonicznym uzasadnieniu skarżonego wyroku,
- art. 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) przez jego błędną wykładnię, albowiem zaskarżona uchwała wykracza poza granicę planowania, jaką jest "kształtowanie sposobu wykonywania prawa własności",
- art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym przez jego niewłaściwe zastosowanie, bowiem zaskarżona uchwała nie zawiera w istocie ani uzasadnienia prawnego, ani faktycznego, co w konsekwencji świadczy o nadużyciu przez gminę "władztwa planistycznego",
- art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 119 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 8 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430) przez jego niezastosowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do przepisów art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), skarga kasacyjna od prawomocnego orzeczenia NSA wydanego przed dniem 1 stycznia 2004 r. jest wnoszona na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Oznacza to, że również do rozpoznania takiej skargi kasacyjnej mają zastosowanie przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 183 § 1 tego prawa, Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami kasacyjnymi zawartymi w skardze kasacyjnej, a z urzędu może brać pod rozwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania sądowego.
Podstawy kasacyjne przytoczone w skardze kasacyjnej dotyczą naruszenia przez Sąd wyrokujący w sprawie, zarówno prawa materialnego jak i przepisów postępowania, mających - zdaniem strony skarżącej - wpływ na wynik sprawy.
Rozpoczynając od zarzutu naruszenia przepisów postępowania podzielić trzeba pogląd strony skarżącej, że naruszenia takie miały miejsce w niniejszej sprawie i były tego rodzaju, że mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona skarżąca już w treści zarzutu złożonego do projektu zmiany przedmiotowego planu podniosła szereg zastrzeżeń, w tym zarzuciła Radzie Gminy K., nadużycie przyznanych jej uprawnień poprzez arbitralne rozstrzygnięcie o lokalizacji urządzeń obsługi komunikacyjnej (przystanku PKS z zatoką) na działce oznaczonej nr [...], należącej m.in. do skarżącego K. M. K., mimo, że - jak stwierdzono w zarzucie - istnieje możliwość zlokalizowania ww. urządzeń w innych miejscach, zwłaszcza na terenach będących własnością "Gminy". Okoliczność ta niewątpliwie wymagała wyjaśnienia. Fakt, że gmina dysponowała, pod rządami obowiązującej wówczas ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1994 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), uprawnieniami do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu (art. 4 ustawy) nie oznaczał, że uprawnienia te, doktrynalnie określane "władztwem planistycznym", mogły być wykonywane arbitralnie, tak jak nie mogą być wykonywane arbitralnie pod rządami obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Wręcz przeciwnie, zważywszy, że rada gminy rozstrzygając o przeznaczeniu terenu, decyduje w sposobie wykonywania prawa własności, w tym zwłaszcza o ograniczeniach stąd wynikających, była i jest zobowiązana do wykazania, że ograniczenia te są niezbędne z punktu widzenia interesu publicznego, a przyjęte rozwiązania są optymalne. Jeżeli zatem z materiałów sprawy, będącej przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie, nie wynika, że Rada Gminy K. rozważyła - stosownie to uzasadniając - możliwe rozwiązania, dotyczące lokalizacji spornych urządzeń obsługi komunikacyjnej w projekcie zmiany przedmiotowego planu, to zarzut naruszenia przez Sąd orzekający w sprawie przepisów postępowania planistycznego, określonych m.in. w art. 24 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym uznać należy za zasadny. Tak jak za zasadny uznać należy zarzut naruszenia materialnoprawnej regulacji art. 24 ust. 3 tej ustawy, zobowiązującej radę gminy do uzasadnienia faktycznego i prawnego podejmowanej uchwały w przedmiocie zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sam fakt przywołania w uzasadnieniu norm prawnych oraz ogólnie powołanie się na konieczność poprawy bezpieczeństwa ruchu, sytuację terenową i układ szlaków komunikacyjnych, bez uzasadnienia tych twierdzeń, nie może być uznany za spełnienie wymagań art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, tym bardziej, że strona skarżąca twierdziła, iż istnieją inne możliwości lokalizacji spornego przystanku autobusowego z zatoką, łącznie z usytuowaniem go na gruntach komunalnych. Gdyby rzeczywiście tak było, wówczas niewątpliwie Rada Gminy K. nadużyłaby przysługującego jej władztwa planistycznego.
Niezależnie od tego zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie nie odniósł się do zarzutu naruszenia zaskarżoną uchwałą przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430), a jest o tyle istotne, że tak jak twierdzi to strona skarżąca, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości wespół z innymi przepisami prawa. Jeżeli zatem na przedmiotowej działce lokalizacja urządzeń komunikacyjnych, o których mowa, nie byłaby rzeczywiście możliwa w zgodzie z przepisami w/w rozporządzenia, to fakt ten - jako istotny w sprawie - winien być przedmiotem oceny Sądu.
Jeżeli Sąd orzekający w niniejszej sprawie przeszedł nad tym wszystkim do porządku, to podzielić trzeba pogląd strony skarżącej o naruszeniu przez Sąd art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 59 obowiązującej ówcześnie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).
Nie można natomiast podzielić stanowiska o naruszeniu przez Sąd art. 7 i 77 § 1 kpa wobec tego, iż nie tylko przepisów tych nie stosował Sąd, ale przepisy te nie miały też zastosowania w postępowaniu zarzutowym, regulowanym przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a nie kpa.
Jeżeli zatem w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził naruszenie przez Sąd wyrokujący w dniu 5 czerwca 2003 r. przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, to był zobowiązany do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 przywołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.