Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 października 2003 r. sygn. akt IV SA 977/03 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi S. i L. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego oddalił skargę podając w uzasadnieniu, co następuje: Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] listopada 2002 r. wydaną na podstawie art. 151 (1 pkt 2 w zw. z art. 145 (1 pakt 4 kpa /po wznowieniu postępowania/ uchylającą decyzję Burmistrza Gminy Warszawa-Ursynów z dnia [...] stycznia 1998 r. zezwalającą SBM "..." na użytkowanie budynku garażowo-usługowego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego na działce przy ul. [...] w Warszawie i umarzającą postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie tego budynku, podając w uzasadnieniu, iż budowa została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1994 r. zaś organ nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia obiektu do użytkowania dokonanego przez inwestora.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli S. i L. S. podnosząc, iż organ orzekający nie ustosunkował się do podniesionych przez nich zarzutów co do tego, że nadbudowa garaży powstała w warunkach samowoli budowlanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga jest niezasadna. Zgodnie bowiem z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane gdy właściwy organ nałożył taki obowiązek w pozwoleniu na budowę; stwierdził, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę albo wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3 decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek. Ponadto uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest wymagane, gdy zachodzą okoliczności wymienione w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego lub przystąpienie do użytkowania obiektu ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
Sąd uznał, że w sprawie niniejszej w decyzji o pozwoleniu na budowę nie nałożono obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Nie zaistniały w sprawie tej również pozostałe przypadki, które powodują konieczność ubiegania się o pozwolenie na użytkowanie. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji trafnie zatem przyjęto, że nie było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Sąd zauważył przy tym, że inwestor nie występował z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie, jednocześnie podkreślając, że pismo inwestora czyniło zadość warunkowi określonemu w pkt 5 decyzji z dnia [...] marca 1994 r. o pozwoleniu na budowę, to jest stanowiło zgłoszenie obiektu do użytkowania. Prawidłowość dokonanego zgłoszenia mogła być badana przez organ, który mógł ewentualnie wnieść sprzeciw na podstawie art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego, czego jednak nie uczynił. W sprawie uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu nie ma natomiast znaczenia, czy zgłoszenie to spełniało określone wymogi. Zarzut skarżących dotyczący niewłaściwej interpretacji przez inwestora czynności polegającej na zgłoszeniu obiektu do użytkowania nie ma w sprawie znaczenia. Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności zgłoszenia do użytkowania obiektu, który powstał w warunkach samowoli budowlanej Sąd zauważył, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wyeliminowana z obowiązującego porządku prawnego, zaś postępowanie w sprawie samowolnej realizacji nadbudowy garaży zostało umorzone.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli S. i L. S. reprezentowani przez adwokata M. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i "utrzymanej tym wyrokiem w mocy decyzji Wojewody Mazowieckiego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji", zarzucając:
1/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 8 i 16 kpa wobec nieuwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy i oddalenie skargi bez zbadania sprawy samowoli budowlanej i umorzenia postępowania w warunkach naruszenia zasady prawdy obiektywnej i zasady trwałości decyzji administracyjnych i zaufania obywateli do organów administracji w związku z art. 64 Konstytucji RP, 2/ naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 55 ust. 1 ustawy Prawo budowlane polegającej na pominięciu faktu, że organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż obiekt budowlany jest wykonywany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, iż Sąd przyjął, że w sprawie nie było "przesłanek obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie określonych w art. 55 ust. 1 Prawa budowlanego" pominął jednak istotny dla rozstrzygnięcia fakt, że budowa była prowadzona w warunkach samowoli budowlanej, skoro roboty budowlane prowadzono po wygaśnięciu pozwolenia na budowę, co skutkowało "obowiązkiem inwestora uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego". Była też wydana decyzja o nakazie rozbiórki, oparta na ustaleniu faktu samowoli budowlanej.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Wprawdzie stosownie do art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /dz. U. Nr 774, poz. 368 ze zm./ do postępowania przed tym Sądem miały odpowiednie zastosowanie przepisy art. 7 i 8 kpa, to jednak nie można w niniejszej sprawie skutecznie zarzucić Sądowi I instancji naruszenie tych przepisów w takim zakresie, jaki wynika z zakreślonych w skardze kasacyjnej jej podstaw. Sąd bowiem dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem całego zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego jak też nie można uznać, aby postępowanie sądowe naruszało określoną w art. 8 kpa zasadę zaufania do organów państwa. Nie może być też uznany za uzasadniony zarzut naruszenia art. 64 Konstytucji RP, statuujący zasadę ochronę własności, zwłaszcza, iż nie wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, z czego strona wywodzi, iż wyrok Sądu tę zasadę narusza.
Przepis art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie wymienia art. 16 kpa jako mającego odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed tym Sądem, z tej przyczyny należy stwierdzić, iż zarzut naruszenia tego przepisu jest chybiony.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także zarzutu naruszenia art. 55 ust. 1 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię tego przepisu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zresztą strona nie wykazuje, że Sąd dokonał błędnej wykładni art. 55 ust. 1 Prawa budowlanego, którego treść /znaczenie wynikające z brzmienia przepisu/ w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości i nie wymaga zastosowania innych reguł wykładni niż wykładnia gramatyczna, lecz w istocie podnosi, że w związku ze stanem faktycznym w spawie występującym inwestor miał obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, zaś organ przyjmując zgłoszenie do użytkowania obiektu w takim stanie rzeczy, który w ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną wskazywał na samowolę budowlaną, powinien był wnieść sprzeciw do zgłoszenia obiektu do użytkowania.
Nie podnosi się jednak w skardze kasacyjnej, iż został wniesiony sprzeciw określony art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego, co stwierdził Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jak też skarga kasacyjna nie kwestionuje ustalenia Sądu, że prawidłowe jest oparcie zaskarżonej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu w sytuacji, gdy nie było wniosku inwestora o wydanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, a wręcz przeciwnie, inwestor zgłosił jedynie obiekt do użytkowania, która to czynność niewątpliwie nie stanowi wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że wyrok Sądu I instancji opiera się na niewadliwym zastosowaniu zarówno prawa formalnego jak i przepisów prawa materialnego, natomiast zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione.
Z tej przyczyny orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.