Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 28.08.2003 r. I SA 3175/02, oddalił skargę Romana K. na decyzję Rektora Politechniki W. z dnia 21.11.2002 r., utrzymującą w mocy decyzję Rady Wydziału Inżynierii Produkcji Politechniki z dnia 17.10.2002 r. o skreśleniu Romana K. z listy uczestników dziennych studiów doktoranckich. Odpierając zarzut skargi, dotyczący naruszenia par. 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 czerwca 1991 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów naukowych /Dz.U. nr 58 poz. 249 ze zm./ poprzez zakwalifikowanie jako niewykazywanie dostatecznych postępów w pracy naukowej faktu zawieszenia studiów doktoranckich, Sąd stwierdził, że materiał dokumentacyjny sprawy wskazuje jednoznacznie, iż zawieszenie studiów, za zgodą organów uczelni, nastąpiło na pisemny wniosek Romana K. z dnia 12.11.1998 r. i na okres w tym wniosku wskazany - do końca roku akademickiego 1998/1999, a po tym terminie innych wniosków nie było, co oznaczało konieczność kontynuacji studiów doktoranckich. Sąd podkreślił, iż Roman K. na rozprawie przyznał, iż od chwili uzyskania zgody na zawieszenie studiów do chwili otrzymania decyzji organu I instancji nie podjął studiów i nie zgłosił się na uczelnię, w takiej sytuacji par. 12 ust. 1 rozporządzenia nakłada na organ obowiązek podjęcia decyzji o skreśleniu z listy studentów.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Roman K., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a to:
- art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 22 ust. 2 pkt 1 oraz art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, polegające na oddaleniu skargi i nieuchyleniu decyzji administracyjnej w sytuacji rażącego naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 61 par. 4 Kpa wobec zaniechania powiadomienia o wszczęciu postępowania,
- art. 38 par. 2 Kpc w zw. z art. 59 ustawy o NSA polegające na niewskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tym samym nieustosunkowanie się Sądu do zarzutów formalnych skargi,
- art. 231 i art. 233 par. 1 Kpc polegające na błędnym wniosku, iż z końcem roku akademickiego skarżący miał obowiązek bez wezwania uczelni kontynuować studia doktoranckie,
- art. 52 ust. 1 i ust. 2 ustawy o NSA polegające na samodzielnym dokonaniu ustaleń w oparciu o niewymieniony w art. 52 ust. 2 ustawy środek dowodowy, jakie zachowania skarżącego zostały przez organ administracji uznane za dające podstawę do skreślenia z listy studiów doktoranckich,
- art. 233 par. 1 Kpc polegające na dowolnym uznaniu, iż postawą skreślenia było nierealizowanie określonych w harmonogramie etapów pracy doktorskiej, podczas gdy żaden ze zgromadzonych w sprawie dowodów nie dawał podstaw do takiego stwierdzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W skardze kasacyjnej przeciwko wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione zostały poważne zarzuty naruszenia przepisów postępowania tak ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, jak i Kodeksu postępowania cywilnego, mających odpowiednie zastosowanie do postępowania przed tym Sądem w zakresie nieuregulowanym tą ustawą, na mocy jej art.
- Jednakże, aby zarzuty te mogły wywołać skutek, o którym mowa w art. 185 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, naruszenie prawa procesowego przez Sąd musiałoby mieć miejsce - po pierwsze w ogóle, po drugie - jeżeli tak, to w stopniu wskazanym w art. 174 pkt 2 tej ustawy, to jest mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 28.08.2003 r. naruszył przepisy postępowania.
Można się z wnoszącym skargę kasacyjną zgodzić co do tego, że Sąd w sposób niezbyt obszerny lub wcale nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze na decyzję Rektora Politechniki W., sprowadzających się w istocie do zarzutu niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącego co do materiału sprawy, a także samego brzmienia i formy decyzji, jednakże takie naruszenie pozostało bez wpływu na wynik sprawy. Nie można też uznać, że Sąd nie miał podstaw dowodowych do takiej oceny przyczyn skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich, jak to przedstawił w wyroku.
Podstawę prawną działania organów stanowił par. 12 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 czerwca 1991 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów naukowych /Dz.U. nr 58 poz. 249 ze zm./, który w ust. 2 wskazywał organy właściwe do podjęcia decyzji, o ile zajdzie sytuacja określona w ust. 1, spowodowana przez uczestnika studiów doktoranckich.
Z materiału dowodowego sprawy, na który powołał się Naczelny Sąd Administracyjny, jednoznacznie wynika, że Roman K. jako uczestnik studiów doktoranckich nie wykazywał postępów w pracy naukowej, bowiem żadnych prac na studiach doktoranckich nie prowadził, co wyczerpuje przesłankę z par. 12 ust. 1 cyt. rozporządzenia do podjęcia decyzji o skreśleniu z listy uczestników. Decyzje wydane w tym przedmiocie przez organy Politechniki, wskazane w ust. 2 par. 12, nie w pełni odpowiadają wymogom art. 107 par. 1 i 3 Kpa, są bowiem nad wyraz lakoniczne, a Sąd przeszedł nad tym do porządku dziennego, mimo zarzutu skargi, co jednak nie zmienia faktu, iż są to decyzje administracyjne, zawierają bowiem dane co do organu, daty, strony postępowania, podstawy prawnej, rozstrzygnięcia i uzasadnienia, a więc wszystkie istotne elementy rozstrzygnięcia, choć są jedno- /organu I instancji/ lub dwuzdaniowe /organu II instancji/. Naruszenie prawa procesowego przez organy i nieodniesienie się przez Sąd do tego naruszenia nie miały żadnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia tak organów, jak i Sądu.
Z przepisów, mającego w sprawie zastosowanie ww. rozporządzenia, uczestnikom studiów doktoranckich przysługują nie tylko uprawnienia /par. 3, par. 9, par. 10, par. 11 i in./, ale jest na nich nałożony obowiązek realizacji programu, składania sprawozdań z przebiegu pracy, złożenia egzaminów i obrona pracy /par. 8/, a wobec tego uprawnieniom odpowiada obowiązek, którego - jak z akt sprawy wynika - skarżący nie realizował. Taki stan Sąd ustalił na podstawie akt sprawy, a skarżący na rozprawie tylko fakt ten potwierdził, wobec tego nie można czynić Sądowi zarzutu, że wyciągnął wnioski co do zaistnienia przesłanek skreślenia z listy uczestników studiów na podstawie dowodów nieprzewidzianych w art. 52 ust. 2 ustawy o NSA.
Co się zaś tyczy zarzutu, że nie miał podstaw do uznania, iż zawieszenie studiów doktoranckich miało miejsce tylko w roku akademickim 1998/1999, to nie można się z nim zgodzić. Na taki okres studia zostały zawieszone, na co wskazują powyższe akta sprawy administracyjnej, a po tym okresie skarżący powinien wykonać obowiązki wynikające z par. 8 rozporządzenia, bez wezwania Uczelni. Był on uczestnikiem studiów doktoranckich, a to go uprawniało nie tylko do korzystania z przywilejów takiego statusu, ale do zachowania odpowiedniego do niego, nawet niewskazanego w par. 8 rozporządzenia, a zatem porozumienia się z organem, który te studia utworzył.
Akta sprawy, jak słusznie zauważył Sąd, wskazują jednoznacznie, że zaistniały przesłanki, wskazane w par. 12 ust. 1 rozporządzenia do skreślenia z listy uczestników studiów, a zatem oddalenie skargi było w pełni uzasadnione.
Wobec powyższego skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona i Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu (...).