Wyrok NSA z 11 sierpnia 2004 r., OSK 384/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 11 sierpnia 2004r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M.

Od orzeczenia

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2003r. sygn. akt IV SA 1281/02

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Edward Janeczko /spr./, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz, Leszek Włoskiewicz
Agnieszka Kwiatkowska protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego

Sentencja

1. oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z 6 listopada 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z [...] stycznia 2002 r. stwierdzającą nieważność decyzji również tego organu z [...] października 2001 r. uchylającą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...] sierpnia 2001 r. odmawiającą uchylenia decyzji Wojewody G. z [...] września 1994 r. w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego, jaka nastąpiła po wydaniu nakazu rozbiórki orzeczonego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...] lipca 1994 r. nie skutkuje po stronie inwestora powstania roszczenia z art. 40 tego Prawa. Uchylenie przeto decyzji utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki decyzją z dnia [...] października 2001 r. nastąpiło z naruszeniem art. 155 kpa, który nie ma zastosowania do ostatecznych decyzji nakazujących rozbiórkę.

W skardze kasacyjnej J. M. zarzucając naruszenie art. 155 kpa przez przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania do ostatecznych decyzji nakazujących rozbiórkę obiektu budowlanego wnosi o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej, z powołaniem się na wyrok Sądu Najwyższego w sprawie VIII ARN 29/85 – OSN 1986/11/183, stwierdza, że możliwa jest legalizacja samowoli budowlanej w przypadku zmiany planu. Uchwalony 28 października 1997 r. plan zagospodarowania przestrzennego Gminy M. dopuszcza lokalizację domów letniskowych na terenie, gdzie wzniesiono samowolnie obiekt budowlany, co do którego orzeczono rozbiórkę. J. M. [...] września 1998 r. wydano decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie domu letniskowego na działce Nr [...] w L. Legalizacja jest możliwa także przez skorzystanie z nadzwyczajnych środków określonych w art. 154 i 155 kpa. Nie tylko kpa, ale także prawo budowlane nie przewidują ograniczeń stosowania tych przepisów do decyzji nakazujących rozbiórkę. Obecnie teren jest w całości zagospodarowany przez wybudowanie domów letniskowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Według generalnej zasady zawartej w art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określanego dalej skrótem p.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Zasada ta oznacza nie tylko związanie wnioskiem skarżącego w zakresie przedmiotu zaskarżenia, ale również związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie, ogranicza to ocenę w zakresie naruszenia art. 155 kpa, bo taka podstawa została sformułowana w skardze kasacyjnej. Inaczej rzecz ujmując, rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzależnione jest jedynie od stwierdzenia czy zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem powołanego już art. 155 kpa. Udzielenie odpowiedzi na przedstawione wyżej pytanie uzależnione jest z kolei od stwierdzenia czy rozstrzygnięcie zawierające nakaz rozbiórki zawarty w decyzjach Wojewody G. z [...] września 1994 r. i Burmistrza Gminy M. z [...] lipca 1994 r. może być wzruszone w trybie i na zasadach określonych w art. 155 kpa. Z brzmienia tego przepisu wynika, że niezbędnym, choć nie jedynym warunkiem jego zastosowania, sprowadzającego się do możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, jest to, aby na podstawie tej decyzji strona nabyła prawo. Prawo nabyte z decyzji, jak się powszechnie przyjmuje w literaturze, jest utożsamiane z każdą korzyścią, jaką uzyskuje strona pod względem prawnym z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji.

Słuszne jest stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej, że zarówno na tle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jak i na tle przepisów prawa budowlanego (zarówno obowiązującego obecnie, jak i Prawa budowlanego z 1974 r.) nie ma regulacji wykluczającej możliwość uchylenia lub zmiany decyzji o rozbiórce na podstawie art. 155 kpa. Brak jednak takiej regulacji niczego ani w sensie pozytywnym ani negatywnym, nie przesądza, skoro decydujące znaczenie ma, jak już zaznaczono, nabycie przez stronę w wyniku takiej decyzji określonego prawa. Skarżący J. M. ze wskazanych wyżej decyzji o rozbiórce żadnego prawa nie nabył. Decyzje te nakładają na niego jedynie określone obowiązki, a to nie jest objęte dyspozycją omawianego art. 155 kpa. W tej sytuacji, zaskarżony wyrok aprobujący stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w decyzjach z [...] lutego 2002 r. i z [...] stycznia 2002 r. stwierdzających nieważność decyzji tego organu z [...] października 2001 r. dopuszczającej możliwość uchylenia wydanych w tej sprawie decyzji o rozbiórce, na podstawie art. 155 kpa, nie został wydany z naruszeniem tego przepisu.

Dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art. 184 p.p.a.).

Na marginesie jedynie i w nawiązaniu do twierdzeń zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, należy zauważyć, że przedmiotem rozpoznania w tej sprawie i to nie tylko ze względu na sformułowaną podstawę kasacyjną, jest jedynie możliwość uchylenia lub zmiany decyzji o rozbiórce. Z tego względu przedmiotem rozważań Sądu nie była, bo nie mogła być możliwość "legalizacji" wzniesionego przez skarżącego obiektu na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).