Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 18 listopada 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S. van L. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2001 r. utrzymująca w mocy decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z [...] kwietnia 2001 r. nakazującą E. S. van L. rozbiórkę domu letniskowego wybudowanego na działce Nr [...] we wsi M. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, podzielając w tym zakresie ustalenie organów, że dom został wybudowany bez pozwolenia na budowę po nabyciu przez skarżącą działki 16 kwietnia 1993 r. W akcie notarialnym nabycia działki zawarte jest oświadczenie o nabyciu działki niezabudowanej. Działka Nr [...] położona jest w strefie ochronnej jeziora M., na terenie rolnym bez prawa zabudowy kubaturowej. Skoro plan wyklucza zabudowę, wyłączona jest możliwość legalizacji samowoli skarżącej.
Nakaz rozbiórki jest uzasadniony treścią art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
W skardze kasacyjnej E. S. van L. zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 kpa przez niewyjaśnienie w jakiej odległości od jeziora położony jest dom letniskowy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, a zwłaszcza błędne ustalenie daty wybudowania domu, 2. prawa materialnego, a w szczególności art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. przez nierozważenie sprzeczności pomiędzy sentencją zaskarżonej decyzji, w której powołano art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, a uzasadnieniem, gdzie stwierdzono istnienie przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 tego Prawa, wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającej ten wyrok decyzji z 16 lipca 2001 r.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że ustalenia faktyczne Sądu są sprzeczne z ustaleniami dokonanymi w sprawie karnej co do daty wybudowania domu.
Dokonanie tych ustaleń na podstawie aktu notarialnego jest wadliwe, brak ujawnienia wybudowania domu w akcie wiązał się z ujawnieniem samowoli i zapłatą podatku.
Działka, na której wybudowano dom, jak dalej stwierdza uzasadnienie skargi kasacyjnej, położona jest wprawdzie choć nie w całości, w strefie ochronnej jeziora, ale budynek znajduje się poza tą strefą, bo w odległości 111,7 m od jeziora.
Nie wiadomo jaki przepis stanowi podstawę prawną zaskarżonej decyzji – pkt 2 ust. 1, czy pkt 1 ust. 1 art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określonego dalej skrótem p.p.s.a.), należy przede wszystkim stwierdzić brak naruszenia prawa materialnego tj. art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. z przyczyn określonych w tej skardze. Aprobowane przez zaskarżony wyrok rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu drugiej instancji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji orzekającej rozbiórkę, nie narusza powołanego wyżej przepisu tylko z tego względu, że na stronie 3 uzasadnienia został ten przepis powołany, choć podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Samo wadliwe powołanie przepisu nie przesądza bowiem, według ustalonego orzecznictwa sądowego i organów administracji, o wadliwości decyzji, jeżeli rozstrzygnięcie znajduje podstawę w przepisie, który je uzasadnia. Ponadto utrzymana została w mocy decyzja organu pierwszej instancji, która jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia powołuje prawidłowo art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Na tę podstawę wskazuje również uzasadnienie zaskarżonego wyroku.
Powołane w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania odnosi się do przepisów zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego i dotyczących należytego wyjaśnienia sprawy, przeprowadzenia i oceny dowodów.
Według podstawowych zasad postępowania dowodowego (dopuszczających pewne wyjątki), obowiązujących w postępowaniu sądowym cywilnym (a także karnym) przeprowadzenie i ocena dowodów należy przede wszystkim do sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy dokonuje kontroli tej oceny. Zbliżona reguła obowiązuje w postępowaniu przed organami administracji i przed sądami administracyjnymi.
Do organów administracji należy przeprowadzenie i ocena dowodów, według zasad określonych w art. 74 i nast. kpa, a sąd administracyjny dokonuje kontroli tej oceny z możliwością przeprowadzenia, w określonych przypadkach dowodu z dokumentów (art. 52 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm. [obowiązującej w dacie wydania zaskarżonego wyroku, art. 106 § 3 i 113 § 2 p.p.s.a).].
Rezultatem tej kontroli może być uchylenie decyzji organu administracji, według zasad zawartych w art. 22 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. lub art. 145 § 1 lit. b i c - p.p.s.a. w przypadku stwierdzenia wadliwości.
Przytoczone wyżej stwierdzenia pozwalają na określenie granic ingerencji sądu administracyjnego w zakresie przeprowadzania dowodów i oceny materiału dowodowego, co wiąże się ze stwierdzeniem o naruszeniu lub braku naruszenia przez zaskarżony wyrok powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.
W niniejszej sprawie nie było naruszenia przez zaskarżony wyrok przepisów postępowania. Przesądza o tym szczegółowe ustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do dokonanej przez organy administracji oceny dowodów i prawidłowość sformułowanych wniosków. W szczególności dotyczy to ustalenia odnoszącego się do daty wybudowania domu letniskowego podlegającego rozbiórce. W tym zakresie nie można podzielić sformułowanego w skardze kasacyjnej twierdzenia co do tego, że wynikająca z ustaleń postępowania karnego inna data wybudowania domu, nie pozwalała na określenie tej daty na czas obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. zatwierdzonego 31 marca 1993 r. Jak wiadomo w postępowaniu przed sądem administracyjnym wiążące są tylko ustalenia prawomocnego wyroku skazującego i to co do popełnienia przestępstwa (art. 11 p.p.s.a., art. 11 k.p.c. w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym). Inne ustalenia podlegają ocenie według ogólnej zasady dotyczącej dowodów. Takiej oceny dokonano o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji (s.3). Kwestia ta była również przedmiotem rozważań Sądu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Nie można również podzielić twierdzenia skargi kasacyjnej, że wybudowanie domu letniskowego w odległości 111,7 m od jeziora nie uzasadniało orzeczenia o jego rozbiórce. Niezależnie od dokonanych w tym zakresie ustaleń w postępowaniu administracyjnym i sądowym, za prawidłowością rozstrzygnięcia o rozbiórce przemawia, co podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, to że dom letniskowy wybudowano bez pozwolenia na budowę na działce rolnej, nie podlegającej określonej zabudowie.
Z przytoczonych względów należało oddalić skargę kasacyjną (art. 184 p.p.s.a.).