Wyrok NSA z 14 lipca 2004 r., OSK 451/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 30 czerwca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O.

Od orzeczenia

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2003 r. sygn. akt I SAB 180/03

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk /spr./, Sędziowie NSA Edward Janeczko, Elżbieta Stebnicka
Agnieszka Majewska protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Artura D. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2003 roku, I SAB 180/03, po rozpoznaniu skargi Artura D. na bezczynność organu, zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławczego w O. do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie odszkodowania, w terminie miesiąca od dnia doręczenia tego wyroku oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego.

W motywach wyroku Sąd powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w O. decyzją z dnia 11 czerwca 2002 r. uchyliło decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. Pismem z dnia 10 lipca 2002 r. wnoszący odwołanie Artur D. zwrócił się do Samorządowe Kolegium Odwoławczego o uzupełnienie ww. decyzji z dnia 11 czerwca 2002 r. przez wskazanie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia oraz przyznanie, na podstawie art. 161 par. 3 Kpa, odszkodowania "za poniesioną szkodę w wyniku wydania poprzedniej decyzji". Postanowieniem z dnia 3 września 2002 r Samorządowe Kolegium Odwoławczego odmówiło uwzględnienia wniosku o uzupełnienia decyzji. Kolejnym pismem z dnia 12 września 2002 r. Artur D. ponownie wystąpił o rozpoznanie jego wniosku o przyznanie odszkodowania. Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. pismem z dnia 25 października 2002 r. poinformował skarżącego, że unormowanie z art. 161 par. 3 Kpa nie ma zastosowania w sprawie. W ocenie Sądu tak ustalony stan faktyczny uzasadnia ocenę, że skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest uzasadniona. Wniosek bowiem o przyznanie odszkodowania nie został przez organ rozpoznany zaś pismo Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skierowane do skarżącego, wyjaśniające niemożliwość zastosowania w jego sprawie przepisu art. 161 par. 3 Kpa, stanowi uchylenie się organu od rozstrzygnięcia sprawy co do istoty sprawy.

Powyższy wyrok z dnia 30 grudnia 2003 roku zaskarżony został skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w O., na podstawie art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./.

Skargę kasacyjną oparto na zarzucie rażącego naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 26 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oraz art. 1 par. 1 i 104 par. 1 Kpa przez błędną jego wykładnię. Według twierdzeń skargi kasacyjnej Artur D. w swoim wniosku domagał się przyznania odszkodowania powołując się na treść art. 161 par. 3 Kpa i wniosek nie budził żadnych wątpliwości. Okoliczności faktyczne, na które powołał się wnioskodawca, nie pokrywają się z dyspozycją art. 161 par. 3 Kpa i dlatego nie doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego, czego nie wziął pod uwagę Sąd. W konsekwencji, w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, nie można mówić o bezczynności organu, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona. Wprawdzie wywody skargi kasacyjnej i przytoczona tam argumentacja są niezwykle istotne i profesjonalne, jednakże dotyczą /w przeważającej mierze/, kwestii merytorycznych zgłoszonego przez Artura D. żądania odszkodowawczego /m.in. braku podstaw prawnych żądania odszkodowania w trybie art. 161 par. 3 Kpa/ oraz nie uwzględniają specyfiki postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi strony na bezczynność organu.

Należy przypomnieć, że w postępowaniu ze skargi strony na bezczynność organu Sąd ogranicza się wyłącznie do ustalenia dwóch podstawowych kwestii a mianowicie czy doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego /i kiedy/ oraz czy upłynęły terminy załatwienia sprawy. Co więcej w postępowaniu ze skargi strony na bezczynność Sąd nie bada i nie może badać merytorycznej zasadności żądania strony, do czego w znacznej mierze sprowadzają się wywody skargi kasacyjnej.

Wbrew odmiennym twierdzeniom skargi kasacyjnej, najzupełniej prawidłowe jest stanowisko Sądu co do tego, że doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego oraz bezczynności organu. Uszło bowiem uwadze wnoszącego skargę kasacyjną, że to nie strona określa zasadność żądania odszkodowawczego z przytoczeniem podstawy prawnej swoich roszczeń /a więc czy podstawą taką jest np. przepis art. 160 par. 1 Kpa czy też art. 161 par. 3 Kpa czy też inne unormowanie/. Jest przy tym oczywistym, że strona działająca bez adwokata, może wadliwie określić podstawę prawną zgłoszonego żądania a do organu należy, w oparciu o okoliczności faktyczne przytoczone przez stronę, ocena zasadności bądź bezzasadności żądania. Już tylko z tego względu nie można, jak wywodzi się to w skardze kasacyjnej, oceniać zasadności zgłoszonego żądania wyłącznie w aspekcie art. 161 par. 3 Kpa.

Pozostaje poza sporem, co zresztą ustalił Sąd w zaskarżonym wyroku /a skarga kasacyjna nie podważa tych ustaleń/, że Artur D. w swoim wniosku domagał się przyznania odszkodowania w związku z wydanym rozstrzygnięciem administracyjnym. Skoro tak, to żądanie takie podlegało rozpoznaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego, bez znaczenia jest bowiem określenie przez stronę podstawy prawnej roszczenia.

Inaczej rzecz ujmując, gdyby nawet podzielić zasadność wszystkich twierdzeń wnoszącego skargę kasacyjną /a w tym, że okoliczności faktyczne, na które powołał się Artur D., nie pokrywają się z dyspozycją art. 161 par. 3 Kpa, o czym został poinformowany w piśmie Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O./ jak również że brak jest podstaw do odszkodowania z art. 160 par. 3 Kpa - to i w takim przypadku skarga na bezczynność organu byłaby uzasadniona. Wszakże wniosek o przyznanie odszkodowania zgłoszony został w związku z wydanym rozstrzygnięciem administracyjnym. Wprawdzie strona może się mylić i nie odróżniać, że odszkodowanie przysługuje w razie stwierdzenia nieważności decyzji a nie jej uchylenia, to nie zwalnia to organu od rozpoznania żądania. Trafnie zatem podniesiono w zaskarżonym wyroku, że pismo Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wyjaśniające niemożliwość zastosowania w jego sprawie przepisu art. 161 par. 3 Kpa, stanowi uchylenie się organu od rozstrzygnięcia sprawy, a ściślej wniosku o odszkodowanie w związku z wydanym orzeczeniem administracyjnym. Stąd też Sąd nie naruszył i nie mógł naruszyć powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy skoro podniesione w kasacji zarzuty okazały się nieuzasadnione Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.