Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 lipca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. i A. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] lipca 2001 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] lipca 1992 r. w sprawie pozwolenia na budowę domu mieszkalnego położonego na działce Nr [...] w U. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, że dla oceny kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę nie może mieć żadnego znaczenia jej realizacja przez inwestora, lecz tylko wady samej decyzji. Według projektu budowlanego, wskutek dobudowy nie uległa zmianie odległość między budynkiem inwestora E. W. a budynkiem skarżących. Odległość ta wynosiła ok.8m. Była więc zgodna z § 12 ust.2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. Późniejsze ustalenia wykazały nie zamieszczenie w planie realizacyjnym klatki schodowej budynku skarżących oraz ukośnej ściany budynku inwestora. To uchybienie wpłynęło na określenie właściwej odległości między budynkami i mogło być podstawą wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Odstąpienie od warunków wydanego pozwolenia winno zaś spowodować działanie organu nadzoru budowlanego. W wyroku z dnia 5 lutego 1997 r. Naczelny Sąd Administracyjny nakazał dokonanie oceny w świetle nowych przepisów realności zamiarów inwestycyjnych skarżących. Do tej kwestii nie ustosunkowały się organy administracji w pełnym zakresie. Skoro jednak przepisy późniejszego rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie wymagają zachowania odpowiednich odległości między budynkami, możliwości inwestycyjne skarżących są uzależnione jedynie od usytuowania ich budynku w stosunku do granicy działki. Nie ma na to wpływu zabudowa na działce sąsiedniej.
Skarga kasacyjna W. i A. R. zarzucając naruszenie: 1. "prawa materialnego w postaci art.6-10 § 1 kpa, 77 i 80 kpa poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego, niewłaściwą ocenę art.156 kpa", 2. "oparcie wyroku na błędnych przesłankach faktycznych, przy jednoczesnym nie przeprowadzeniu wszystkich dowodów istotnych dla spraw", wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenie tego wyroku i rozpoznanie skargi.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej stwierdza, między innymi, że decyzja z dnia [...] lipca 1992 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bo właściciele działki sąsiedniej zostali pominięci w postępowaniu, a materiał realizacyjny nie odpowiada przedstawionej dokumentacji. Decyzja ta była sprzeczna z obowiązującymi w 1992 r. przepisami w zakresie "wznoszenia ścian z otworami okiennymi, skierowanymi na działki sąsiednie". W dniu [...].05.1994 r. wydano decyzję stwierdzającą nieważność tej decyzji, [...] listopada 1994 r. stwierdzono jej wydanie z naruszeniem prawa. Tę decyzję utrzymał w mocy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].04.1951 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5.02.1997 r. uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ponownie wydane decyzje odmawiające stwierdzenia nieważności Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrokiem z dnia 22.11.2000 r. Obecnie wydany wyrok NSA z dnia 18.07.2003 r. jest wadliwy, bo sugeruje wznowienie postępowania, choć istniały podstawy stwierdzenia nieważności i jest sprzeczny z poprzednimi wyrokami. Doprowadziło to do sytuacji, w której aktualnie odległość istniejąca między budynkami wynosi tylko 4,56 m.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W tej sprawie były wydawane różne decyzje, a między innymi decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] lipca 1992 r., stwierdzająca jej wydanie z naruszeniem prawa, ale zostały one w określonym trybie uchylone. Uchylona została przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w szczególności decyzja utrzymująca w mocy decyzję stwierdzającą wydanie decyzji z dnia [...] lipca 1992 r. z naruszeniem prawa wyrokiem z dnia 5 lutego 1997 r.
W wyroku tym przesądzono szereg istotnych kwestii. Przede wszystkim wskazano, że na ocenę ważności decyzji (z [...].07.1992 r.) nie ma wpływu to, w jaki sposób została zrealizowana inwestycja, lecz wady tkwiące w samej decyzji. Podkreślono również, że brak udziału skarżących w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie należy do przesłanek mogących skutkować stwierdzenie nieważności pozwolenia, lecz może to stanowić podstawę wznowienia postępowania. Poza tym stwierdzono, że o naruszeniu uzasadnionych interesów skarżących w sposób rażący, uzasadniający stwierdzenie nieważności decyzji, decyduje możliwość zabudowy ich działki i to na tle nowych przepisów prawa budowlanego.
Należy podzielić, dość zresztą oczywiste stwierdzenie, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w tej sprawie toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym, nie dotyczącym merytorycznego rozstrzygnięcia, lecz oceny czy decyzja z dnia [...] lipca 1992 r., dotknięta jest kwalifikowanymi wadami. Tego rodzaju zakres rozpoznania sprawy, nakazywał w pierwszej kolejności uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w poprzednio wydanych wyrokach w tym także przytoczoną wyżej ocenę w wyroku z dnia 5 lutego 1997 r. Uwzględnienie tej oceny nakazywał, obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego wyroku, art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz.368 ze zm.). W takiej sytuacji nie może być w obecnym postępowaniu sądowym ze skargi kasacyjnej kwestionowane stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że błędne wyliczenie odległości podane w zatwierdzonym projekcie, nie stanowi przyczyny stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, ale może być podstawą wznowienia postępowania i to wszczętego z urzędu. Jest to zaś okoliczność mająca zasadnicze znaczenie. Takie znaczenie ma również stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że obecnie (na tle nowych przepisów) o naruszeniu uzasadnionych interesów skarżących, nie decyduje istniejąca zabudowa działki sąsiedniej, gdyż o możliwości zabudowy ich działki przesądza usytuowanie budynku w stosunku do granicy działki sąsiedniej.
Jak wiadomo, w tej sprawie organy administracji i sąd administracyjny stosowały różne przepisy szeroko pojętego prawa budowlanego, obowiązujące w dacie wydania decyzji z dnia [...] lipca 1992 r. i w okresach późniejszych. Chodzi tu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz.229 ze zm.) i ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (pierwotny Dz. U. Nr 17, poz.62) a także przepisy rozporządzeń wykonawczych w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz.U. Nr 17, poz.
- i z dnia 14 grudnia 1994 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz.46 ze zm. – obecnie obowiązuje zresztą nowe rozporządzenie).
Ocena o możliwości zabudowy działki skarżących dokonana w zaskarżonym wyroku, wyżej wskazana, jest uzasadniona treścią obowiązujących w dacie jej dokonywania nowych przepisów prawa budowlanego tj. ustawy z 1994 r. i rozporządzenia wykonawczego z 1994 r.
Z tych wszystkich względów należy stwierdzić, że zarzut naruszenia prawa materialnego (w konkluzji skargi kasacyjnej prawem materialnym nazwano zresztą przepisy kpa) tj. mających w tej sprawie zastosowanie przepisów prawa budowlanego, okazał się nieuzasadniony. To samo dotyczy zarzutu "oparcia wyroku na błędnych przesłankach faktycznych".
Dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu (art.184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).