Wyrok NSA z 2 lipca 2004 r., OSK 546/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 2 lipca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. i A. P.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 2058/02

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk /spr./, Sędziowie NSA Zygmunt Niewiadomski, Alicja Plucińska-Filipowicz
Agnieszka Kwiatkowska protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi A. i A. P. na postanowienie Generalnego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie negatywnego uzgodnienia rozwiązania architektonicznego 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od Ministra Kultury na rzecz wnoszących skargę kasacyjną A. i A. P. 220 (dwieście dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2004 roku, sygn. akt I SA 3304/01, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę A. i A. P. na postanowienie Generalnego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2002 r w przedmiocie negatywnego uzgodnienia rozwiązania architektonicznego.

W motywach wyroku Sąd powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r Generalny Konserwator Zabytków utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] stycznia 2002 r. w przedmiocie negatywnego uzgodnienia projektu rozwiązania architektonicznego pt. "Rozwiązanie architektoniczne przeszklenia taraso - dachu budynku biurowo wystawowego w Warszawie przy ul. [...]". W ocenie Sądu uzasadnienie postanowienia organu I instancji nie jest prawidłowe, gdyż powołuje się na wydane w uprzednich latach wiążące opinie (negatywnie opiniujące to samo rozwiązanie), jednakże organ odwoławczy ustosunkował się merytorycznie do przedstawionego nowego rozwiązania. Uznał bowiem, iż wielokondygnacyjny, już istniejący obiekt, stanowi dominantę przestrzenną ulicy [...], ulicy o zabudowie willowej. Względy te przemawiały za prawidłowością orzeczenia organu I instancji. Organ odwoławczy ustosunkował się również do zarzutu, podniesionego w odwołaniu, dotyczącego bliskiej wielokondygnacyjnej zabudowy uznając, że zabudowa ulicy [...], [...] i [...], stanowi odległe rejony od omawianej nieruchomości, by stanowić punkt odniesienia w tej kwestii. Wprawdzie organ naruszył przepisy procesowe (brak protokołu oględzin, strony nie zostały powiadomione o oględzinach), jednakże Generalny Konserwator Zabytków przyjął trafnie, że zacienienie dotyczy jedynie terenu przedszkola - ogrodu, znajdującego się po przeciwnej stronie ulicy. Kwestia ta jednak wykracza poza kognicję konserwatora i należy do organów budowlanych. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, mimo że nie można w pełni zgodzić się z wywodami zawartymi w zaskarżonych postanowieniach, uchybienia te nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy (negatywną opinię) wobec czego skarga podlega oddaleniu.

Powyższy wyrok z dnia 20 stycznia 2004 roku, został zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez A. i A. P. Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia art. 110 kpa poprzez jego wadliwą interpretację i zastosowanie, naruszenia art. 10, 67 § 2 oraz art. 79 Kpa przez bezpodstawne uznanie, że wadliwość przeprowadzonych w sprawie oględzin nie miała wpływu na rozstrzygnięcie a wreszcie naruszenia art. 124 § 2 kpa przez uznanie, że postanowienie organu II instancji zawiera uzasadnienie merytoryczne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zarzutom skargi kasacyjnej nie można odmówić słuszności. Przede wszystkim wnoszący skargę kasacyjną skutecznie podważają ustalenie Sądu, że uchybienia procesowe, których dopuściły się organy obydwu instancji, nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

W zaskarżonym wyroku znalazło się następujące stwierdzenie: "Sąd administracyjny przyjął, iż organ odwoławczy naruszył przepisy procedury administracyjnej przy dokonanych oględzinach (brak protokołu oględzin, nie powiadomienie stron o oględzinach, itp.). Jednakże w wyniku dokonanych oględzin Główny Konserwator Zabytków uznał jedynie zacienienie....".

Analiza przytoczonego ustalenia Sądu rodzi szereg pytań a w tym czy organ odwoławczy mógł w ogóle dokonywać ustaleń w oparciu o wyniki tak przeprowadzonych oględzin, jeśli nawet pominąć (podnoszone również w skardze kasacyjnej) zarzuty związane z udziałem stron w oględzinach, zapewnieniem stronom czynnego udziału w postępowaniu, w czym wnoszący skargę kasacyjną upatrują naruszenia powołanych przepisów prawa procesowego. Nie wiadomo również jakie inne uchybienia organu miał Sąd na uwadze skoro w omawianym ustaleniu zaskarżonego wyroku znajduje się wyraz "itd.". Wyłączona była przy tym (z uwagi na brak protokołu oględzin) możliwość oceny prawidłowości ustaleń zaskarżonego postanowienia, co także uszło uwadze Sądu. Być może Sąd Wojewódzki dysponował dodatkowym materiałem dowodowym w tym zakresie, na który się nie powołał, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł prowadził ustaleń w tym przedmiocie.

Już tylko z tego względu uznać należy, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się uzasadnione i skutecznie podważają ustalenia Sądu, że tego rodzaju uchybienia organu nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153 poz. 1270/.

Zgodzić się również należy z wywodami skargi kasacyjnej podważającymi ustalenie Sądu, że postanowienie organu II instancji zawiera uzasadnienie merytoryczne, aczkolwiek nie wszystkie z tym związane twierdzenia wnoszących skargę kasacyjną są trafne. Niewątpliwie rację ma Sąd wskazując po pierwsze, że organ odwoławczy w ramach dewolucji kompetencji władny był rozpoznać merytorycznie sprawę (łącznie z uzupełnieniem materiału dowodowego) a po wtóre, że organ odwoławczy trafnie uznał, że przedłożone rozwiązanie architektoniczne pt. "Rozwiązanie architektoniczne przeszklenia taraso - dachu budynku biurowo wystawowego w Warszawie przy ul. [...]", jest rozwiązaniem nowym wymagającym uzgodnienia. Nie do końca jednak wiadomo jakie jest w istocie stanowisko organu odwoławczego, a w każdym razie brak jest jednoznacznego ustalenia w tym zakresie. Z wywodów bowiem i argumentacji zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że z jednej strony podziela poglądy organu I instancji, łącznie z odwołaniem się do poprzednich negatywnych uzgodnień z drugiej zaś strony, niejako "dodatkowo", przyjął za ustalone, że nowe rozwiązanie wymaga także negatywnego uzgodnienia. Jest to pewnego rodzaju niekonsekwencja organu przy czym nie sposób nie zauważyć, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków z dnia [...] marca 2002 odbiega od precyzji, obejmuje szereg ustaleń i zbędnych odesłań do innych postępowań administracyjnych, a jako takie po części praktycznie niezrozumiałe. Kwestia ta również uszła uwadze Sądu, aczkolwiek być może, jak już była o tym mowa, Sąd Wojewódzki dysponował dalszym materiałem dowodowym, na który się nie powołał. Zatem i ta kwestia wymaga jednoznacznego wyjaśnienia.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że skarga kasacyjna oparta jest na uzasadnionych podstawach wobec wykazania, iż doszło do oddalenia skargi na postanowienie, które podjęte zostało przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Dlatego też na podstawie art. 185 § 1 powoływanej już ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. /, orzeczono jak w sentencji.

Orzeczenie o kosztach postępowania ze skargi kasacyjnej (koszty zastępstwa procesowego) uzasadnia przepis art. 203 pkt 1 powołanego Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.