Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 17 lutego 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę D. i J. G. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2001r. utrzymującą mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] lipca 2001r. nakazującą D. i J. G. rozbiórkę nadbudowy budynku stołówkowego (skrzydło wschodnie) na [...] w D. przy ul. [...].
Ustalono, że D. i J. G. rozpoczęli budowę przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu. Nieostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę została przy tym wyeliminowana z obrotu prawnego, decyzją ostateczną. Uzasadnia to rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. W dacie wydania decyzji z [...] grudnia 2001 r. i z [...] lipca 2001r. istniała decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego z [...] sierpnia 1999r. uchylająca decyzję Wójta Gminy D. z [...] marca 1999r. i umarzającą postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę. Skarga na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z [...] sierpnia 1999r. została wyrokiem NSA z 7 lutego 2001r. oddalona.
W skardze kasacyjnej D. i J. G. zarzucając naruszenie: 1) prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 50 Prawa budowlanego i niewłaściwym zastosowaniem art. 48 tego Prawa, 2) niewyjaśnienie oraz pominięcie okoliczności rozpoczęcia robót remontowo – modernizacyjnych, wnoszą o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości "oraz uznanie, że w przedmiotowej sprawie istniały przesłanki do zastosowania dyspozycji i postępowania przewidzianego w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (przed zmianami)".
Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżący uzyskali decyzję Wójta Gminy D. z [...] marca 1999r. ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji "polegającej na nadbudowie stołówki i zabudowie terenu, wyrównaniu kondygnacji do zabudowy sąsiedniej". Decyzją z [...] marca 1999r. Wójt Gminy w D. wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na "remont i rozbudowę istniejących budynków wczasowych [...]". Decyzja ta została uchylona. Skarżący zostali zmuszeni do wykonania robót remontowych z powodu uszkodzenia ich budynku przez D. J. Co do samowoli D. J. zastosowano art. 50 Prawa budowlanego. Nadbudowa została dokonana zgodnie ze sztuką budowlaną, a rozbiórka i ponowna nadbudowa wiąże się z wielkimi kosztami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rzeczywiście, art. 48 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (przed nowelą zawartą w ustawie z dnia 27 marca 2003r. – Dz. U. Nr 80, poz. 718) zawierał rygorystyczną regulację, bo nakaz rozbiórki uzależniał jedynie od braku wymaganego pozwolenia na budowę (brak zgłoszenia, bądź też mimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ). Przepis ten, przy braku wymaganego pozwolenia na budowę, nie pozwalał organowi administracji na wydanie innej decyzji niż decyzji o rozbiórce. Orzeczenie o rozbiórce, na podstawie tego przepisu było przy tym obowiązkowe. Okoliczność ta przesądza co do zasady o braku naruszenia art. 48 Prawa budowlanego przez zaskarżony wyrok, aprobujący rozstrzygnięcia organów administracji kwestionowane w skardze, bo oddalający skargę.
Nie było naruszenia omawianego przepisu także z innych względów.
Jak wiadomo, art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego uzależnia możliwość rozpoczęcia robót budowlanych od istnienia ostatecznej decyzji zawierającej wymagane pozwolenie na budowę. Podkreślone to zresztą zostało w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Tymczasem w niniejszej sprawie, w żadnym stadium prowadzenia robót budowlanych, takiej (ostatecznej) decyzji o pozwoleniu na budowę nie było. Jak słusznie stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w dacie wydania zaskarżonej, w drodze skargi decyzji ([...] grudnia 2001r.) ani w dacie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji orzekającej rozbiórkę ([...] lipca 2001r.) istniała ostateczna decyzja eliminującą z obrotu prawnego decyzję o pozwoleniu na budowę (z [...] sierpnia 1999r.). Decyzja ta (z [...] sierpnia 1999r.) była przy tym nie tylko ostateczna, ale także prawomocna (art. 269 kpa), skoro skarga na tę decyzję została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z 7 lutego 2001r., oddalona.
Jak już wspomniano, obowiązek stosowania przez organy administracji art. 48 Prawa budowlanego (przed nowelizacją) przez wydanie decyzji o rozbiórce uzależniony był jedynie od istnienia samowoli budowlanej tj. rozpoczęcia robót bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie ma w związku z tym znaczenia podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność, że w zaskarżonej decyzji stwierdzono o dokonaniu przez skarżących nadbudowy zgodnie "ze sztuką budowlaną".
Istnienie samowoli budowlanej zostało przesądzone w powołanym już wyroku z 7 lutego 2001r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził mianowicie, że "z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, iż skarżący dopuścili się samowoli budowlanej". Tego rodzaju stwierdzenie było dla organów administracji i Sądu wydającego zaskarżony wyrok, wiążące zarówno na tle art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), jak i z mocy art. 153 obecnie obowiązującej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Związanie to oznacza zaś brak możliwości formułowania nowych ocen, sprzecznych z wcześniej wyrażonym w wyroku, poglądem.
Skoro, przesądzone zostało w sposób wiążący istnienie samowoli budowlanej, w znaczeniu już wyżej sformułowanym (rozpoczęcia robót mimo braku wymaganego ostatecznego pozwolenia na budowę) to istniała przesłanka zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Nie było natomiast podstaw do stosowania, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, art. 50 tego Prawa. Art. 50 Prawa budowlanego (w brzmieniu również przed nowelizacją) nie stanowi regulacji konkurencyjnej wobec regulacji z art.
- Art. 50 miał bowiem zastosowanie, jak wynikało z jego brzmienia " w przypadkach innych niż określone w art. 48". Brak zastosowania art. 50 Prawa budowlanego, nie wiązał się więc z naruszeniem tego przepisu.
Zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego jest więc nieuzasadniony.
Nie jest również uzasadnione zawarte w skardze kasacyjnej żądanie uznania "że w przedmiotowej sprawie istniały przesłanki do zastosowania dyspozycji i postępowania przewidzianego w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego" nie tylko dlatego, że przepis ten, nie miał zastosowania, ale także z tego względu, że tego rodzaju "uznanie" jako rozstrzygnięcie, nie znajduje podstawy prawnej w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów na podstawie art. 184 tego Prawa, skargę kasacyjną należało oddalić.