Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 14 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Krzysztofa K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z 12 czerwca 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z 16 stycznia 2003 r. stwierdzającą, po rozpoznaniu sprzeciwu prokuratora, nieważność decyzji Wójta Gminy w U. z 9 sierpnia 2000 r. o zarejestrowaniu samochodu marki "Audi TT" jako samochodu ciężarowego uniwersalnego.
Stwierdzono w uzasadnieniu tego wyroku, że brak świadectwa homologacji przy zmianie typu pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy stanowi rażące naruszenie prawa. Samochód od momentu pierwszej rejestracji był typem samochodu osobowego. Przy rejestracji tego samochodu jako ciężarowego, art. 68 Prawa o ruchu drogowym wymaga załączenia świadectwa homologacji. Zarejestrowanie samochodu bez tego świadectwa stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Powołano, dla uzasadnienia tego stanowiska, uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 23 października 2000 r. /OPK 17/00 - ONSA 2001 Nr 2 poz. 62/ i z 18 grudnia 2000 r. /OPK 18/00 - ONSA 2001 Nr 3 poz. 102/ oraz wyrok Sądu Najwyższego z 9 listopada 2001 r. /III RN 194/01 - OSNP 2002 nr 5 poz. 103/.
W skardze kasacyjnej Krzysztof K. zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów: 1/ art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./, gdyż wystarczające było przy rejestracji samochodu używanego, przedstawienie zaświadczenie o badaniach technicznych pojazdu, 2/ par. 14 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów /Dz.U. nr 59 poz. 632 wraz z wytycznymi Ministra Transportu /przez przyjęcie za niewystarczające do zmiany charakteru pojazdu zaświadczenia o badaniu dodatkowym, 3/ ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, które nie uzależniały odliczenia z tytułu nabycia samochodów innych niż osobowe od posiadania świadectwa homologacji, 4/ konstytucyjnej zasady ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowiącego przez nie prawa, wnosi uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi.
Uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazuje, że wymaganie świadectwa homologacji z art. 68 ust. 1 i 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym nie dotyczy pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium RP. Auto skarżącego zostało zaś zarejestrowane po raz pierwszy 8 sierpnia 2000 r. Dnia 9 sierpnia 2000 r. dokonano kolejnej rejestracji z przedstawieniem świadectwa kontroli pojazdu oraz opisu zmian. O braku potrzeby przedstawiania w takim przypadku świadectwa homologacji przesądzają przepisy powołanego wyżej rozporządzenia, łącznie z wytycznymi Ministerstwa Transportu.
Taka wykładnia była uzasadniona, a powołane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku orzecznictwo sądowe dotyczyło okresu późniejszego. Zaskarżony wyrok pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami podatkowymi dotyczącymi nabycia przez podatników innych samochodów niż osobowe.
Te przepisy zaś przed 1 stycznia 2001 r. nie uzależniały odliczenia podatku od przedłożenia świadectwa homologacji. Przy dokonywaniu rejestracji samochodu jako ciężarowego, skarżący działał w zaufaniu do funkcjonującego wówczas całego systemu prawa, w tym także podatkowego. Naruszono zasadę nie działania prawa wstecz, gdyż wątpliwości interpretacyjne zostały rozstrzygnięte dopiero w 2001 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określanego dalej skrótem p.p.s.a., statuuje generalną zasadę pełnego związania sądu podstawami zaskarżenia określonymi w skardze kasacyjnej, co ogranicza zakres kontroli do oceny, czy te postawy są usprawiedliwione czy też nie. Sformułowana w skardze kasacyjnej podstawa zaskarżenia sprowadza się zaś do wskazanego naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania /art. 174 p.p.s.a./. Te ostatnie zasady pozwalają przede wszystkim na stwierdzenie o prawidłowości określenia w niniejszej sprawie podstaw zaskarżenia, bo skarga kasacyjna wskazuje naruszenie ściśle określonych przepisów. Jednocześnie jednak wyłączają możliwość uwzględnienia ewentualnego naruszenia przepisów, nie wymienionych w podstawach zaskarżenia w tej skardze.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że nie są one usprawiedliwione. Art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./, zarówno w tekście pierwotnym, jak i w brzmieniu nadanym późniejszymi nowelami do dokonania rejestracji wymaga w ust. 1 pkt 3 wyciągu ze świadectwa homologacji /albo decyzji zwalniającej pojazd z homologacji lub zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli są wymagane/. Wprowadzone zmiany ale odnoszące się do art. 72 ust. 2 dotyczą okresu późniejszego po 2000 r. Wykładnia przepisu art. 72 ust. 1 pkt 3 powinna być dokonywana z uwzględnieniem treści art. 68 ust. 9 Prawa o ruchu drogowym.
Przepis ten nakłada zaś obowiązek uzyskania nowego świadectwa homologacji między innymi w przypadku wprowadzenia zmian w typie pojazdu. Z tego względu w uchwale 5 sędziów z 23 października 2000 r. /OPK 17/00 - ONSA 2001 Nr 2 poz. 62/ Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle art. 68 ust. 9, art. 72 ust. 1 pkt 3 i art. 78 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym oraz par. 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów /Dz.U. nr 59 poz. 632 ze zm./, warunkiem dokonania zmiany w dowodzie rejestracyjnym z samochodu osobowego na ciężarowy specjalizowany, jest dołączenie nowego świadectwa homologacji na dany typ pojazdu. Podobnej treści jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2000 r. /OPK 18/00 - ONSA 2001 Nr 3 poz. 102/ dotycząca zmiany i przeznaczenia pojazdu samochodu osobowego po pierwszej rejestracji na samochód ciężarowy uniwersalny. Poglądy wyrażone w tych uchwałach Naczelny Sąd Administracyjny w obecnym składzie w pełni podziela. W tej sytuacji nie było naruszenia przez zaskarżony wyrok omawianego art. 72 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. To samo dotyczy naruszenia par. 14 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Niezależnie od stwierdzeń zawartych w przytoczonych wyżej uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących wykładni par. 14 ust. 2 rozporządzenia, należy podkreślić, że nie wymienienie w tym przepisie świadectwa homologacji nie oznacza braku obowiązku przedstawienia tego dokumentu, skoro taki obowiązek wynika z regulacji ustawowych.
Podstawą wydania w tej sprawie rozstrzygnięcia zarówno przez organy administracji, jak i zaskarżonego wyroku były przepisy prawa o ruchu drogowym i przepisy wykonawcze do tego Prawa.
Nie miały natomiast zastosowania powołane w skardze kasacyjnej przepisy ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. W związku z tym nie może być uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przez zaskarżony wyrok tych przepisów.
Ostatni zarzut skargi kasacyjnej o naruszeniu przepisów Konstytucji, nie wymieniając tych przepisów w określeniu podstaw kasacyjnych /a także w uzasadnieniu, poza art. 42 dotyczącym odpowiedzialności karnej/ nie pozwala na bliższe ustosunkowanie się do tak sformułowanego zarzutu. Należy jednak stwierdzić, że przepisy szeroko pojętego prawa o ruchu drogowym, były w tej sprawie wystarczającą podstawą wydawanych rozstrzygnięć. Nie ma w związku z tym już choćby z tego względu przesłanek do uwzględnienia zarzutu o naruszeniu Konstytucji.
Z przytoczonych względów należało oddalić skargę kasacyjną /art. 184 p.p.s.a./.