Uzasadnienie
OSK 613/04
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie 3/II SA/Łd 207/02 stwierdził nieważność decyzji Wojewody Ł. w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego wydanej w dniu 23 stycznia 2002 r. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z dnia 31 grudnia 2001 r. Starosta Powiatu Z. orzekł o uznaniu Władysława J. za osobę bezrobotną od dnia 19 grudnia 2001 r. i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 27 grudnia 2001 r. w wysokości 572,10 złotych miesięcznie. Decyzja ta podjęta została na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. "a i b" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./.
W odwołaniu od tej decyzji Władysław J. wniósł o przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Odwołujący podkreślił, iż przedstawił zaświadczenie o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach wystawione przez Urząd Miasta w Z. jako jednostkę archiwizującą akta byłego pracodawcy.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Ł. decyzją z dnia 23 stycznia 2002 roku utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy podniósł, iż stosownie do treści art. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze uwzględniane są po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach. Zdaniem organu odwoławczego zaświadczenie o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach wystawione przez jednostkę archiwizującą akta zlikwidowanego zakładu pracy nie może być uznane jako dokument spełniający wymogi określone w art. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z tego też powodu, w ocenie Wojewody Ł., Władysław J. nie może nabyć prawa do zasiłku przedemerytalnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Władysław J. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody Ł. z dnia 23 stycznia 2002 r. Skarżący ponowił argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że stosownie do treści art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271/ sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.
Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że przy jej wydawaniu doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania.
Stosownie do treści art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego wskazuje się również na konieczność przestrzegania przez organy właściwości instancyjnej /art. 127 par. 1 i 2 Kpa/ oraz delegacyjnej.
Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje natomiast jednoznacznie na to, że organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę zasiłku przedemerytalnego podczas, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji było uznanie skarżącego za osobę bezrobotną i przyznanie mu zasiłku dla bezrobotnych.
Stosownie do treści art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji jest naruszenie przepisów o właściwości. Należy podkreślić, iż powołany przepis nie zawiera wskazania, że odnosi się on jedynie do właściwości miejscowej lub rzeczowej. Uznać zatem należy, że naruszenie każdego rodzaju właściwości skutkuje nieważnością decyzji.
Orzeczenie to Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał w oparciu o art. 145 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa.
Od wyroku tego skargę kasacyjną, sporządzoną przez adwokata, złożył Władysław J. zarzucając obrazę przepisów postępowania tj. art. 156 par. 1 pkt 1, którego zastosowanie spowodowało stwierdzenie nieważności decyzji i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznaniu sądowi I instancji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż sąd niezasadnie uznał, że organ II instancji rozstrzygnął inną sprawę niż była przedmiotem decyzji organu I instancji. Skarżący bowiem domagał się przyznania zasiłku przedemerytalnego. Taki też wniosek złożył i sensem jego odwołania do Wojewody i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego było przyznanie w miejsce zasiłku dla bezrobotnych - zasiłku przedemerytalnego.
Wyrok Sądu nie odniósł się do przedstawionych przez skarżącego argumentów i nie rozstrzyga merytorycznie zgłoszonego żądania.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, bowiem wyrok Sądu nie narusza przepisów postępowania.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ sąd nie był związany granicami skargi i w związku z tym władny był ocenić legalność zaskarżonej decyzji niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów. Prawidłowo też uznał, iż zaskarżona decyzja zawiera wadę nieważności określoną w art. 156 par. 1 pkt 1, co stosownie do art. 145 par. 1 pkt 2 ww. ustawy obligowało Sąd do stwierdzenia jej nieważności.
Bezsporne jest, iż organ I instancji wydał decyzję o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i przyznaniu z tego tytułu zasiłku, a więc to przyznanie zasiłku dla bezrobotnych było przedmiotem postępowania.
Skarżący zakwestionował ten rodzaj przyznanego zasiłku i wnosił o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Organ II instancji, stosownie do art. 138 Kpa, rozstrzyga sprawę ponownie, ale w takim zakresie w jakim było to przedmiotem postępowania przed organem I instancji. W związku z tym mógł albo sprawę rozstrzygnąć merytorycznie co do kwestii przyznania skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych, albo uznając, że wniosek skarżącego dotyczył zasiłku przedemerytalnego przekazać sprawę w tym zakresie do rozpoznania temu organowi. Bowiem to organ I instancji musi rozstrzygnąć sprawę zasiłku przedemerytalnego stosowną decyzją administracyjną, od której ewentualnie skarżący może wnieść odwołanie.
Natomiast w niniejszej sprawie brak jest rozstrzygnięcia organu I instancji w przedmiocie przyznania skarżącemu zasiłku przedemerytalnego. W związku z tym organ odwoławczy nie był właściwy do rozstrzygania w tym przedmiocie, a rozstrzygając - naruszył właściwość instancyjną.
W takiej sytuacji również Sąd nie mógł oceniać merytorycznie decyzji, bowiem była ona wydana przez niewłaściwy organ, a więc obarczona wadą nieważności.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna jako nie mająca usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na zasadzie art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.