Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 3275/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] października 2001 Nr. [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...] w P., dla budowy dwóch tuneli foliowych sezonowych pod uprawę warzyw, należącego do E. A., po rozpoznaniu skargi wniesionej na tę decyzję przez L. M. i L. M. W uzasadnieniu powyższego wyroku podano, iż orzekające w sprawie organy obu instancji uznały, iż przedmiotowa inwestycja jest zgodna z Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Łodygowice, zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy nr XXII/117/92 z dnia 28 lipca 1992 r. /Dz. Urz. Województwa Bielskiego Nr 10, poz. 64/ Określony teren jest oznaczony w Planie symbolem D 25 MM - tereny zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej - dopuszcza się usługi oraz rzemiosło, którego uciążliwość mieści się w granicach własności terenu inwestora. Na przedmiotowej działce istnieją już obiekty o tym samym charakterze /szklarnia i cztery tunele foliowe do uprawy warzyw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oprócz dopuszczeń, wprowadza również wykluczenia, a wśród nich wymienia "gospodarstwa hodowlane", zaś zakaz ten odnosi się do wszelkich gospodarstw hodowlanych, prowadzących produkcję zarówno zwierzęcą jak i roślinną, ogrodniczą. "Planowana inwestycja bez wątpienia nie mieści się" w zapisach planu dotyczących dopuszczalnej zabudowy jednorodzinnej, usług czy rzemiosła, bądź infrastruktury technicznej. Oceny organu wymagało zatem, czy ze względu na charakter i rozmiar prowadzonej hodowli roślin inwestycja ta stanowi jeszcze element dopuszczalnej zabudowy zagrodowej, czy należy ją zakwalifikować jako wykluczone w planie zagospodarowania gospodarstwo hodowlane. Oceny takiej w sprawie nie przeprowadzono pomimo, iż ma ona zasadnicze znaczenie z punktu widzenia zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji twierdzenie o zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania terenu, w ocenie Sądu należało uznać za przedwczesne i arbitralne, nie znajdujące odniesienia do stanu faktycznego sprawy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. A. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędne /"niewłaściwe i niecałościowe"/ zastosowanie Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Łodygowice będącego prawem miejscowym obowiązującym na danym terenie.
Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił w szczególności całości zapisu planu dla jednostki strukturalnej D 25 MM. Pominięty został fragment postanowienia planu, który brzmi "do czasu zabudowy przewiduje się rolnicze wykorzystanie wolnych terenów". Do skargi kasacyjnej dołączono potwierdzony wypis z tekstu planu.
Powyższe postanowienie zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną ma istotne znaczenie w sprawie.
Według Słownika języka polskiego pod redakcją M. Szymczaka - Warszawa 1981 r. t. III str. 71 rolnictwo to "jedna z podstawowych i najstarszych dziedzin gospodarki człowieka: uprawa i hodowla roślin oraz chów i hodowla zwierząt gospodarskich mająca na celu uzyskiwanie produktów roślinnych i zwierzęcych". Na wskazane w tymże słowniku określenie pojęcia "hodowla" powołał się w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Ze skargi kasacyjnej wynika, iż w ocenie strony skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje rolnicze wykorzystanie wolnych terenów do czasu ich zabudowy /realizacji zabudowy jednorodzinnej lub zagrodowej/, to nie można w niniejszej sprawie twierdzić, że ma zastosowanie do wnioskowanego terenu postanowienie tego planu wykluczające gospodarstwa hodowlane.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionej podstawie.
Przeznaczenie terenów i zasady ich zagospodarowania ustalane jest stosownie do mającej zastosowanie w rozpatrywanej sprawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowniu przestrzennym /Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uchwalanych przez rady gmin.
Rozpatrując wniosek właścicielki terenu zamierzającej zrealizować dwa tunele foliowe do sezonowej uprawy warzyw, organ gminy /Wójt Gminy Łodygowice/ dokonał wykładni obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i uznał, że wnioskowane zagospodarowanie terenu pozostaje w zgodności z planem. Przede wszystkim nie dopatrzył się, aby sezonowe tunele foliowe do uprawy warzyw stanowiły gospodarstwo hodowlane w rozumieniu postanowienia planu, które na określonym terenie wyklucza takie właśnie zagospodarowanie. Stanowisko to zostało podzielone przez organ odwoławczy - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej.
W związku z zarzutem skargi kasacyjnej, który jako postawę zaskarżenia wyroku Sądu I instancji przytacza naruszenie prawa materialnego /miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego/ przez błędną jego wykładnię, sprowadzającym się do kwestionowania przyjęcia przez Sąd, iż nie jest możliwe dalsze wykorzystywanie danego terenu pod realizację tuneli foliowych przeznaczonych do uprawy warzyw ze względu na to, że może mieć zastosowanie postanowienie planu wykluczające gospodarstwa hodowlane należało rozważyć, czy stanowisko Sądu jest prawidłowe.
Otóż Sąd opierając się na znaczeniu określenia hodowla, zamieszczonym w Słowniku języka polskiego pod redakcją M. Szymczaka, z którego wynika, iż określenie to ma zastosowanie również do roślin, zarzucił organom administracji publicznej przedwczesne i arbitralne rozstrzygnięcie. Sąd stwierdził jednocześnie, że "Inwestycja ta dotyczy bez wątpienia hodowli roślin".
Sięgając natomiast do innych opracowań można dojść do wniosków całkowicie odmiennych. Przykładowo z zestawienia haseł "hodowla" i "uprawa" zawartych w Słowniku języka polskiego Wydawnictwa Naukowego PWN z 2003 r. wynika, iż niewątpliwie określenie hodowla odnosi się zwierząt /hodowla, chów zwierząt/. Jeżeli natomiast chodzi o rośliny, to zasadniczą formą określenia zabiegów podejmowanych od przygotowania gleby poprzez siew, zabiegi pielęgnacyjne do momentu zbiorów jest "uprawa". W ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o nasiennictwie /Dz. U. Nr 137, poz. 1299 ze zm./ już w art. 1 ust. 1 i 2 mówi się o roślinach uprawnych /a więc odnosi do uprawy roślin/. Z treści norm prawnych zawartych w tej ustawie wynika, że przez hodowlę rozumie ona tylko podejmowanie czynności, których celem jest wyhodowanie, odkrycie i wprowadzenie nowej odmiany lub zachowanie odmiany - art. 2 ust. 1 pkt 20 /definicja hodowcy/. W art. 37 ust. 4 używa się określeń "materiał hodowlany", "metodyka hodowli" roślin, jednakże dotyczą one wyłącznie hodowli prowadzonej przez hodowcę, którego definicję zawiera art. 2 ust. 1 pkt 20 ustawy. Z reguły do osoby trudniącej się rolniczo uprawą warzyw bez względu na to, czy w celu dostawy płodów rolnych na rynek czy dla potrzeb własnych, jak też w warunkach polowych, czy pod folią /w tunelach foliowych/, używa się określenia "uprawa". Dlatego też wniosek o wydanie decyzji mówił o uprawie warzyw, a organu obu instancji, w tym organ gminy jak też Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały prawidłowość tego określenia i nie dopatrzyły się, aby wniosek dotyczył gospodarstwa hodowlanego.
Nie można w związku z powyższym zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż sezonowa uprawa warzyw w tunelach foliowych jest "bez wątpienia" tym samym, co hodowla roślin, przy czym plan wyklucza na danym terenie gospodarstwa hodowlane. Przeciwnie, kwestia ta w razie gdyby Sąd zamierzał podtrzymać stanowisko, iż zamierzenie określone we wniosku to gospodarstwo hodowlane, wymagałaby dokonania gruntownej analizy tak w świetle uregulowań prawnych jak i fachowej literatury rolniczej, jak też dokonania oceny, czy wobec występujących wątpliwości w ogóle możliwe byłoby stosowanie w niniejszej sprawie wyłączenia przewidzianego w planie.
Kolejną kwestią wymagającą szczegółowego rozważenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest znaczenie postanowienia planu stanowiącego, iż do czasu zabudowy przewiduje się rolnicze wykorzystanie wolnych terenów.
Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze, iż zaskarżony wyrok opiera się na wykładni miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która może budzić wskazane wyżej wątpliwości i wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego oraz poczynienia dodatkowych ustaleń, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 185 (1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.