Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25.02. 2004 r. II SA 531/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Dowódcy Garnizonu W. z dnia 29.01.2002 r.; bez numeru; i utrzymaną nią w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej (...) w W. z dnia 15.11.2001 r. nr 17, którymi odmówiono Tadeuszowi K. przyznania zasiłku pogrzebowego z tytułu pokrycia kosztów pogrzebu teścia. Sąd stwierdził, że z dniem 8.11.2001 r. wszedł w życie art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Milicji Obywatelskiej, ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawy o uposażeniu żołnierzy, ustawy o Policji, ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ustawy o kontroli skarbowej, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy o Służbie Więziennej, ustawy o Inspekcji Celnej /Dz.U. nr 81 poz. 877/, którym do art. 20 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. 1992 nr 5 poz. 18 ze zm./ dodano ust. 3a, na mocy którego zgodnie z jego pkt 3, żołnierz był uprawniony do zasiłku pogrzebowego po teściu. Sąd podkreślił, że ponieważ ustawa nowelizująca nie zawierała klauzuli według jakiego stanu prawnego mają być rozstrzygane sprawy będące w toku - taką była sprawa Tadeusza K., który wniosek o zasiłek złożył przed dniem 8.11.2001 r. - to zasadą jest, że należy stosować przepisy obowiązujące w dacie orzekania.
W skardze kasacyjnej Dowódca Garnizonu W. zaskarżył wyrok w całości, zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 20 ust. 3a ustawy o uposażeniu żołnierzy przez jego niewłaściwe zastosowanie i wniósł o zmianę wyroku w całości i oddalenie skargi Tadeusza K. na decyzję administracyjną lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia. Skarżący nie zgodził się z poglądem, iż art. 20 ust. 3a ustawy o uposażeniu żołnierzy, obowiązujący od dnia 8.11.2002 r., powinien mieć zastosowanie do sytuacji mającej miejsce w tej sprawie. Art. 20 ust. 3 tej ustawy prawo żołnierza do zasiłku pogrzebowego wiąże z faktem pokrycia kosztów pogrzebu zmarłego członka rodziny i w zależności od daty tej czynności stosować należy normę prawną obowiązującą w czasie jej dokonania. W uzasadnieniu wywodził, iż w niniejszej sprawie pokrycie kosztów pogrzebu miało miejsce przed dniem 8.11.2002 r. i mając na uwadze pkt 5 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, z którego wynika, że akt prawny może mieć nadaną ustawą moc obowiązującą gdy nie stoją temu na przeszkodzie zasady demokratycznego państwa prawa, należy dojść do wniosku, iż art. 20 ust. 3a ustawy o uposażeniu żołnierzy może mieć zastosowanie do zdarzeń mających miejsce przed jego wejściem w życie jedynie gdyby stosowny przepis tak stanowił. Wobec braku takiego przepisu zastosowanie przez Sąd w zaskarżonym wyroku art. 20 ust. 3a ustawy nosi znamiona niewłaściwego zastosowania prawa materialnego - skonkludował.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargi kasacyjnej nie można było uwzględnić, jako nie posiadającej usprawiedliwionych podstaw.
Tadeusz K. domagał się zasiłku pogrzebowego z tytułu pokrycia kosztów pogrzebu teścia. Kwestię tego zasiłku reguluje art. 20 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy /Dz.U. 1992 nr 5 poz. 18 ze zm./. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu osobie, która pokryła koszty pogrzebu członka rodziny żołnierza, przysługuje zasiłek pogrzebowy. W pkt 1 i 2 tego artykułu została określona wysokość tego zasiłku w zależności od tego kto koszty pogrzebu poniósł - żołnierz lub inna osoba.
Organy orzekające uznały, że Tadeuszowi K. zasiłek się nie należy, gdyż w dacie zgonu teścia /3.10.2001 r./ art. 20 ust. 3 cyt. ustawy nie definiował pojęcia członka rodziny, z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku orzekł, że w dacie orzekania istniał przepis definiujący to pojęcie. Z dniem 8.11.2001 r. wszedł bowiem w życie ust. 3a art. 20 w brzmieniu nadanym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Milicji Obywatelskiej, ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawy o uposażeniu żołnierzy, ustawy o Policji, ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, ustawy o kontroli skarbowej, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, ustawy o Służbie Więziennej oraz ustawy o Inspekcji Celnej /Dz.U. nr 81 poz. 877/, który teścia zaliczał do członków rodziny.
Gdyby nawet uznać, że w dacie powstania prawa do zasiłku, tj. śmierci teścia i pokrycia kosztów pogrzebu obowiązujący przepis nie definiował pojęcia członka rodziny, to jednak nie można powiedzieć, że wykluczał on tę osobę z kręgu członków rodziny. Skoro zatem w dacie powstania prawa nie było jasności w tej kwestii, natomiast w dacie orzekania przez organy nie było żadnej już wątpliwości, nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu wadliwości w rozpoznaniu skargi na odmowną decyzję.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.