Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].01.2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E. i J. G. przedstawienie stosownych dokumentów w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na montażu zbiornika na gaz płynny z przyłączem gazowym i kotłowni wybudowanej w budynku nr [...] w J. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 5l ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Olsztynie decyzją z dnia [...].03.2002 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego stanowiska organ odwoławczy stwierdził, że "Przedmiotowa instalacja zbiornikowa na gaz płynny oraz montaż kotła gazowego mieszczą się w pojęciu urządzeń budowlanych związanych w obiektem, zdefiniowanym w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, w stosunku do których ma zastosowanie art. 5l prawa budowlanego. Artykuł 48 cyt. wyżej ustawy ma bowiem zastosowanie wyłącznie do obiektów budowlanych".
Wyrokiem z dnia 14.01.2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpatrzeniu skargi H. C. i K. C., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
W ocenie sądu wykonany samowolnie zbiornik na gaz i przyłącze gazowe nie są urządzeniami budowlanymi lecz stanowią obiekt budowlany.
Przedmiotowy zbiornik na gaz jest budowlą określoną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i razem z instalacją gazową i urządzeniami z nimi związanymi stanowi obiekt budowlany, o którym mowa w art. 3 pkt 1b – Prawa budowlanego. Budowa obiektu budowlanego wymaga pozwolenia na budowę. Zbiornik na gaz i przyłącze nie są wymienione w art.29 ust.1 i 2 – Prawa budowlanego jako obiekty nie wymagające pozwolenia na budowę. W tej sytuacji należało niniejszą sprawę rozpatrzyć w aspekcie art.48 Prawa budowlanego, bowiem art.5l cyt. ustawy z w/w przyczyn nie mógł mieć zastosowania.
Od powyższego wyroku wniósł skargę kasacyjną Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Kwestionowanemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art.3 pkt 9 i 48 Prawa budowlanego przez "błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie" oraz naruszenie przepisów prawa procesowego przez przyjęcie, że organy naruszyły art.7 i 77 § 1 kpa" i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że instalacja zbiornikowa na gaz płynny jest urządzeniem budowlanym bez którego niemożliwym byłoby użytkowanie budynku mieszkalnego. Ponadto zbiornik na gaz wschodzi w skład instalacji zbiornikowej gazu płynnego, która w § 3 pkt 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji – w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, zdefiniowana jest jako zespół urządzeń na który składa się bateria butli lub zbiornik albo grupa zbiorników z kurkiem głównym gazowym.
Powołał się też na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 15.05.2000 r. (ONSA 2000/4/133), że "wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego (przyłącza wodociągowego, o którym mowa w art.3 pkt 9 – Prawa budowlanego nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art.48 tej ustawy".
Na powyższą skargę nie została złożona odpowiedź, jedynie w piśmie procesowym dnia 21.10.2004 r. inwestor – E. G. poinformowała sąd o ugodzie zawartej z H. C. i K. C. przed Sądem Rejonowym w Olsztynie w sprawie o zniesienie współwłasności i ustanowienie drogi koniecznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona.
W związku z zawartym w skardze kasacyjnej zarzutem naruszenia prawa materialnego tj. art.3 pkt 9 i 48 Prawa budowlanego, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sprowadza się do udzielenia odpowiedzi czy wykonana na działce nr [...] w J. instalacja zbiornikowa na gaz płynny jest urządzeniem budowlanym, o którym mowa w art.3 pkt 9 Prawa budowlanego czy też określoną w art.3 pkt 3 tej ustawy budowlą, stanowiącą zgodnie z brzmieniem art.3 pkt 1 lit.b – obiekt budowlany.
Poza sporem jest bowiem, że wskazany przez sąd administracyjny jako podstawa rozstrzygnięcia niniejszej sprawy art.48 – Prawa budowlanego ma zastosowanie wyłącznie do "obiektów budowlanych lub ich części".
Rozważając, na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy, przedstawione wyżej zagadnienie Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, iż przedmiotowa instalacja stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art.3 pkt 1 lit.b cyt. ustawy.
Przede wszystkim należy podnieść, że uznając, iż instalacja zbiornikowa na gaz płynny stanowi obiekt budowlany sąd ograniczył się do stwierdzenia, że jest ona budowlą, określoną w art.3 pkt 3 – Prawa budowlanego. To aprioryczne stwierdzenie nie zostało poparte pogłębioną argumentacją prawną. Pojęcie budowli zostało określone w art.3 pkt 3 Prawa budowlanego. Należy przez nie rozumieć każdy obiekt budowlany "nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową".
Analizując cytowany wyżej przepis należy stwierdzić, iż cechą wspólną wymienionych w nim budowli jest to, iż stanowią one kompletną całość techniczno-użytkową, nie związaną z funkcjonowaniem innego obiektu. W pojęciu "budowli" nie będzie mieścić się więc "urządzenie budowlane" związane z funkcjonowaniem innego obiektu, zapewniające mu zgodne z jego przeznaczeniem użytkowanie. Zostały one przez ustawodawcę celowo wydzielone i określone w pkt 9 ust.3 cyt. ustawy jako urządzenia budowlane związane z obiektem budowlanym. Należy przez nie rozumieć urządzenia techniczne zapewniające możliwość użytkowanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym oczyszczania lub gromadzenia ścieków, ogrodzenia, przejazdy, place postojowe.
Odnosząc się do brzmienia cyt. przepisu stwierdzić należy, że instalacja zbiornikowa na gaz płynny, mająca służyć do ogrzewania budynku mieszkalnego mieści się w pojęciu urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym, o którym mowa w pkt 9 art.3 Prawa budowlanego.
Skoro więc przedmiotowa instalacja gazowa w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest urządzeniem budowlanym związanym z obiektem budowlanym, a więc nie stanowi obiektu budowlanego, o którym mowa w art.48 Prawa budowlanego, brak jest podstaw do orzekania rozbiórki w oparciu o cyt. wyżej przepis.
Zgodność wykonanych samowolnie robót budowlanych – związanych w podłączeniem przedmiotowej instalacji gazowej – z przepisami Prawa budowlanego podlegać będzie zatem kontroli w trybie art.51 ust.1 i 2 Prawa budowlanego.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów, stwierdzić należy, że zaskarżony wyrok opiera się na błędnej wykładni art.3 pkt 1 lit.b Prawa budowlanego, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania art.48 Prawa budowlanego.
Brak naruszeń prawa procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniał rozpoznanie skargi przez sąd kasacyjny (art.188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).