Wyrok NSA z 4 sierpnia 2004 r., OSK 711/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 4 sierpnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Oddziału Rejonowego w G. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 lutego 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Gd 1269/01

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz,, Sędziowie NSA Edward Janeczko (spr.), Leszek Włoskiewicz
Edyta Pawlak protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Waldemara B. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego w G. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 21 marca 2001 r. (...) w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby I. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania, II. zasądza od Waldemara B. na rzecz Dyrektora Oddziału Rejonowego w G. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej 220 /słownie: dwieście dwadzieścia/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z 26 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego w G. z 21 marca 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego w S. z 27 grudnia 2000 r. odmawiającą Waldemarowi B. zwrotu kosztów dojazdu z miejscowości zamieszkania do miejscowości pełnienia służby za czas od 1 września 2000 r. w wysokości ceny biletu miesięcznego komunikacji MZK oraz decyzję z 27 grudnia 2000 r.

W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, z powołaniem art. 48 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 435 ze zm./ i par. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu /Dz.U. nr 23 poz. 107 ze zm./, że zwrot kosztów przejazdu nie jest uzależniony od okazania biletów lub biletu miesięcznego czy faktury na jego zakup. Przepis ust. 2 par. 3 rozporządzenia pozwala jedynie na żądanie udokumentowania oświadczenia żołnierza, co wiąże się z potrzebą zgody na zamieszkiwanie w innej miejscowości niż miejscowość pełnienia służby, jaki środek komunikacji jest najdogodniejszy i czy żołnierz dojeżdża środkiem komunikacji publicznej czy też prywatnym pojazdem mechanicznym. Koszty biletu miesięcznego są ustalane przez organy zobowiązane do świadczenia innymi środkami dowodowymi bez potrzeby jego okazania czy dołączenia do wniosku.

W skardze kasacyjnej Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w G., zarzucając naruszenie par. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie.../Dz.U. nr 23 poz. 107 ze zm./ w związku z art. 48 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP /Dz.U. nr 86 poz. 433/ wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi.

Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, organ dotknięty zwrotem kosztów przejazdu ma prawo żądać udokumentowania oświadczenia złożonego przez żołnierza. Może to być stosowny bilet lub oświadczenie o rodzaju środka transportu jakim dokonywany jest dojazd.

W niniejszej sprawie, mimo wyraźnego żądania organów, żołnierz w żaden sposób nie udokumentował żądania zwrotu kosztów przejazdu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Jak słusznie stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 435 ze zm./, obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji /przepis ten został uchylony ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. - Dz.U. nr 116 poz. 1203/ nie formułował obowiązku okazania przez żołnierza biletów lub biletu miesięcznego czy faktury na jego zakup. Przepis ten bowiem ograniczał się do regulacji w zakresie uprawnienia żołnierza do zwrotu kosztów dojazdu, pozostawiając w ust. 2 określenie w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad oraz trybu zwrotu tych kosztów.

Wydane na podstawie między innymi delegacji zawartej w art. 48 ust. 2 ustawy rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad... /Dz.U. nr 23 poz. 107/ stanowiło w par. 3 ust. 1 o dokonywaniu zwrotu kosztów dojazdu na podstawie pisemnego oświadczenia żołnierza. Według ust. 2 par. 3 rozporządzenia, organ dokonujący zwrotu kosztów dojazdu mógł żądać udokumentowania oświadczenia składanego przez żołnierza zawodowego. Wbrew jednak stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, możliwość żądania wspomnianego udokumentowania, nie ogranicza się do wykazania zgody na zamieszkiwanie w innej miejscowości niż miejsce pełnienia służby, jaki środek komunikacji jest najdogodniejszy i czy żołnierz dojeżdża środkiem komunikacji publicznej czy własnym pojazdem mechanicznym.

Do takiego wniosku nie upoważnia bowiem gramatyczna wykładnia par. 3 ust. 2 rozporządzenia. Przy wykorzystaniu zaś zasad także wykładni systemowej, uzasadnione jest stwierdzenie, że wspomniane udokumentowanie odnosi się do oświadczenia dotyczącego samych kosztów dojazdu, bo na podstawie takiego oświadczenia dokonywany jest, według par. 3 ust. 1 ich zwrot. Pojęcie udokumentowania generalnie wiąże się z dowodzeniem przy pomocy środków dowodowych /dowodów/ w postaci dokumentów, określonego twierdzenia. Według par. 3 ust. 2 rozporządzenia chodzi o udokumentowanie przewidzianego w tym przepisie oświadczenia.

Wspomniany przepis, na co zresztą zwrócono uwagę w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie ograniczał udokumentowania oświadczenia o kosztach dojazdu przedstawieniem biletów czy faktur ich zakupu. Dopuszczał jednak nałożenie obowiązku udokumentowania, co przy uwzględnieniu wyżej przytoczonych stwierdzeń w zakresie dowodzenia, nie wyklucza uczynienie tego przez przedstawienie biletów lub faktur ich zakupu. Nie są to jednak jedyne dokumenty, które mogą być przedstawione przez żołnierza. Sam obowiązek udokumentowania w znaczeniu wyżej podanym jednak istniał, według regulacji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Przyjęcie zatem przez zaskarżony wyrok odmiennego stanowiska, było równoznaczne z naruszeniem par. 3 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Sformułowany w tym zakresie zarzut skargi kasacyjnej okazał się więc uzasadniony.

Przepis par. 3 ust. 2 rozporządzenia dotyczył dowodzenia za pomocą dokumentów, określonego oświadczenia. Z tej racji miał charakter przepisu postępowania, a nie prawa materialnego. Dlatego między innymi nie mogło być uwzględnione zawarte w skardze kasacyjnej żądanie o rozpoznaniu skargi /art. 185, 188 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.

Należało zatem ograniczyć się do uchylenia zaskarżonego wyroku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, co wiąże się z potrzebą ponownego rozpoznania skargi.