Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 grudnia 2003 r. (sygn. akt IV SA 1576/02), doręczonym skarżącym [...] w dniu 19 stycznia 2004 r., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2002 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] kwietnia 2001 r. i utrzymanej nią w mocy decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] maja 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na budowę IV kondygnacyjnego budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo-technicznego wraz z ogrodzeniem frontowym w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że uzgodnienie dokonane ze Służbą Ochrony Zabytków, uzyskane po wydaniu przedmiotowego pozwolenia na budowę nie zmienia oceny, iż wydanie w/w pozwolenia nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i głównie z tego powodu uchylił zaskarżone rozstrzygniecie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Niezależnie od tego Sąd przyjął, że skarżący - żądając zmiany fragmentu (akapitu) uzasadnienia dotyczącego stwierdzenia, iż w tej sytuacji nie ma potrzeby dodatkowego obciążania inwestora nakazami określonymi w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - w istocie żądają uchylenia rozstrzygnięcia jakie zapadło w sprawie.
Powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżyli kasacją I. i B. C.. W skardze kasacyjnej adw. [...], pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie wyroku Sądu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie lub zmianę wyroku przez oddalenie skargi, powołując się na naruszenie " przepisów postępowania" (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), w szczególności art. 51 zd. drugie, ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, a to w związku z wydaniem wyroku na niekorzyść skarżących.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do regulacji art. 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) w sprawach zakończonych prawomocnym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., w których nie upłynął termin do wniesienie rewizji nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego, strona może, w terminie do 31 marca 2004 r. wnieść skargę kasacyjną do
Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając na uwadze w/w regulację prawną pełnomocnik skarżących wniósł skargę kasacyjną od przywołanego na wstępie wyroku NSA z dnia 4 grudnia 2003 r.
Zgodnie z regulacją art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Sąd jest związany wnioskiem strony skarżącej, określającym przedmiot zaskarżenia, ale także podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. To zaś oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może z własnej inicjatywy podjąć działań mających na celu skontrolowanie zaskarżonego orzeczenia sądowego w zakresie wykraczającym poza przedmiot zaskarżenia i zarzuty skargi.
Jeżeli zatem przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszej sprawie wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2003 r. uchylający rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, eliminujące z obrotu prawnego, w trybie nadzoru, decyzję Wojewody Łódzkiego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji zezwalającej na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, a u podstaw tego zaskarżenia leży zarzut naruszenia art. 51 zd. drugie ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), to w/w wyrok NSA mógł być poddany kontroli Sądu w zakresie tego zarzutu.
Art. 51 przywołanej, a już nie obowiązującej ustawy, rzeczywiście stanowił - tak jak to podnosi strona skarżąca - że Sąd nie mógł wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, jeśli nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Zarzut wydania orzeczenia sądowego wbrew dyspozycji w/w przepisu zobowiązywał Naczelny Sąd Administracyjny do badania zasadności tego zarzutu. Z materiałów sprawy wynika, że skarżący byli niezadowoleni nie z podjętego rozstrzygnięcia, ale z jego uzasadnienia. W skardze z dnia 31 marca 2002 r. kierowanej do NSA, skarżący expressis verbis podnoszą, iż skarżą nie samą sentencję kwestionowanego rozstrzygnięcia, a jedynie fragment uzasadnienia.
Jeżeli tak - to zdaniem Sądu orzekającego ze skargi I. i B. C. było wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy - niezależnie od podniesionych zarzutów i żądań zawartych w skardze, mając na uwadze także fakt, iż wyżej wymienieni występowali w sprawie bez pełnomocnika.
W sprawie rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, zakończonej zaskarżonym wyrokiem jest niewątpliwe, że decyzja kontrolowana przez Sąd była korzystna dla skarżących jako, że eliminowała z obrotu prawnego pozwolenie na budowę czterokondygnacyjnego budynku mieszkalnego i budynku gospodarczo-technicznego w sąsiedztwie ich działki. Jej uchylenie następowało zatem na niekorzyść skarżących, a więc z naruszeniem przez Sąd orzekający w sprawie zakazu reformationis in peius.
Co prawda art. 51 przywołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym stanowił, iż zasada reformationis in peius znajduje ograniczone zastosowanie w orzekaniu przez ten Sąd i nie może być zastosowana wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu, to jednak orzekając w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie tego naruszenia prawa nie stwierdził. Nie mogą być bowiem uznane za rażące naruszenie prawa kwestie związane z interpretacją prawa, leżące u podstaw zaskarżonego orzeczenia.
Mając to na uwadze, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 przywołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.