Wyrok NSA z 6 października 2004 r., OSK 739/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie

Rozpoznanie

w dniu 6 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej O. Rej. w G.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 lutego 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Gd 1271/01

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska /spr./, Sędziowie NSA Edward Janeczko, Leszek Włoskiewicz
Mariola Błaszczyk protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Stanisława S. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej O. Rej. w G. z dnia 21 marca 2001 r. (...) w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Gdańsku do ponownego rozpatrzenia, 2) zasądza od Stanisława S. na rzecz Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej O. Rej. w G. kwotę 220 /dwieście dwadzieścia/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 26.02.2004 r. 3 II SA/Gd 1271/01, uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego w G. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia 21.03.2003 r. (...) i decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego w S. tej Agencji z dnia 27.12.2000 r. (...), którymi odmówiono Stanisławowi S. zwrotu kosztów dojazdu z miejscowości zamieszkania do miejscowości pełnienia służby. Odmowa zwrotu nastąpiła z tego względu, iż Stanisław S. nie udokumentował, jakim środkiem transportu dojeżdża, nie przedstawiając biletu na środek transportu, czego domagały się od niego organy Wojskowej Agencji. Sąd ocenił, iż decyzje te są niezgodne z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 433 ze zm./ i par. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego /Dz.U. nr 23 poz. 107 ze zm./. Zdaniem Sądu przepisy te obligują żołnierza zawodowego do złożenia oświadczenia o dojeżdżaniu do miejscowości w której pełni służbę, potwierdzonego przez dowódcę jednostki wojskowej i jaki jest najdogodniejszy środek dojazdu, jednakże organy właściwe w sprawie zwrotu kosztów dojazdu nie są uprawnione, w ramach przyznanego im prawa żądania udokumentowania tego oświadczenia, do domagania się przedłożenia biletów, a tylko do przedstawienia zgody dowódcy jednostki na zamieszkiwanie w innej miejscowości, aniżeli pełnią służbę, zaś koszty dojazdu powinny ustalić same.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor. Oddziału Rejonowego w G. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, reprezentowany przez radcę prawnego Joannę A., domagając się uchylenia wyroku i zarzucając naruszenie par. 3 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w zw. z art. 48 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, cyt. wyżej, przez błędną wykładnię. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że z treści par. 3 rozporządzenia nie można wywodzić wniosku, iż organ nie jest uprawniony do żądania okazania biletów lub innych dowodów, bowiem, zdaniem skarżącego, zamiarem ustawodawcy było umożliwienie organom dokonującym zwrotu kosztów, weryfikacji wniosków pod kątem złożonych oświadczeń w zakresie rodzaju środka komunikacji, a tym samym wysokości zwrotu kosztów. Taki wniosek, podniesiono, potwierdza par. 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 września 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią służbę żołnierze zawodowi /Dz.U. nr 128 poz. 1265/.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Podstawę rozstrzygnięcia przez organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pod kątem zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia stanowiły: art. 48 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 433 ze zm./ i par. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi, i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego /Dz.U. nr 23 poz. 107 ze zm./.

Artykuł 48 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu stanowił, że żołnierze zawodowi zamieszkujący za zgodą dowódcy jednostki w innej miejscowości i dojeżdżający do miejscowości, w której stale pełnią służbę, otrzymują zwrot kosztów dojazdu, najdogodniejszymi publicznymi środkami transportu, jeżeli organy wojskowe nie wykupiły uprawnień do bezpłatnych przejazdów tym środkiem, ust. 2 zaś zawierał delegację dla Ministra Obrony Narodowej do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe zasady oraz tryb zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią służbę żołnierze zawodowi. Tym rozporządzeniem było ww. rozporządzenie z dnia 20.02.1996 r. stanowiące, jak powiedziano, podstawę rozstrzygnięcia.

Zgodnie z par. 3 ust. 1 tego rozporządzenia zwrotu kosztów dojazdu dokonywano na podstawie pisemnego oświadczenia żołnierza zawodowego o dojeżdżaniu do miejscowości, w której pełni czynną służbę wojskową, potwierdzonego przez dowódcę jednostki wojskowej. Natomiast ustęp 2 tego paragrafu upoważniał właściwe w sprawie zwrotu organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do żądania udokumentowania oświadczenia składanego przez żołnierza zawodowego.

W niniejszej sprawie orzekające organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej ustaliły, iż uprawnienie udokumentowania oświadczenia złożonego przez żołnierza zawodowego obejmuje żądanie przedłożenia przez żołnierza biletu na dojazd, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, iż takie żądanie przekracza uprawnienia przyznane ww. przepisami, a ogranicza się ono jedynie do wykazania przez żołnierza zgody na zamieszkanie w innej miejscowości i wskazania najdogodniejszego środka lokomocji.

Z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie można się zgodzić. Prawu żołnierza zawodowego do zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości pełnienia służby, przyznanemu przepisami ustawy i rozporządzenia, odpowiada uprawnienie organów do żądania udokumentowania jaki jest konkretny najdogodniejszy dla żołnierza środek komunikacji i jaki jest koszt dojazdu. Udokumentowanie to za pomocą biletu, czy innego dowodu wiąże się z ustaleniem wysokości zwracanych kosztów i ich weryfikacją. Ograniczenie żądania udokumentowania oświadczenia tylko do przedłożenia zgody dowódcy jednostki wojskowej czy określenia najdogodniejszego środka komunikacji, jak to orzekł Wojewódzki Sąd, jest sprzeczne z par. 3 ust. 2 rozporządzenia. Skoro dojeżdżanie jest możliwe za zgodą, jak wynikało z art. 48 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, a zwrotu dokonywało się na podstawie oświadczenia potwierdzonego przez dowódcę jednostki, jak stanowił par. 3 ust. 1, to ta zgoda jest koniecznym elementem oświadczenia i bez niej nie może w ogóle dojść do zwrotu kosztów. Nie załączenie zgody można traktować jako brak formalnego oświadczenia, o którym mowa w par. 3 ust. 1 rozporządzenia nie zaś udokumentowanie oświadczenia. Skarżący kasacyjnie zwrócił uwagę, że przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 września 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią służbę żołnierze zawodowi /Dz.U. nr 118 poz. 1261/, które uchyliły rozdział 1 rozporządzenia a 10.02.1996 r., w którym znajdował się omawiany wyżej par. 3, wyraźnie wskazują w par. 3 ust. 2 jakimi dowodami należy udokumentować oświadczenie /bilety miesięczne, jednorazowe/, co potwierdza, że dotychczasowa praktyka organów była właściwa, jak zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 par. 1 i art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.