Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 19 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z 11 marca 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu z 7 stycznia 2002 r. odmawiającą uchylenia w trybie wznowienia postępowania własnej decyzji z 15 maja 2000 r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta E. z 3 czerwca 1998 r. w sprawie rejestracji samochodu ciężarowo-uniwersalnego marki Fiat Palio Veekend zarejestrowanego na Ewę K. oraz decyzję z 7 stycznia 2002 r.
Sąd nie podzielił stanowiska organów o braku po stronie skarżącej Zdzisławy N. przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej rejestracji samochodu.
W takim postępowaniu, stroną jest - zdaniem Sądu - nie tylko podmiot będący stroną postępowania zwykłego, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności.
Z akt sprawy wynika, że Z. N. nabyła samochód od Ewy K. 5 czerwca 1998 r., zaś 30 lipca 1998 r. dokonała jego rejestracji m.in. w oparciu o dowód rejestracyjny zbywcy. Decyzja stwierdzająca nieważność rejestracji zbywcy została podjęta 15 maja 2000 r. Z. N. była już w tym czasie właścicielką samochodu. Przesądzało to o istnieniu po jej stronie interesu prawnego i dlatego mogła żądać wznowienia postępowania dlatego, że bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności.
W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. zarzucając naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. 2003 nr 58 poz. 515 ze zm./ w związku z art. 28 Kpa przez przyjęcie, że Zdzisława N. jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji z 3 czerwca 1998 r. w sprawie rejestracji samochodu z wydaniem dowodu rejestracyjnego Ewie K., wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi.
Zdaniem Kolegium, przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wykładnia art. 28 Kpa jest błędna. Ewa K. była wnioskodawcą, w rozumieniu art. 73 Prawa o ruchu drogowym w postępowaniu zakończonym decyzją z 3 czerwca 1998 r., której dotyczy stwierdzenie nieważności. Była też jedyną stroną tego postępowania. Nowy nabywca Zdzisława N. nie brała udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu. Strona postępowania w rozumieniu art. 28 jest osobą, która uzyskała określoną korzyść na mocy decyzji. Tylko taki podmiot winien być wezwany do udziału w postępowaniu wszczętym z urzędu. Nie dotyczy to zaś aktualnego właściciela samochodu, który ma jedynie interes faktyczny. Powołano dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jedyny zarzut zawarty w skardze kasacyjnej o naruszeniu nart. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 28 Kpa, nie jest uzasadniony. Jak wiadomo, podstawą rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku, nie były przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także art. 28 tego kodeksu. Już z tej przyczyny nie można więc formułować zarzutu naruszenia przez zaskarżony wyrok, art. 28 Kpa. Wyrok ten zawiera jednak ocenę w zakresie zastosowania art. 28 Kpa przez organy administracji, z czym może się wiązać podstawa skargi kasacyjnej o naruszeniu w tej sprawie, dotyczącej odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "b" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nawet jednak tak pojmowana podstawa skargi kasacyjnej nie jest uzasadniona.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela bowiem stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, według którego stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji samochodu jest nie tylko podmiot, którego ta rejestracja dotyczy, ale również nabywca samochodu, jeżeli nabycie nastąpiło w czasie postępowania o stwierdzenie nieważności.
Formułowanie takiego stanowiska uzasadnia przede wszystkim ustalona w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasada /por. np. wyrok NSA z 12 stycznia 1994 r. - II SA 2164/92 - ONSA 1995 Nr 1 poz. 32/, że stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego /w niniejszej sprawie osoba, na rzecz której wydano decyzję o rejestracji z 3 czerwca 1998 r./ lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Dotyczy to także stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji samochodu.
W takim postępowaniu, nabywca samochodu ma interes prawny, choć postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji samochodu na rzecz innej osoby.
Według utrwalonego w orzecznictwie i doktrynie poglądu, interes prawny w rozumieniu art. 28 Kpa powinien wynikać z przepisów prawa materialnego.
Chodzi tu przy tym nie tylko o przepisy prawa administracyjnego lecz również o przepisy innych działów prawa, w tym także prawa cywilnego /por. np. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski -, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, W-wa 1996, s. 192/. Interes prawny /a nie tylko faktyczny/ nabywcy samochodu wynika zaś z przepisów Kodeksu cywilnego o treści i ochronie jego prawa własności /art. 140 Kc/.
Przytoczonego wyżej stanowiska nie może zmienić treść powołanego w skardze kasacyjnej art. 73 par. 1 Prawa o ruchu drogowym. Przepis ten poza określeniem organu właściwego w sprawie rejestracji pojazdu, wskazuje jedynie, że rejestracja dokonywana jest na wniosek właściciela. Nie przesądza to więc ani w sposób pozytywny ani negatywny o istnieniu interesu prawnego nabywcy pojazdu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji, dokonanej na rzecz innej osoby.
Z tych względów, wobec braku usprawiedliwionych podstaw, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu /art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.