Uzasadnienie
OSK 864/04
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2004r. (sygn. akt 7/IV SA 4480/02), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę W. i S. K. i uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 października 2002r., Nr [...] wydaną w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego.
Jak wynika z materiałów sprawy, decyzją z dnia 7 czerwca 1993 r., kierowaną do M. i T. S., zatwierdzono plan realizacyjny i zezwolono na rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul. Fortuny nr 33 w Warszawie.
W dniu 30 października 1996 r. w trakcie oględzin terenu nieruchomości, stwierdzono odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Po kilkukrotnym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia 29 lipca 2002 r. Burmistrz Gminy Warszawa-Bemowo udzielił pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli W. i S. K.. Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 2 października 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że inwestorzy spełnili wymogi z art. 57 ust. l i 2 oraz z art. 59 ust. l Prawa budowlanego. Obiekt został zrealizowany z niewielkimi nieistotnymi zmianami w stosunku do projektu budowlanego. Na podstawie przedstawionych dokumentów stwierdzono, iż budynek jest w dobrym stanie technicznym i może być użytkowany. Odprowadzenie wód opadowych zostało wykonane w sposób nie naruszający interesów skarżących. Rozbudowa budynku spełnia reguły sztuki budowlanej i została wykonana zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w wyniku jej realizacji nie zostały naruszone prawa osób trzecich.
W. i S. K. powyższą decyzję zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając jej uchylenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę stwierdził że, bezspornym jest, iż rozbudowa budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Warszawie, została wykonana z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, co przez organy zostało określone jako "niewielkie, nieistotne zmiany". Kwestia odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, czy są to odstępstwa istotne, czy też nie - wywodzi Sąd - jest zawsze elementem ocennym i spornym w sprawie. Aby tego uniknąć, wszystkie odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego powinny być przez organ inwentaryzowane, opisane i ocenione, co do ich wagi i skutków z uwzględnieniem ewentualnych interesów osób trzecich - w tym przypadku skarżących. W rozpoznawanej sprawie tego brak, a pogląd organu o niewielkich i nieistotnych zmianach, jest w ocenie Sądu I instancji gołosłowny i wielokrotnie weryfikowany po kolejnych uchyleniach decyzji organu pierwszej instancji. Sprawę rozpatrywano trzykrotnie i dwukrotnie organ administracji II instancji uchylał decyzję organu I instancji w zasadzie zawsze z podobnych przyczyn - naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 kpa.
Sąd I instancji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszej instancji, posiadają w zasadzie te same braki, co decyzje wcześniejsze - zostały wydane w oparciu o przedstawione przez inwestorów dokumenty, w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy i bez dostatecznego uwzględnienia racji skarżących.
W ocenie Sądu oparcie decyzji wyłącznie na dokumentach, a w szczególności na inwentaryzacji powykonawczej, jest niewystarczające, tym bardziej kiedy chodzi o obiekt budowlany zrealizowany z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, czyli w pewnym zakresie w warunkach samowoli budowlanej. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany wyjaśnić zarzuty zgodnie z art. 107 § 3 kpa w trakcie przeprowadzonych oględzin na miejscu. Tymczasem w tej sprawie w dniu 11 stycznia 2000 r. przeprowadzono oględziny obiektu, bez powiadomienia o tej czynności sąsiadów - W. i S. K. W dniu 18 maja 2002 r. rzekomo przeprowadzono wizję lokalną, jednak znowu bez udziału skarżących i w aktach sprawy brak jest protokołu z tej czynności. Zarzuty podnoszone w skardze, nie są zarzutami nowymi, były podnoszone wcześniej, jednak organy ich nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący, poparty dowodami. Zdaniem Sądu I instancji, ażeby wykluczyć wszelkie zarzuty o nierzetelności przygotowania tego dokumentu, jego wiarygodność powinien sprawdzić na miejscu budowy organ, kontrolując ustalenia inwentaryzacyjne z rzeczywistością.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli M. W. i T. S., reprezentowani przez adwokata A. M.. W skardze tej postawiono zarzut naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez błędną jego wykładnię. Wnoszący skargę kasacyjną zwracają nadto uwagę na długotrwałość prowadzonego postępowania w sprawie inwestycji będącej przedmiotem ich sporu z sąsiadami, wywodząc, iż wszelkie kwestie zostały już wyjaśnione. W związku z powyższym wnieśli oni o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o rozpoznanie skargi na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie.
Pismem procesowym z dnia 14 września 2004r. W. i S. K., reprezentowani przez adwokata J. R., wnieśli odpowiedź na skargę kasacyjną M. W. i T. S.. Wskazując na wykonane odstępstwa rozbudowy budynku od projektu budowlanego oraz podnosząc zarzut niezasadności skargi kasacyjnej, wnieśli o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie okoliczności stanowiące podstawę nieważności postępowania (art. 183 § 2 w/w ustawy). Skarga kasacyjna nie jest zatem zwykłym środkiem zaskarżenia, a Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać sprawy w jej całokształcie. Związany podstawami kasacji wskazanymi w skardze kasacyjnej może kontrolować rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji tylko w zakresie zarzutów tej skargi. Tak też postąpił Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, kontrolując zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w granicach zarzutu wskazanego w skardze kasacyjnej M. W. i T. S., reprezentowanych przez adw. A. M.. Zarzutem tym jest zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię tego przepisu. Co prawda zarzut ten został sformułowany szerzej: naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, ale wobec braku wskazania innych przepisów prawa materialnego, zarzut strony skarżącej w tej części nie mógł odnieść – w świetle wymagań art. 174 w związku z art. 176 ustawy przywołanej na wstępie uzasadnienia – zamierzonego skutku.
Co do zaś zarzutu naruszenia art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1995 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) poprzez – zdaniem strony skarżącej – jego wadliwą wykładnię, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim trzeba zauważyć, że przepis art. 59 ust. 1 tego Prawa miał inną treść w dacie orzekania w sprawie przez organy administracji, a inną w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz aktualnie. Jeżeli tak – to w myśl wcześniejszego wywodu o szczególnym charakterze skargi kasacyjnej, strona skarżąca winna wskazać w jakim brzmieniu został – jej zdaniem – naruszony art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, ale nawet zakładając, iż zarzut naruszenia w/w przepisu dotyczy jego brzmienia z daty zaskarżonej decyzji, bo tylko w tym brzmieniu mógł być przedmiotem kontroli sądu pierwszej instancji, to i tak zarzut ten nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając – ze względu na niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zezwalającą inwestorom na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego, przyjął, że przepis art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego w ówczesnym brzmieniu "nakładał na organ przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu, protokólarne stwierdzenie na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę". I wykładnia ta jest wbrew temu, co twierdzi strona skarżąca, najzupełniej prawidłowa.
Tak rozumiana treść przywołanej regulacji nie wymaga zresztą skomplikowanych metod wykładni, a wykładnia gramatyczna (brzmienie przepisu) jest tu w zupełności wystarczająca. Czym innym jest natomiast zarzut ewentualnego naruszenia przez Sąd orzekający w sprawie przepisów postępowania poprzez przyjęcie, że w stanie prawnym i faktycznym sprawy skarga winna być oddalona, a nieuwzględniona. Takiego jednak zarzutu ze wskazaniem konkretnego przepisu prawa procesowego naruszonego przez Sąd, nie przywołano w skardze kasacyjnej. Samo zaś uzasadnienie idące w tym kierunku to za mało aby uznać, że postawiony został zarzut naruszenia przepisu postępowania, stosownie do wymagań art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając zatem to wszystko na uwadze – orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na podstawie art. 204 pkt 2 tej ustawy.