Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę Krzysztofa K. i uchylił decyzję Wojewody P. z dnia 14 czerwca 2002 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 11 marca 2002 r., którą odmówiono przyznania K. K. prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Wydając decyzje organy administracji ustaliły, że skarżący K. K. wykazał jako okres zatrudnienia 31 lat, 1 miesiąc i 3 dni. Wobec tego przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, stosownie do przepisu art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./, według stanu prawnego obowiązującego w dacie rejestracji skarżącego w powiatowym urzędzie pracy, zależało od ustalenia, czy w okresie zatrudnienia skarżący co najmniej 15 lat wykonywał prace uznane w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organy administracji ustaliły, że skarżący jako palacz wykonywał pracę w szczególnych warunkach w okresie od l stycznia 1993 r. do 30 września 2000 r., tj. przez okres 7 lat i 9 miesięcy, natomiast nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach w okresie od l stycznia 1982 r. do 31 grudnia 1992 r., tak więc nie spełnia warunku wykonywania prac w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat, a wobec tego nie przysługuje mu prawo do zasiłku przedemerytalnego.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, szczególnie procesowego. Oceny stanu sprawy organy administracji dokonały w sposób bardzo formalny, tak jakby stosowały w zakresie dowodzenia ograniczenia środków dowodowych. Wydane decyzje zdaniem Sądu, naruszają prawo w zakresie postępowania dowodowego i dowodzenia jako procesu mającego służyć argumentacji na rzecz przyjętego w decyzjach rozstrzygnięcia. Wnioski, które legły u podstaw rozstrzygnięcia są chybione, a organy rozstrzygając sprawę, naruszyły zasadę prawdy obiektywnej. Zdaniem Sądu zgromadzone w sprawie dokumenty, z których wynika, że w okresie późniejszym w tej samej kotłowni jako palacz wykonywał pracę w warunkach szczególnych, wskazują, że również w spornym okresie jako palacz w tej kotłowni wykonywał prace w warunkach szczególnych. Sąd ocenił ponadto, że zeznaniom świadków, którzy potwierdzili rodzaj pracy skarżącego organy nie przeciwstawiły dowodów, które jednoznacznie wskazywałyby, że było inaczej. W wyniku takiej oceny Sąd stwierdził, że konieczne jest uzupełnienie postępowania dowodowego w celu ustalenia w jakiej kotłowni skarżący pracował i w jakie kotły była wyposażona ta kotłownia. Sąd zwrócił ponadto uwagę, że organy administracji powinny "ostrożnie interpretować" treść tego punktu załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Dz.U. nr 8 poz. 43 ze zm./, który dotyczy palaczy i rusztowych kotłów parowych, ponieważ brzmienie tego punktu jest niezrozumiałe i błędne językowo, a nawet wewnętrznie sprzeczne. Jako podstawę prawną wydanego wyroku Sąd wskazał przepis art. 145 par. 1 ust. 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez Wojewodę P. podniesiono zarzuty naruszenia prawa procesowego przez błędne przyjęcie, że przedmiotowa sprawa wymaga przeprowadzenia dowodów na okoliczność, w jakiej kotłowni, i w jakie kotły wyposażonej, pracował skarżący, błędne przyjęcie, że skarżący słusznie ubiegał się o stwierdzenie, że pracował w warunkach szczególnych, skoro później wydane świadectwa pracy wskazywały na pracę w takich warunkach oraz błędne przyjęcie, że organ dopuścił się nadużycia w procesie stosowania prawa przez to, że nie dał wiary zeznaniom świadków, a ponadto zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię par. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, w związku z art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wskazując takie podstawy kasacyjne Wojewoda P. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie może być uwzględniona.
Wskazany jako podstawa kasacyjna zarzut naruszenia przepisu par. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze /Dz.U. nr 8 poz. 43/ w związku z art. 37j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ nie jest trafny. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika ponad wszelką wątpliwość, iż odnosząc się do powołanego rozporządzenia, a właściwie do załącznika do tego rozporządzenia, Sąd zwrócił jedynie uwagę, iż sposób określenia pracy palaczy, która jest zaliczona do prac wykonywanych w warunkach szczególnych wymaga szczególnej ostrożności w toku jego wykładni. Takie stanowisko Sądu nie może być ocenione jako naruszenie przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Należy przy tym podnieść, że nie to było przyczyną uchylenia decyzji, lecz obszernie przedstawiona krytyczna ocena postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy administracji.
Zarzut naruszenia przepisów postępowania został przedstawiony w formie polemiki z poszczególnymi sformułowaniami uzasadnienia zaskarżonego wyroku, bez wskazania przepisów, które zostały naruszone. Tak sformułowane zarzuty nie mogą stanowić podstawy kasacyjnej w rozumieniu art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/. Obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych w skardze kasacyjnej, o którym mowa w art. 176 powołanej ustawy oznacza wskazanie określonych przepisów, które zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem. Dopełnienie tego warunku jest konieczne, gdyż wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny /art. 183 par. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Nie jest więc dopuszczalne przytoczenie podstawy kasacyjnej w formie ogólnego zarzutu naruszenia przepisów postępowania bez wskazania, które przepisy zostały naruszone. Prawidłowo przytoczonej podstawy kasacyjnej nie może zastąpić oderwana od przepisów krytyka stanowiska sądu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Od obowiązku wskazania jako podstaw kasacyjnych określonych przepisów postępowania, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone, nie zwalnia także to, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wskazano wyraźnie przepisów, których naruszenie było podstawą uchylenia zaskarżonych decyzji. W tej sprawie Sąd również ograniczył się do ogólnego stwierdzenia, że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa, szczególnie prawa procesowego, co jest uchybieniem dotyczącym sposobu sporządzania uzasadnienia wyroku. Skoro bowiem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /art. 1 par. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. nr 153 poz. 1269/, to uwzględnienie skargi w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, wymaga wyraźnego przytoczenia w uzasadnieniu wyroku, w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia, także przepisów, które zdaniem sądu administracyjnego zostały naruszone. Błąd w uzasadnieniu wyroku, nie może jednak być usprawiedliwieniem, które może zwalniać stronę od wskazania podstaw kasacyjnych.
Analizując zarzuty naruszenia przepisów postępowania przedstawione w skardze kasacyjnej w tej sprawie, można jedynie przyjąć, że wnoszący skargę kasacyjną nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu, który uznał, iż nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, nie przeprowadzono wszystkich dowodów w tej sprawie, a ponadto, że organy administracji dokonały oceny dowodów już przeprowadzonych w sposób wadliwy. Można ponadto sądzić, iż skoro Sąd uwzględnił skargę Krzysztofa K. z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, to podzielił zarzuty zawarte w skardze co do naruszenia przez organy administracji przepisów art. 7-9, art. 75 par. 1 Kpa.
Przyjmując, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogą być uwzględnione, ponieważ nie zostały przedstawione w formie podstaw kasacyjnych, należy jednak podnieść, że całkowicie niezrozumiałe jest stanowisko wnoszącego skargę kasacyjną, iż zeznania świadków są niewiarygodne z tego powodu, że świadkowie "nie posiadają świadectw pracy potwierdzających ich zatrudnienie w warunkach szczególnych". Nie można również odmówić racji Sądowi, że skoro skarżący w okresie późniejszym, od 1 stycznia 1993 r. do 30 września 2000 r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych jako palacz w kotłowni, to jest możliwe, że również w okresie wcześniejszym, od 1 stycznia 1982 r. do 31 grudnia 1992 r., wykonywał pracę w warunkach szczególnych, pod warunkiem wszakże, iż pracował w tej samej kotłowni jako palacz.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.