Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 lutego 2004 r. oddalił skargę Andrzeja K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia 13 maja 2003 r. (...), w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach:
Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego, na wniosek komendanta Centralnego Szpitala Klinicznego WAM z Polikliniką SP ZOZ w W., decyzją z dnia 9 lipca 2002 r. (...) - wydaną na podstawie art. 78 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./ - dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej Andrzejowi K. z powodu zmniejszenia stanu etatowego szpitala i braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe.
Andrzej K. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym wnosił o uchylenie otrzymanego wypowiedzenia stosunku służbowego, stwierdzenie nieważności decyzji (...) Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 września 1999 r. w sprawie wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe oraz o wstrzymanie wykonania wypowiedzenia stosunku służbowego poprzez zawieszenie biegu terminu wypowiedzenia.
Minister Obrony Narodowej nie uwzględnił tego odwołania i decyzją (...) z dnia 13 grudnia 2002 r. utrzymał w mocy dokonane wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Rozpatrując przedmiotowe odwołanie Minister uznał, iż przesłanki dokonania wypowiedzenia zostały należycie rozważone przez organ I instancji. Stan etatowy Centralnego Szpitala Klinicznego WAM z Polikliniką SP ZOZ w W., na podstawie wykazu zmian (...) z dnia 17 kwietnia 2002 r., uległ zmniejszeniu o 15 stanowisk przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych. Komendant szpitala, wobec braku możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe w tej placówce, działając jako dowódca jednostki zgodnie z par. 137 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38 ze zm./, w dniu 24 maja 2002 r. wystąpił do Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z wnioskiem o spowodowanie wykorzystania oficera poza szpitalem na innym stanowisku służbowym zgodnie z potrzebami Sił Zbrojnych, a w przypadku braku takiej możliwości, o wypowiedzenie mu stosunku służbowego. Ustalono, że realizacja ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 /Dz.U. nr 76 poz. 804/ pociąga za sobą zmniejszenie liczby stanowisk przewidzianych dla żołnierzy zawodowych do poziomu 75 tysięcy w terminie do 31 grudnia 2003 r. W tej sytuacji stwierdzono brak możliwości wyznaczenia Andrzeja K. na inne stanowisko służbowe stosownie do posiadanych przez niego kwalifikacji, w związku z czym organ wojskowy dokonał wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej
W skardze na powyższą decyzję z dnia 13 grudnia 2002 r. utrzymującą w mocy wypowiedzenie stosunku służbowego (...) z dnia 9 lipca 2002 r., Andrzej K. domagał się uchylenia w całości lub stwierdzenia nieważności w całości, zarówno zaskarżonej decyzji, jak i wypowiedzenia stosunku służbowego oraz wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Przedmiotowym decyzjom skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który stanowi podstawę prawną decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego - pomimo braku uzasadnienia faktycznego do jego zastosowania oraz rażące naruszenie prawa procesowego, a w szczególności następujących przepisów Kpa: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3, poprzez wypowiedzenie stosunku służbowego wobec nie zakończonych dwu postępowań w trybie administracyjnym, dotyczących dwukrotnego wyznaczania na stanowisko służbowe z rażącym naruszeniem prawa.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, uznając iż nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Pogląd ten podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 lutego 2004 r. oddalił przedmiotową skargę Andrzeja K..
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z tym przepisem, dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. W przedmiotowej sprawie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie zostały wykazane, skoro w jednostce wojskowej, w której skarżący pełnił służbę, zmniejszono stan etatowy o 15 stanowisk służbowych przewidzianych dla żołnierzy zawodowych, a skarżący tej okoliczności nie kwestionował.
Niewadliwie też ustalono, iż brak było możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe, zwłaszcza w sytuacji restrukturyzacji Sił Zbrojnych, połączonej ze zmniejszeniem liczby stanowisk służbowych wynikającej z realizacji ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 /Dz.U. nr 76 poz. 804/. Brak możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe potwierdziły notatki służbowe zawarte w jego aktach osobowych.
Sąd zaznaczył również, iż wbrew zarzutom skarżącego organ wojskowy nie miał obowiązku wstrzymania się z wydaniem decyzji w przedmiocie wypowiedzenia mu stosunku służbowego do czasu rozpatrzenia jego wniosków o wznowienie w trybie nadzwyczajnym wydanych w przeszłości /w 1995 r. i 1999 r./ decyzji dotyczących wyznaczenia go na inne stanowiska służbowe. Te sprawy mogły być załatwione niezależnie od siebie, gdyż oparte były na innych podstawach faktycznych.
Andrzej K. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, przez niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych do ujawnionego w sprawie stanu faktycznego, polegające na błędnym uznaniu, że przepis ten stanowi prawidłową materialnoprawną podstawę decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego w sytuacji, w której skarżący nie pełnił służby w chwili dokonywania wypowiedzenia w jednostce wojskowej, lecz w Centralnym Szpitalu Klinicznym Wojskowej Akademii Medycznej, będącym samodzielną osoba prawną w rozumieniu art. 35b ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej /Dz.U. nr 91 poz. 408 ze zm./, a dalej na upatrywaniu braku możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe w fakcie przystawienia przez osoby funkcyjne kilku pieczęci i podpisaniu adnotacji, że brak jest wolnych stanowisk służbowych na które skarżący mógłby być wyznaczony do pełnienia dalszej służby, chociaż stanowić to tylko może dowód tego, że osoby, które te adnotacje podpisały, złożyły oświadczenie zawarte w podpisanym dokumencie, a nie dowód prawdziwości faktów, których ich oświadczenie miałoby dotyczyć.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej (...) z dnia 13 grudnia 2002 r. i poprzedzającej ją decyzji dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego o wypowiedzeniu stosunku służbowego z dnia 9 lipca 2002 r.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Centralny Szpital Kliniczny Wojskowej Akademii Medycznej z Polikliniką, w którym służbę pełnił skarżący, był samodzielną osobą prawną w rozumieniu art. 35b ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej /Dz.U. nr 91 poz. 408 ze zm./, a więc nie był jednostką wojskową, które są jednostkami budżetowymi. Jeżeli skarżący nie pełnił służby w jednostce wojskowej, to nie było podstaw do zastosowania powołanego przepisu.
Ponadto wskazano, że z treści opinii służbowych skarżącego wynika jednoznacznie, iż od czasu wyznaczenia go - z naruszeniem ustawy pragmatycznej - w 1995 r. na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższego stopnia wojskowego, skarżący co roku składał na piśmie wnioski "o wyznaczenie na stanowisko zgodnie z kwalifikacjami i posiadanym stopniem wojskowym". Natomiast organ wykazując się uporczywą bezczynnością przez okres przeszło 8 lat nie podjął żadnych decyzji w tym przedmiocie, aż do dnia zwolnienia skarżącego ze służby, które w ocenie skarżącego nastąpiło również w warunkach naruszających prawo, bo bez wymaganej przez ustawę pragmatyczną procedury administracyjnej. Wskazano również - iż już w opinii za okres 2000/2001 bezpośredni przełożony skarżącego dokonał w dniu 28 września 2001 r. adnotacji, że etat na którym pozostawał Andrzej K. ma zostać zlikwidowany. Planowano więc już wówczas, nie tyle likwidację etatu zajmowanego przez skarżącego, ile eliminację skarżącego ze służby pod pretekstem likwidacji stanowiska etatowego, na którym pozostawał.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo zastosował przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 19970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /t.j. Dz.U. 1997 nr 10 poz. 55 ze zm./.
Bezsporne w sprawie jest, iż w dniu wypowiedzenia stosunku służbowego skarżący pełnił służbę w Centralnym Szpitalu Klinicznym Wojskowej Akademii Medycznej z Polikliniką będącym Samodzielnym Publicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej. Jednakże sam fakt, że szpital ten miał osobowość prawną i utworzony został na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej /Dz.U. nr 91 poz. 408 ze zm./ nie wyklucza, że żołnierze zawodowi pełniący w nim służbę pełnili tę służbę w jednostce organizacyjnej resortu obrony narodowej bo taką jednostką pozostał ten szpital.
Powołane przepisy ustawy o zakładach opieki zdrowotnej przewidują w stosunku do zakładów opieki zdrowotnej utworzonych m.in. przez Ministra Obrony Narodowej odrębne regulacje. Dotyczą one m.in. kwestii kontroli i nadzoru nad tymi zakładami, ale również kwestii powoływania na poszczególne stanowiska. Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 października 1998 r. w sprawie utworzenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, do których należał Centralny Szpital Kliniczny WAM przewidywało samodzielność tych zakładów, ale w zakresie gospodarki finansowej i nie dotyczyło ani zmiany charakteru zadań, ani statusu żołnierzy zawodowych pełniących służbę na stanowiskach przewidzianych w strukturze organizacyjnej zakładu opieki zdrowotnej. Utworzenie tego samodzielnego publicznego zakładu nie spowodowało nawiązania stosunku pracy z pełniącymi w nim służbę żołnierzami, a zakłady te nadal pozostawały jednostkami organizacyjnymi resortu obrony narodowej.
Natomiast stosownie do postanowień statutu Centralnego Szpitala Klinicznego Wojskowej Akademii Medycznej z Polikliniką nadanego zarządzeniem Ministra Obrony Narodowej Nr 44/MON z dnia 7 października 1998 r. działalnością szpitala kieruje komendant, który jest również przełożonym żołnierzy zawodowych pełniących służbę w tym szpitalu. W związku z tym zgodnie z par. 137 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. 1997 nr 7 poz. 38 ze zm./ komendant jako dowódca jednostki wojskowej stosownie do par. 2 pkt 8 tego rozporządzenia, posiadał kompetencje do złożenia wniosku o wypowiedzenie stosunku służbowego.
Dodać przy tym należy, iż pojęcie jednostki wojskowej obejmuje również jednostkę organizacyjną w resorcie obrony narodowej, co wynika z powołanego pkt 8 par. 2 rozporządzenia. Zarzut więc skargi kasacyjnej, iż szpital nie jest jednostką wojskową i w związku z tym nie można było do wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zastosować przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - nie jest trafny. W dacie dokonywania tego wypowiedzenia Centralny Szpital Kliniczny Wojskowej Akademii Medycznej z Polikliniką w Warszawie był jednostką organizacyjną resortu obrony narodowej, a skarżący pełnił w nim służbę na stanowisku służbowym przewidzianym w etacie tego szpitala. Bezsporne jest, iż uległa zmniejszeniu liczba etatów w szpitalu, w tym uległ również likwidacji etat zajmowany przez skarżącego. Natomiast przyczyny likwidacji tego etatu, co jak słusznie zauważono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie podlegają ocenie sądu administracyjnego. Tym niemniej okoliczność ta wypełnia dyspozycje powołanego przepisu.
Nie jest również zasadny zarzut niedopełnienia obowiązku dokonania ustaleń co do możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. Wbrew temu co twierdzi się w skardze kasacyjnej, znajdują się w aktach osobowych skarżącego dokumenty o braku takich możliwości. Stanowią dowód, iż faktycznie takiej możliwości nie było. Zostały one podpisane przez poszczególnych dowódców, którzy posiadają kompetencje do stwierdzenia czy w podległych im jednostkach istniała możliwość wyznaczenia skarżącego na określone stanowisko służbowe.
Z tych wszystkich względów uznając, iż zarzut naruszenia prawa materialnego przez Sąd I instancji nie jest zasadny Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.