Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt II SA/Lu 1213/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność uchwały Nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia 9 sierpnia 2002 r., odrzucającej zastrzeżenia H. L. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. W piśmie nazwanym protestem H. L. podniósł, że nie wyraża zgody na lokalizowanie w sąsiedztwie jego działki terenów przemysłowych.
Jak wynika z materiałów sprawy, Rada Gminy [...], w/w uchwałą podjętą na podstawie art. 18 ust.2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 5, poz. 139 ze zm.) odrzuciła w całości protest H. L. (w uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji błędnie posługuje się imieniem Andrzej), właściciela działek Nr [...] położonych w Pasiece.
W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego na przedmiotową uchwałę Rady Gminy [...], H. L. podnosił, że lokalizacja przemysłu w sąsiedztwie jego działek ujemnie wpłynie na jego nieruchomość i będzie uniemożliwiała prowadzenie gospodarki rolnej na terenie o dobrej glebie i dużych walorach krajobrazowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sentencji wyroku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, ale z uzasadnienia wyroku wynika, że skarga na tę uchwałę podlega odrzuceniu jako "pozbawiona podstaw prawnych". Dalej Sąd stwierdza, że "prawidłowe jest stanowisko zaskarżonej uchwały, że skarżącemu, który kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczące terenu sąsiadującego z jego nieruchomością, przysługuje protest jako środek zmierzający do zmiany proponowanych ustaleń planu. Skarżący nie jest bowiem właścicielem terenu obejmującego obszar przeznaczony w aktualnie obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny przemysłowe, a ponadto projektowana zmiana planu nie dotyczy tegoż, skoro nie uległa zmianie istniejąca funkcja terenu".
W konkluzji uzasadnienia Sąd I instancji stwierdza, że nie został naruszony interes prawny bądź uprawnienie H. L. – projektowaną zmianę planu miejscowego co oznacza, że przysługującym mu środkiem do wyrażenia sprzeciwu na etapie zmian planu był protest oraz że uchwała o odrzuceniu protestu nie podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyła Gmina [...] reprezentowana przez radcę prawnego K. J., wnosząc o jego uchylenie.
Wnosząca skargę kasacyjną Gmina, zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie prawa materialnego, poprzez nieuwzględnienie art. 23 i błędnej wykładni innych przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) oraz naruszenie przepisów postępowania polegające na nieodrzuceniu skargi H. L. na uchwałę Gminy [...] Nr [...] na podstawie art. 58 § 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W skardze kasacyjnej podnosi się zaistniałą sprzeczność pomiędzy sentencją a uzasadnieniem zaskarżonego wyroku, jak również wskazuje na fakt, iż w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] nie doszło do naruszenia prawa, bądź interesu prawnego H. L.. Ponadto w skardze kasacyjnej Gmina podnosi, iż Sąd błędnie zakwalifikował "złożone przez H. L. odwołanie jako zarzut w rozumieniu art. 24 w/w ustawy, a nie zastosował art. 23 tej ustawy". W konsekwencji Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, ponieważ "odwołanie H. L. powinno być w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucone, gdyż uchwała Rady Gminy odrzucająca protest nie podlegała zaskarżeniu".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 oraz art. 186 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę i orzeka w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten jest zatem związany zarzutami skargi kasacyjnej i nie może wyjść poza te zarzuty chyba, że w sprawie występują okoliczności uzasadniające nieważność postępowania określone w art. 183 § 2 w/w ustawy. Stwierdzając, iż w niniejszej sprawie okoliczności takie nie występują, Sąd przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 58 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mimo, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku rażąco odbiega od jego sentencji. Wskazanie bowiem wyłącznie tego artykułu ustawy zobowiązywało Naczelny Sąd Administracyjny do oceny, czy w sprawie zostały naruszone te przepisy i to stosownie do wymagań art. 174 pkt 2 przywołanej ustawy w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W świetle materiałów sprawy nie można a priori uznać, że w każdym przypadku – jak to przyjął w uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – brak zmiany przeznaczenia działki w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powodował, iż uwagi wniesione do tego projektu przez właściciela działki mogły być potraktowane wyłącznie jako protest w rozumieniu ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), skutkując odrzuceniem skargi na uchwałę rady gminy w tej mierze. A nawet jeśli wniesione uwagi do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rzeczywiście miały charakter protestu, to nie można było pod rządami w/w ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wykluczyć skargi do sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy o jego odrzuceniu, na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), co zobowiązywało sąd administracyjny do badania, czy zostały spełnione wymogi formalne do wniesienia skargi w tym trybie, w szczególności czy wezwano do usunięcia zarzucanego naruszenia prawa i czy wezwanie to okazało się bezskuteczne, a jeśli tak, to do ewentualnego oddalenia (a nie odrzucenia) skargi z powodu braku przez skarżącego legitymacji skargowej.
Za usprawiedliwiony natomiast uznać trzeba zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd przepisów prawa materialnego tj. art. 23 przywołanej wyżej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez błędną jego wykładnię wyrażającą się tym, że sąd administracyjny może rozpoznać skargę na uchwałę rady gminy o odrzuceniu protestu, co sąd, mimo innego uzasadnienia, zrobił w niniejszej sprawie, błędnie przy tym zakładając, że zastrzeżenia wniesione do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez właściciela działek, któremu nie zmieniono ich przeznaczenia, a zmiany w przeznaczeniu terenu dokonano w sąsiedztwie, mogą być wyłącznie (bez wyjątku) protestem w rozumieniu przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Mając to na uwadze, orzeczono jak w sentencji z mocy art. 185 § 1 przywołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.