Wyrok NSA z 10 marca 2005 r., OSK 975/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 10 marca 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Jacka W.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2004 r. sygn. akt I SA 2627/01

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Andrzej Jurkiewicz, Jan Paweł Tarno (spr.)
Łukasz Celiński protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 22 sierpnia 2001 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1)oddala skargę kasacyjną 2)zasądza od Jacka W. na rzecz Powszechnego Zakłady Ubezpieczeń S.A. w W. kwotę 180 /sto/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

OSK 975/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 lutego 2004 r., I SA 2627/01 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 22 sierpnia 2001 r. utrzymującą w mocy własną decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Wojewody K. z 16 lipca 1993 r. w przedmiocie uwłaszczenia Państwowego Zakładu Ubezpieczeń nieruchomością położoną w O., oznaczoną jako działka 3/10. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że bezspornym w sprawie jest, iż wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnych, na mocy których Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości, nie została spełniona jedna z przesłanek przewidzianych art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464 ze zm./. Stwierdzenie nieważności decyzji powoduje bowiem skutek ex tunc i wobec tego Skarb Państwa nie był właścicielem nieruchomości w O., a co za tym idzie nie mógł przekazać jej w użytkowanie wieczyste. Decyzja uwłaszczeniowa Wojewody K. z dnia 16 lipca 1993 r. zawiera wadę, o której mowa w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, rażąco narusza art. 2 ustawy z 1990 r., bowiem wymaga on aby nieruchomość, co do której ma zostać ustanowione prawo wieczystego użytkowania była własnością Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie określonej jednostki, a warunki te muszą być spełnione łącznie. Jednak w postępowaniu nadzorczym, aby można je było uznać za prawidłowe, musi być rozważone nie tylko czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 par. 1, ale czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w par. 2 tego artykułu. Przy wadzie, jaką dotknięta jest decyzja Wojewody K. - rażące naruszenie prawa - okolicznością tą jest wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych. Zgodnie z art. 156 par. 2 Kpa wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych stoi na przeszkodzie stwierdzeniu nieważności decyzji. W niniejszej sprawie rażące naruszenie prawa zostało przez organ wykazane, jednak zupełnie pominął on skutki prawne wywołane decyzją uwłaszczeniową. Podmiot, na rzecz którego prawo to zostało ustanowione uległ przekształceniu w jednoosobową Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa i wobec tego konieczne było wyjaśnienie, czy taka zmiana podmiotowa wywołała skutek, o którym mowa w art. 156 par. 2 Kpa.

Skargą kasacyjną z 8 kwietnia 2004 r. Jacek W. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu obrazę prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i art. 97 ustawy z 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej /Dz.U. nr 59 poz. 344 ze zm./.

Wskazując na powyższe podstawy zaskarżenia wniesiono o: 1/ o uchylenie zaskarżonego wyroku lub jego zmianę poprzez oddalenie skargi Państwowego Zakładu Ubezpieczeń SA w W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 22 sierpnia 2001 r. 2/ o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono, że zmiana organizacyjna podmiotu objętego uwłaszczeniem jest bez znaczenia i okoliczność ta nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, o których mowa w art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa. Stanowisko Skarżącego potwierdza fakt, że przekształcenie Państwowego Zakładu Ubezpieczeń w Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa nastąpiło z mocy prawa, tj. na podstawie art. 97 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej. W związku z tym przekształceniem PZU S.A. jest następcą prawnym PZU. Jako następca prawny PZU S.A. został wpisany w dziale II łamie 3 i 5 KW (...) jako wieczysty użytkownik działki gruntu 3/10 oraz jako właściciel budynku biurowego stanowiącego odrębną nieruchomość. Odpis KW (...) znajduje się w aktach sprawy.

Wobec powyższego, skoro podmiot pierwotnej decyzji uwłaszczeniowej istnieje, chociaż w innej formie organizacyjno-prawnej, zasadny jest wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku sądu I instancji i jego zmianę poprzez oddalenie skargi PZU S.A. w W. W tym stanie rzeczy należało uznać, że podmiot pierwotnej decyzji uwłaszczeniowej nadal istnieje, choć w innej formie organizacyjno-prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu /art. 183 par. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres.

Zarzut naruszenia przez WSA w Warszawie prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i art. 97 ustawy z 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej jest niezasadny. Sam skarżący przyznaje, że WSA w Warszawie podzielił ocenę prawną Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że decyzja uwłaszczeniowa Wojewody K. zapadła z rażącym naruszeniem prawa, właśnie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Ta zagadnienie jest bezsporne. Natomiast w kwestii art. 97 ustawy z 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej Sąd pierwszej instancji nie formułował żadnej oceny prawnej, a więc nie mógł naruszyć tego przepisu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kwestionuje się ocenę WSA w Warszawie co do konieczności objęcia przez organ administracyjny postępowaniem wyjaśniającym okoliczności, czy w sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne, w rozumieniu art. 156 par. 2 Kpa, wobec przekształcenia PZU w jednoosobową Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa. Mówiąc innymi słowy skarżący Jacek W. zakwestionował ustalenia faktyczne poczynione przez sąd I instancji. Jednakże próba zwalczenia tychże ustaleń nie może nastąpić poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego /art. 174 pkt 1/. Ewentualnie może być ona skuteczna, tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taki jednak zarzut nie został podniesiony w skardze kasacyjnej. Nie mógł być więc ono rozważany przez NSA, ponieważ sąd ten rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres.

Z tych względów, działając na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną należało oddalić.