Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3.03.2004 r. II SA/Lu 1626/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Janiny K. na decyzję Wojewody L. z dnia 25.11.2002 r. (...), którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia 16.08.2002 r. (...) odmawiająca Janinie K. zwrotu nieruchomości, położonej w L. przy ul. B., oznaczonej jako działka nr 106 o pow. 796 m2. Uznając, za zgodną z prawem decyzję Wojewody Wojewódzki Sąd wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek Janiny K. z dnia 6.11.1998 r., w którym domagała się zwrotu nieruchomości, choć w późniejszych pismach postulowała o przyznanie innej formy rekompensaty, tj. przyznania działki zamiennej bądź dokonania waloryzacji odszkodowania. Wobec takich żądań Sąd uznał za prawidłowe rozpoznanie sprawy w świetle art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./ skoro postępowanie wszczęte zostało wnioskiem z dnia 6.11.1998 r. Z niewadliwych ustaleń organów poczynionych w toku postępowania /protokoły z wizji lokalnych/ wynika, że przedmiotowa nieruchomość, zbyta przez skarżącą aktem notarialnym z dnia 29.09.1965 r. w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, została wykorzystana na cel na jaki została nabyta, tj. budowę osiedla mieszkaniowego "O.", bowiem wybudowano na niej garaże oraz ulicę osiedlową i wobec tego zwrot nie może być dokonany, zaś przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują możliwości waloryzacji odszkodowania bądź przyznania działek zamiennych - stwierdził Sąd.
Skargę kasacyjną wniosła Janina K., reprezentowana przez adwokata, domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpoznania, zarzucając: błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegające na przyjęciu, że nie ma znaczenia w sprawie pismo Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w L. z dnia 4.08.1964 r. skierowane do Janiny K., które dotyczyło przyznania działki zamiennej i w rezultacie stanowiło zobowiązanie Skarbu Państwa do takiego działania, sprzeczność rozstrzygnięcia z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez pozbawienie skarżącej prawa własności, z którego została wyzuta, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ poprzez niezastosowanie tego przepisu, mimo że postępowanie organów naruszało art. 6, 7, 8 i 12 par. 1 Kpa. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że pismo z dnia 4.08.1964 r. stanowi odpowiedź na podanie o przydział działki zamiennej, a obiecujące załatwienie tej sprawy po zakończeniu prac nad dokumentacją prawną Osiedla było zobowiązaniem do rozstrzygnięcia wniosku. Dokumentacja ta do dzisiaj nie została opracowana, nie ma urządzonych ksiąg wieczystych dla części wywłaszczonych nieruchomości, a w istniejących księgach widnieją wpisy niezgodne ze stanem faktycznym to znaczy, iż wniosek o działkę zamienną jest nadal aktualny i powinien zostać uwzględniony. Brak pozytywnego rozstrzygnięcia w zakresie żądania zwrotu nieruchomości bądź przyznania rekompensaty jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż tylko takie zarzut skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny może wziąć pod uwagę w świetle art. 174 cyt. wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzut naruszenia art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" tej ustawy jest nietrafny, Sąd bowiem nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonych przez Janinę K. decyzji których przedmiotem był zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Akta sprawy potwierdzają, iż Sąd zasadnie uznał, że decyzje odmawiające zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie naruszają prawa. Z akt tych wynika bowiem, że nieruchomości zostały zagospodarowane zgodnie z celem wywłaszczenia, którym była budowa osiedla mieszkaniowego. Wybudowanie garaży i ulicy osiedlowej mieści się w takim celu. Skarżąca, Janina K. nie kwestionuje nigdzie takich ustaleń i oceny zgodności zagospodarowania z celem wywłaszczenia. Nie było zatem podstaw zwrotu nieruchomości wobec tego, że nie stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 cyt. wyżej ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Przepisy tej ustawy nie przewidują, jak to podkreślił Wojewódzki Sąd w zaskarżonym wyroku, możliwości rekompensaty za wywłaszczoną nieruchomość w sytuacji w jakiej znalazła się skarżąca, oprócz postępowania o zwrot którego wynik może być pozytywny dla wywłaszczonego tylko wówczas, gdy wywłaszczona nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia.
Skarżącej kasacyjnie chodzi w istocie o rekompensatę inną aniżeli zwrot wywłaszczonej nieruchomości, tj.: przede wszystkim przyznanie działki zamiennej. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą tego właśnie problemu, a ten nie był przedmiotem rozstrzygnięcia z tego względu, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie daje podstawy do prowadzenia takiego postępowania. Fakt, że skarżąca spodziewała się otrzymania działki zamiennej, które to zobowiązanie wypływało - jej zdaniem - z pisma z dnia 4.08.1964 r. pozostaje bez związku z przedmiotem postępowania, którym był zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Natomiast nie ma przeszkód aby domagała się rozstrzygnięcia tego wniosku w odrębnym postępowaniu, innym aniżeli już zakończone.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.